BizLIVE -
Cơ quan hải quan nhiều lần khẳng định hướng dẫn tại công văn 8019 là đúng quy định. Doanh nghiệp muốn xuất khẩu đá vôi thuộc nhóm 25.21 phải có giấy phép do Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp. Đá vôi xuất khẩu có nguồn gốc từ các mỏ do các tỉnh cấp phép là không đúng quy định.

Những ngày cuối cùng của năm 2020, nhiều doanh nghiệp xuất khẩu đá xây dựng đã đồng loạt lên tiếng thiệt hại cả triệu USD do tàu phải nằm tại cảng sau công văn hỏa tốc của Tổng cục Hải quan.
Theo phản ánh của các doanh nghiệp này, nhiều năm qua hoạt động xuất khẩu đá xây dựng có nguồn gốc từ đá vôi diễn ra bình thường, thực hiện theo Thông tư số 05/2019 của Bộ Xây dựng.
Tuy nhiên, ngày 22/12/2020, hàng chục doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu đá vật liệu xây dựng bất ngờ nhận được thông báo của các đơn vị hải quan tạm dừng hoạt động xuất khẩu đá xây dựng có nguồn gốc từ đá vôi.
Lý do được đưa ra là thực hiện chỉ đạo của Tổng cục Hải quan tại công văn hỏa tốc số 8019, quy định: "Mặt hàng xuất khẩu đá vôi, đá chứa canxi (trừ nhũ đá vôi, đá vôi trắng và đá hoa trắng), đáp ứng Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 6072:2013 thì thuộc nhóm 25.21".
Sau khi có công văn hỏa tốc nêu trên, các cục hải quan đồng loạt dừng tiếp nhận tờ khai, dừng hoạt động thông quan hàng hóa liên quan đến việc xuất khẩu đá xây dựng có nguồn gốc từ đá vôi.
Đơn cử, theo phản ánh của Báo Giao thông, tại Chi cục Hải quan Cẩm Phả (Cục Hải quan Quảng Ninh), đã có 14 tàu biển của nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước hiện đang ùn tắc gồm những tàu đang làm hàng bị dừng lại, đã làm xong hàng nhưng không được thông quan, đã và đang vào cảng theo hợp đồng ký kết từ trước nhưng không thể nhập, xuất hàng.
14 tàu này có tổng trọng tải trên 567 nghìn tấn, theo tính toán với tổng trọng tải này các doanh nghiệp thiệt hại khoảng 150.000 USD/ngày vì phí phát sinh do không thể thông quan.
Và con số này tại các cửa khẩu hải quan trong toàn quốc vẫn chưa thể thống kê hết được.
Doanh nghiệp có lách luật?
Liên quan đến những phản hồi của doanh nghiệp, Tổng cục Hải quan cho biết: theo trình bày của một số doanh nghiệp thì hiện nay một số doanh nghiệp xuất khẩu mặt hàng khai báo là đã xây dựng có nguồn gốc từ đá vôi, mã số khai báo 2517.49.00.30, thuế suất thuế xuất khẩu là 15%.
Tuy nhiên, thực chất các mặt hàng đá của các doanh nghiệp này là đá vôi có hàm lượng CaCO3 > 85% nên theo quy định tại điểm g khoản 1 Điều 64 Luật Khoáng sản và Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6072:2013 thì mặt hàng này phải được áp mã số 2521.00.00, thuế suất thuế xuất khẩu 17%.
Để chống thất thu thuế, đảm bảo bình đẳng trong kinh doanh và việc thực thi Luật Khoáng sản được nghiêm minh, các doanh nghiệp đề nghị Tổng cục Hải quan có hướng dẫn phân loại mặt hàng này và xem xét chỉ đạo, kiểm tra, rà soát để xử lý các doanh nghiệp đã khai sai mã số theo quy định.
Sau khi xem xét và căn cứ các quy định của pháp luật về khoáng sản, các quy định về phân loại hàng hóa hiện hành, ngày 22/12/2020, Tổng cục Hải quan ban hành công văn 8019/TCHQ-TXNK về việc phân loại mặt hàng đá.
Theo đó, mặt hàng đá vôi đáp ứng Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 6072:2013 về đá vôi để sản xuất clanhke xi măng Poóc lăng thì thuộc nhóm 25.21.
Vì vậy, Tổng cục Hải quan đã yêu cầu các cục hải quan tỉnh, thành phố rà soát các tờ khai xuất khẩu và hồ sơ xuất khẩu đối với mặt hàng khai báo là đá vôi, đá chứa canxi, đá xây dựng..., đáp ứng Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 6072:2013 nhưng chưa phân loại thuộc nhóm 25.21 để thực hiện phân loại và áp dụng mức thuế đúng quy định, thu đủ thuế và xử phạt theo quy định.
Đồng thời, Tổng cục Hải quan cũng tiến hành kiểm tra một số hồ sơ xuất khẩu do Cục Hải quan Quảng Ninh cung cấp của các doanh nghiệp đang kiến nghị thì các mặt hàng này có tên khai báo là đá xây dựng có nguồn gốc từ đá vôi, không khai báo hàm lượng CaCO3 và MgCO3 nhưng trên invoice và hợp đồng thì mặt hàng đều có tên thương mại là limestone (đá vôi).
Lực lượng hải quan kiểm tra mặt hàng đá vôi xuất khẩu.
Cơ quan này cũng đã thu thập một số tài liệu khác của doanh nghiệp như Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) do Việt Nam cấp thì mặt hàng xuất khẩu của doanh nghiệp đều có tên thương mại là limestone, HS code 2521.
Từ các căn cứ nêu trên, việc Tổng cục Hải quan hướng dẫn mặt hàng đá vôi đáp ứng Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 6072:2013 về đá vôi để sản xuất clanhke xi măng Poóc lăng thì thuộc nhóm 25.21 tại công văn 8019/TCHQ-TXNK ngày 22/12/2020 là đúng quy định.
Do cấp phép không đúng quy định
Thông tin thêm, Tổng cục Hải quan cho biết, tại Khoản 1 Điều 82 Luật Khoáng sản đã quy định rõ thẩm quyền cấp Giấy phép thăm dò, khai thác khoáng sản nêu trên thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường.
Cũng tại điểm g khoản 1 Điều 64 Luật Khoáng sản quy định khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường thì đá vôi đáp ứng tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6072:2013 về đá vôi để sản xuất clanke xi măng Pooc lăng không thuộc khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường và Bộ Tài nguyên và Môi trường là cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép khai thác mặt hàng đá vôi làm nguyên liệu sản xuất xi măng Pooc lăng.
Có một số doanh nghiệp lợi dụng việc áp mã sai để trốn thuế. Không phải cái gì trước kia doanh nghiệp đã làm thì không có quyền rà soát. Có thể thời gian qua cơ quan chức năng chưa phát hiện chứ không phải trước kia doanh nghiệp làm được thì nay đương nhiên cứ làm như vậy.Ông Lương Viết Mạnh, Cục Điều tra chống buôn lậu (TCHQ)
Tại khoản 4 Điều 2 Thông tư 05/2018/TT-BXD ngày 29/6/2018 của Bộ Xây dựng hướng dẫn xuất khẩu khoáng sản làm vật liệu xây dựng thì mặt hàng đá vôi đáp ứng tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6072:2013 về đá vôi để sản xuất clanke xi măng Pooc lăng phải có nguồn gốc hợp pháp theo quy định của pháp luật về khoáng sản (được khai thác từ mỏ đã được Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp giấy phép khai thác).
Sau quá trình trực tiếp kiểm tra, lấy mẫu, Tổng cục Hải quan nhận thấy, các lô hàng xuất khẩu của doanh hiện đang khai báo đá xây dựng có mã HS 2517 49 00. Trường hợp này được xác định là khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường theo quy định tại Điều 64 Luật Khoáng sản và do UBND cấp tỉnh cấp phép thăm dò, khai thác theo quy định tại Điều 82 Luật Khoáng sản.
Và chiếu theo hướng dẫn tại công văn công văn 8019/TCHQ-TXNK về việc phân loại mặt hàng đá, mặt hàng đá vôi trên các tờ khai xuất khẩu đáp ứng Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 6072:2013 về đá vôi để sản xuất clanhke xi măng Poóc lăng thuộc nhóm 25.21 và phải được khai thác từ các mỏ do Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp phép.
Do vậy, các lô hàng khai báo đá vôi xuất khẩu đang lưu giữ tại cửa khẩu có nguồn gốc từ các mỏ do UBND tỉnh cấp phép là không đúng quy định nên chưa được xem xét giải quyết thủ tục thông quan, Tổng cục Hải quan nhấn mạnh.
Liên quan đến sự việc trên, trước đó, ngày 31/12/2020, Tổng cục Hải quan đã có công văn số 8206/TCHQ-TXNK trả lời các doanh nghiệp liên quan. Theo đó, Cơ quan hải quan khẳng định, mặt hàng đá vôi làm nguyên liệu sản xuất xi măng hiện hiện vẫn áp dụng theo tiêu chuẩn TCVN 6072:2013, không có tiêu chuẩn bổ sung, thay thế. Cơ quan này khẳng định đã lấy mẫu phân tích, rà soát lại để chống gian lận trong khi khai báo mã hàng nhằm hưởng lợi thuế.

Đồng thời, công văn cũng yêu cầu Cục Hải quan Quảng Ninh chỉ đạo chi cục hải quan cửa khẩu căn cứ hồ sơ hải quan của lô hàng xuất khẩu do người khai hải quan xuất trình, đối chiếu quy định của pháp luật về hải quan và pháp luật về quản lý chuyên ngành có liên quan để khẩn trương giải quyết thủ tục hải quan xuất khẩu mặt hàng đá vôi theo đúng quy định.

TUẤN VIỆT