BizLIVE -

Hôm nay (17/12), Ngân hàng HSBC Việt Nam công bố báo cáo mới nhất nhìn lại tình hình kinh tế Việt Nam năm 2020 và đưa ra một số nhận định cho năm 2021.

"Cộng đồng các doanh nghiệp không đầu hàng, khuất phục trước nghịch cảnh"
Theo Tổng giám đốc Ngân hàng HSBC Việt Nam - ông Tim Evans, năm 2020 sẽ phủ bóng đen lên tất cả thế giới trong một thời gian dài sắp tới. Đại dịch Covid-19 đã thay đổi hoàn toàn cách con người làm việc, cách con người sống và tương tác. Đại dịch này cũng có tác động đến cách các doanh nghiệp kinh doanh và hợp tác với nhau.

Ông Evans nhận xét con người đã sống qua những khoảng thời gian thử thách chưa từng có và không ai mong đợi. Con người đã được thử thách theo những cách mà mình không bao giờ nghĩ là có thể và đã phải chấp nhận một thực tế về cuộc khủng hoảng y tế toàn cầu, dẫn đến những thách thức về kinh tế, tài chính và xã hội. Như thể điều này vẫn còn chưa đủ, các tỉnh thành của Việt Nam còn phải đối mặt với thiên tai trong những tháng cuối năm.

Bất chấp những thách thức ‘có một không hai’ trong cuộc sống này, HSBC cho rằng cần nhìn về tương lai. Việt Nam được đánh giá là đã xử lý cuộc khủng hoảng này tốt hơn hầu hết các quốc gia khác trên toàn cầu.

Cách Việt Nam xử lý khủng hoảng cũng đồng nghĩa với việc nhiều dự báo kinh tế cho rằng khi thế giới thoát ra khỏi khủng hoảng, Việt Nam sẽ là một hình ảnh đại diện từ những điều như Việt Nam đã làm xuyên suốt mùa dịch. Điều này còn được thể hiện qua những dự báo kinh tế khả quan cho năm tới.

Khối Nghiên cứu Kinh tế Toàn cầu HSBC dự báo kinh tế Việt Nam sẽ đạt mức tăng trưởng 2,6% trong năm 2020, từ đó tạo đà phát triển để đạt mức 8,1% trong năm 2021.

Mặc dù đứng trước những trở ngại do đại dịch Covid-19 gây ra, Việt Nam vẫn ghi nhận mức tăng trưởng GDP 1,8% trong nửa đầu năm nay, và là một trong số những quốc gia hiếm hoi trên thế giới duy trì được đà tăng trưởng kinh tế. Lạm phát bình quân 11 tháng vừa qua tiếp tục được kiểm soát với mức tăng 3,51% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn mục tiêu bình quân dưới 4% mà Quốc hội đề ra. Thành tựu này đạt được nhờ vào những nỗ lực của Chính phủ trong việc kiểm soát dịch bệnh và ngay cả khi đôi lần dịch bùng phát trở lại làm ảnh hưởng đến đất nước

Khối Nghiên cứu Kinh tế Toàn cầu HSBC dự báo kinh tế Việt Nam sẽ đạt mức tăng trưởng 2,6% trong năm 2020, từ đó tạo đà phát triển để đạt mức 8,1% trong năm 2021. Mặc dù tốc độ tăng trưởng của 2020 có thể nói là thấp nhất trong nhiều năm, Khối Nghiên cứu Kinh tế HSBC cho rằng Việt Nam là quốc gia duy nhất tại ASEAN có tăng trưởng dương năm nay.

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cũng đưa ra dự báo tăng trưởng của Việt Nam năm 2020 là 2,4% và nhận định Việt Nam là một trong bốn nền kinh tế thế giới có chỉ số GDP bình quân đầu người tăng trưởng, bên cạnh Đài Loan, Ai Cập và Trung Quốc.

Trong năm 2020, động lực cho tăng trưởng kinh tế Việt Nam tiếp tục là khu vực chế biến chế tạo và xuất khẩu cùng với đầu tư trực tiếp nước ngoài luôn đóng vai trò quan trọng. Các chỉ số của tháng 11 cho thấy Việt Nam đang trên đà phục hồi kinh tế vững chắc. Sản xuất lần đầu tăng trưởng hai con số kể từ đầu mùa dịch, trong khi xuất khẩu tiếp tục tỏa sáng do các đơn hàng về điện tử. Chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp (IIP) tính chung 11 tháng năm 2020 ước tính tăng 3,1% so với cùng kỳ năm trước. Đối với xuất khẩu, tính chung 11 tháng năm 2020, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa ước tính đạt 254,6 tỷ USD, tăng 5,3% so với cùng kỳ năm trước.

Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng hơn với việc tham gia WTO và đã ký kết thành công 14 hiệp định tự do thương mại song phương và đa phương. Điều này trước tiên là động lực chính cho sự phát triển kinh tế của Việt Nam, nhưng đồng thời cũng khiến nền kinh tế chịu ảnh hưởng khá nặng nề với khủng hoảng toàn cầu tương tự như dịch Covid-19 bùng phát vừa qua.

"Tuy nhiên, chúng ta đã thấy nền kinh tế Việt Nam đã thể hiện được sức chống chịu vô cùng mạnh mẽ khi Tổ chức Y tế Thế giới WHO và các quốc gia khác đều đánh giá cao Việt Nam vì đã ứng phó thành công và hiệu quả trong việc xử lý đại dịch. Chúng ta phải ghi nhận những nỗ lực xuất sắc của Chính phủ Việt Nam và các biện pháp đặc biệt đã được thực hiện để ngăn chặn sự bùng phát", CEO HSBC Việt Nam nhấn mạnh.

Điều đáng ghi nhận tiếp theo chính là sự thay đổi tự thân của các doanh nghiệp Việt Nam. Cộng đồng các doanh nghiệp không đầu hàng, khuất phục trước nghịch cảnh mà tìm mọi cách xoay xở để vượt qua những thách thức do dịch bệnh mang tới.

Theo khảo sát HSBC Navigator vừa được giới thiệu đầu tháng 12, 68% doanh nghiệp Việt Nam tham gia khảo sát cho biết họ đã thực hiện các thay đổi nhằm đối phó với dịch bệnh.

Bên cạnh đó, trong thời gian tới họ sẽ tiếp tục đầu tư vào các kênh bán hàng, nâng cao kỹ năng cho lực lượng lao động, trải nghiệm khách hàng và quản lý dòng tiền/vốn. Các doanh nghiệp cũng sẽ tiếp tục đầu tư vào công nghệ để cải thiện tốc độ tiếp cận thị trường, tiếp cận khách hàng mới và tăng cường tự động hóa/hiệu quả hoạt động. Bản thân tôi trong các cuộc gặp với khách hàng trong năm 2020 đã thấy họ tiến hành cải thiện các phương thức hoạt động, tiến hành chuyển đổi số, chủ động tiếp cận ngân hàng để tìm giải pháp tối ưu hóa quản lý dòng tiền, áp dụng các giải pháp số để tối đa hóa hiệu quả hoạt động.

Cũng theo HSBC, Việt Nam ghi nhận những tiến bộ tới từ nội lực. Số liệu của Tổng cục thống kê cho thấy các chỉ số về chế biến chế tạo và thương mại dịch vụ đã liên tục tăng từ mức sụt giảm tại thời kỳ áp dụng giãn cách xã hội. Lĩnh vực xuất khẩu trong tháng 11 đã tăng 10,7% so với cùng kỳ năm trước sau khi đã có mức tăng trưởng 12,2% trong tháng 10. Trong khi sự suy yếu của ngành hàng dệt may và da giày trầm trọng hơn do bị ảnh hưởng bởi tình hình giãn cách xã hội trở lại trên toàn cầu thì việc tăng mạnh những lô hàng xuất khẩu thiết bị máy móc (tăng 62% so với cùng kỳ) và mặt hàng điện tử (tăng 6% so với cùng kỳ) đã phần nào bù trừ những sụt giảm những mặt hàng xuất khẩu dẫn dầu trên con đường phục hồi ổn định.

Mặc dù chỉ số PMI tháng 11 giảm xuống còn 49,9 điểm sau hai tháng tăng nhưng thực sự lại không có nghĩa là triển vọng sản xuất của Việt Nam ảm đạm. Lý do có thể giải thích điều này là do tình hình bão và lũ lụt vừa xảy ra làm ảnh hưởng tạm thời đến chỉ số. Ngoài ra, các đơn đặt hàng mới tiếp tục tăng và khoảng cách giữa đơn đặt hàng mới và hàng tồn kho vẫn ở mức tích cực. Do đó chúng tôi tiếp tục giữ triển vọng tích cực đối với ngành sản xuất của Việt Nam và cho cả nền kinh tế Việt Nam.

Một điểm sáng cho kinh tế Việt Nam năm 2020 là sự kiên định trong việc theo đuổi chính sách hội nhập của Chính phủ Việt Nam, thể hiện ở việc ký kết Biên bản kết thúc đàm phán Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam Anh quốc (UKVFTA) vào ngày 11/12/2020, Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam – EU (EVFTA) có hiệu lực vào tháng 8 và việc ký kết Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) vào tháng 11.

Những hiệp định trên sẽ giúp đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và đối tác thương mại của Việt Nam, một trong những hướng đi đúng đắn giúp giảm thiểu những cú sốc đến từ rủi ro phụ thuộc vào một đối tác thương mại cụ thể, điều trở nên rất rõ ràng khi dịch Covid-19 xảy tới. Sự mở rộng và đa dạng hóa hội nhập cũng khiến Việt Nam tiếp cận các nguồn vốn nước ngoài, giúp cho các doanh nghiệp Việt Nam có tính cạnh tranh cao hơn.

"Cạnh tranh với những người giỏi nhất chính là cơ hội để học hỏi"
Việt Nam được kỳ vọng sẽ kết thúc năm 2020 với mức tăng trưởng dương. Bước sang năm 2021, theo nhận định của Tổng giám đốc HSBC Việt Nam, Việt Nam sẽ tiếp tục đà hồi phục nhờ được hưởng lợi từ sự phục hồi của tiêu dùng trong nước, tăng trưởng thương mại ổn định và nhờ vào dòng vốn FDI. Trong khi đó, với bối cảnh tiêu dùng chịu ảnh hưởng tiêu cực của dịch bệnh, lạm phát sẽ tiếp tục được kiểm soát ở dưới mức bình quân 4% mà Quốc hội đề ra.
Không khó để thấy Việt Nam sẽ tiếp tục là điểm đến đầu tư sáng giá trong khu vực, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất linh kiện điện tử-công nghệ.CEO HSBC Việt Nam Tim Evans
Các hiệp định thương mại đã kết thúc đàm phán, đã được ký hay đã có hiệu lực như UKVFTA, EVFTA hay RCEP sẽ tiếp tục là tiền đề vững chắc để thúc đẩy tăng trưởng cho lĩnh vực xuất khẩu, đẩy mạnh thặng dư thương mại. Trong khi đó, với nền tảng kinh tế vĩ mô vững chắc và khả năng đẩy lùi dịch bệnh, không khó để thấy Việt Nam sẽ tiếp tục là điểm đến đầu tư sáng giá trong khu vực, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất linh kiện điện tử-công nghệ.
Về bức tranh tỷ giá trong năm 2021, ông Tim Evans cho rằng có cơ sở để kỳ vọng tỷ giá tiếp tục được điều hành theo cơ chế linh hoạt. Đáng chú ý, với việc dự trữ ngoại hối cao kỷ lục, Ngân hàng Nhà nước có đủ công cụ và nguồn lực để điều hành tỷ giá theo hướng ổn định, đáp ứng cung-cầu thị trường. Tuy nhiên, vẫn có những thách thức cần quan sát và theo dõi như lộ trình phân phối vaccine cho Covid-19, đà hồi phục của chuỗi cung ứng toàn cầu, quá trình chuyển giao bầu cử Tổng thống Mỹ, …
"Trong bối cảnh tỷ giá biến động khó lường, các doanh nghiệp, đặc biệt với các doanh nghiệp có yếu tố xuất nhập khẩu, các doanh nghiệp có khoản vay nước ngoài bằng ngoại tệ, cần chủ động sử dụng các công cụ phòng ngừa rủi ro, đặc biệt thông qua các sản phẩm phái sinh tiền tệ như hợp đồng kỳ hạn, hợp đồng hoán đổi lãi suất, … để đảm bảo sự chủ động trong hoạch định dòng tiền và cân đối lợi nhuận", Tổng giám đốc HSBC Việt Nam khuyến nghị.
Cũng theo vị lãnh đạo của ngân hàng có lịch sử hơn 100 năm tại Việt Nam, tham gia các hiệp định tự do thương mại hay mở cửa đồng nghĩa với gia tăng cạnh tranh nhưng cạnh tranh với những người giỏi nhất chính là cơ hội để học hỏi. Điều đó buộc các công ty phải nhanh nhẹn, luôn điều chỉnh và phải đổi mới.
"Người Việt Nam rất mạnh mẽ, tôi lấy ví dụ đội ngũ của tôi tại HSBC, họ rất chăm chỉ và sáng tạo vô cùng. Nếu các công ty nắm bắt được những đặc điểm này, tự tin cạnh tranh và thường xuyên học hỏi, tôi không thấy có lý do gì khiến các doanh nghiệp Việt Nam không thể thành công", ông Tim Evans chia sẻ.

NGỌC DIỆP