BizLIVE - Từ 1/1/2021, quy định mới về thưởng, bao gồm thưởng Tết của người lao động trong Bộ luật Lao động 2019 có nhiều thay đổi, cho phép mở rộng các hình thức thưởng cho người lao động.
Từ 2021, thưởng Tết có thể bằng hiện vật thay vì tiền
Ảnh minh họa.
Thưởng tết 2021 có thể bằng hiện vật
Điều 103 Bộ luật Lao động 2012 quy định, tiền thưởng là khoản tiền mà người sử dụng lao động thưởng cho người lao động căn cứ vào kết quả sản xuất kinh doanh hằng năm và mức độ hoàn thành công việc của người lao động.
Nhưng, từ ngày 1/1/2021, Bộ luật Lao động năm 2019 chính thức có hiệu lực, trong đó quy định thưởng là số tiền hoặc tài sản hoặc bằng các hình thức khác mà người sử dụng lao động thưởng cho người lao động căn cứ vào kết quả sản xuất, kinh doanh, mức độ hoàn thành công việc của người lao động.
Quy chế thưởng do người sử dụng lao động quyết định và công bố công khai tại nơi làm việc sau khi tham khảo ý kiến của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở đối với nơi có tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở.
Như vậy, từ ngày 1/1/2021, người sử dụng lao động được phép được thưởng cho người lao động không chỉ bằng tiền mà còn có thể bằng tài sản hoặc các hình thức khác.
Ngoài tiền, người sử dụng lao động cũng có thể lựa chọn thưởng Tết cho người lao động bằng nhiều hình thức như các chuyến tham quan du lịch, vé tàu, xe để về quê hoặc các hiện vật, sản phẩm có giá trị tương đương.
Còn gần 1 tháng nữa là đến Tết Dương lịch 2021 và hơn 2 tháng nữa đến Tết Nguyên đán Tân Sửu, nhiều doanh nghiệp vẫn chưa có kế hoạch cụ thể về việc thưởng Tết. Nguyên nhân do năm 2020 các doanh nghiệp đều chịu ảnh hưởng nặng nề bởi tác động của dịch Covid-19, nhiều doanh nghiệp bị phá sản, cắt giảm điều kiện kinh doanh, doanh nghiệp nào vẫn duy trì được thì doanh thu giảm sút... buộc phải cắt giảm lương, thưởng của người lao động.
Cùng với quy định mới trên, năm 2021 rất có thể việc thưởng Tết bằng hiện vật sẽ là lựa chọn của nhiều doanh nghiệp. 
Tránh tình trạng lạm dụng
Trước thông tin thưởng Tết năm 2021 có thể sẽ quy ra hiện vật, chị Thùy Dương, công nhân của một doanh nghiệp may thuộc Khu công nghiệp Thụy Vân (Việt Trì, Phú Thọ) chia sẻ, mọi năm công ty chị thưởng Tết cho mỗi lao động 1 tháng lương, năm nay thì chưa có thông báo. Chị Dương cho biết, đi làm cả năm chỉ mong đến ngày Tết có thưởng để mua sắm cho bản thân và gia đình, nếu công ty chuyển thưởng Tết sang hiện vật thì có lẽ không chỉ riêng chị mà đa phần lao động đều không mong muốn.
"Năm nay do dịch Covid-19 công ty tôi cũng gặp nhiều khó khăn, là nhân viên chúng tôi cũng thông cảm và san sẻ khó khăn cùng doanh nghiệp, chúng tôi không đòi hỏi mức thưởng Tết phải cao, nhưng nếu thưởng bằng tiền thì tôi có thể mua sắm được những hiện vật như ý mình", chị Dương chia sẻ.
Bà Nguyễn Thị Bích Thủy, Phó Chủ tịch Thường trực Liên đoàn Lao động tỉnh Bình Định cho biết: "Nhìn chung năm nay do ảnh hưởng dịch các doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn nên tình hình thưởng Tết cũng khó. Như trên địa bàn tỉnh Bình Định chủ yếu là doanh nghiệp nhỏ, nên sau dịch có thể trả lương đầy đủ cho công nhân đã là một điều tốt, còn về thưởng Tết các doanh nghiệp sẽ cố gắng, có thể là trích từ các nguồn tiết kiệm được hoặc quỹ được hưởng từ Chính phủ nếu cân đối được, để thưởng cho lao động dù ít hay nhiều".
Theo bà Thủy, thưởng thì phải xuất phát từ nhu cầu thực tế, cho nên doanh nghiệp hiện nay nên sử dụng hình thức thưởng bằng tiền thì thiết thực hơn. Tuy nhiên với tình hình khó khăn như năm nay, thưởng Tết có thể dựa vào tình hình kinh doanh của doanh nghiệp để lựa chọn thưởng cho phù hợp, việc này cần sự sẻ chia từ phía người lao động.
Cho rằng quy định có thể chuyển hình thức thưởng từ tiền mặt sang hiện vật là rất linh hoạt, giúp các doanh nghiệp có thể điều chỉnh phù hợp với cơ chế thị trường, ông Lê Đình Quảng, Phó trưởng Ban Quan hệ Lao động (Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam) cho hay, lâu nay có 1 số tình trạng doanh nghiệp quá khó khăn, không có tiền mặt mà dư sản phẩm do không tiêu thụ được thì họ có thể thay thưởng tiền bằng sản phẩm cho người lao động.
Ông Quảng cho rằng quyền lợi của người lao động vẫn sẽ được đảm bảo, bởi bên cạnh quy định của luật pháp, người sử dụng lao động còn phải xây dựng quy chế thưởng, mà quy chế thưởng sẽ có sự tham gia của tổ chức Công đoàn, nếu có hiện tượng doanh nghiệp lợi dụng luật mới để trục lợi thì tổ chức Công đoàn sẽ quyết liệt xử lý, còn nếu doanh nghiệp quá khó khăn thì họ hoàn toàn có thể thưởng bằng hiện vật.
Theo Báo cáo của Bộ Lao động - Thương Binh và Xã hội, năm 2020, khoảng 85,6% doanh nghiệp thưởng Tết Dương lịch với mức thưởng bình quân 930.000 đồng/người. Trong đó, Công ty TNHH một thành viên 100% vốn nhà nước là 2,14 triệu đồng/người; Công ty cổ phần có vốn góp chi phối của Nhà nước là 1,36 triệu đồng/người; Doanh nghiệp dân doanh có mức thưởng là 790.000 đồng/người; Doanh nghiệp FDI 800.000 đồng/người.
Về tiền thưởng Tết Nguyên đán Canh Tý 2020, mức thưởng bình quân khoảng 1 tháng lương (6,71 triệu đồng/người). Cụ thể, Công ty TNHH một thành viên 100% vốn Nhà nước 6,12 triệu đồng/người; Công ty cổ phần có vốn góp chi phối của Nhà nước 7,53 triệu đồng/người; Doanh nghiệp dân doanh 6,27 triệu đồng/người; Doanh nghiệp FDI 6,91 triệu đồng/người.

N. NGA