BizLIVE - Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu Bộ Kế hoạch và Đầu tư hiến kế để đất nước tận dụng được thời kỳ dân số vàng, vượt qua bẫy thu nhập trung bình trong các thập niên tới, tránh tình trạng già trước khi giàu.
Thủ tướng: Phải làm sao để giàu trước khi già thay vì già trước khi giàu
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc. Ảnh: VGP
Sáng 31/12, đến dự và phát biểu tại lễ kỷ niệm 75 năm ngày truyền thống ngành Kế hoạch và Đầu tư, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đề nghị Bộ Kế hoạch và Đầu tư phải hiến kế để đạt được sự bứt phá cho các mục tiêu kinh tế - xã hội năm 2021 cũng như những giai đoạn tiếp theo gắn với những mục tiêu và tầm nhìn mà Đại hội Đảng lần thứ XIII tới đây sẽ đặt ra.
9 THÁCH THỨC TRONG THẬP NIÊN TỚI
Thủ tướng đánh giá sau 35 năm đổi mới và 5 năm thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội 2016-2020, nền kinh tế nước ta đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng nhưng cũng phải đối mặt với rất nhiều khó khăn, thách thức. Do đó, Thủ tướng nêu ra 9 thách thức chủ yếu với Việt Nam trong thập niên tới.
Một là, bối cảnh thế giới tiếp tục bất định, nhất là tác động của đại dịch COVID-19 và những căng thẳng địa chính trị mà chúng ta phải đối đầu.
Hai là cách mạng công nghiệp lần thứ tư tạo ra cơ hội lớn cho các nước đang phát triển có thể đuổi kịp nước giàu nhưng cũng đi kèm theo nhiều thách thức bị bỏ lại, hoặc lệ thuộc lớn hơn vào nước giàu.
Thứ ba, thế và lực của nước ta mặc dù đã mạnh hơn trước nhưng còn tiềm ẩn nhiều rủi ro, nhiều nút thắt vẫn chưa được khơi thông.
Thứ tư, nguy cơ tụt hậu, nguy cơ rơi vào bẫy thu nhập trung bình còn rất lớn, nhất là một số nhóm yếu tố, nhóm dễ bị tổn thương trước các biến động kinh tế.
Thứ năm, cạnh tranh giữa các đô thị trong khu vực, kể cả trong nước, trong việc trở thành các trung tâm giao dịch, trung tâm tài chính, trung tâm khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo ngày càng lớn.
Thứ sáu, nhiều vấn đề văn hóa, xã hội, an ninh, nhất là an ninh phi truyền thống, an ninh mạng nổi lên, có thể đặt ra nhiều thách thức hơn dự báo.
Thứ bảy, chênh lệch giàu nghèo có xu hướng tăng lên theo vùng miền và giữa các nhóm, đi cùng sự gia tăng nhanh của tầng lớp trung lưu và giới siêu giàu.
Thứ tám, vấn đề nhân khẩu học, già hóa dân số với tốc độ nhanh chóng tạo áp lực lớn lên hệ thống an sinh xã hội của nước ta.
Thứ chín, những thách thức về biến đổi khí hậu, môi trường, tài nguyên tăng lên.
Thủ tướng cho biết, năm 2045 cũng là thời điểm kỷ niệm 100 năm ngành Kế hoạch và Đầu tư. Ông đặt ra câu hỏi là tầm nhìn của ngành Kế hoạch và Đầu tư như thế nào vào năm 2045? Vai trò, chức năng của Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ như thế nào trong những thập niên tới?”.
Thủ tướng đề nghị, Bộ Kế hoạch và Đầu tư phải có tầm nhìn xa hơn các bộ, ngành khác, phải là bộ đi đầu trong đổi mới tư duy và lan tỏa tư duy đổi mới sáng tạo sang các bộ, ngành khác và các địa phương trong cả nước.
TẬN DỤNG THỜI KỲ DÂN SỐ VÀNG
Thủ tướng khẳng định, bộ sẽ tiên phong tham mưu cho Đảng và Chính phủ trong việc cụ thể hóa và thực hiện thành công định hướng phát triển đất nước giai đoạn tiếp theo chắc chắn là Bộ Kế hoạch và Đầu  tư. Do đó, Thủ tướng nêu ra một số vấn đề trọng tâm mà ngành cần đặc biệt chú trọng.
Theo đó, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cần tham mưu để thể chế, pháp luật, chính sách trở thành đột phá cho các đột phá khác của Việt Nam hiện nay cũng như trong những năm tới. Đồng thời, thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp đổi mới sáng tạo hơn nữa, biến tài nguyên đổi mới sáng tạo trở thành một tài nguyên mới vô tận cho sự phát triển bền vững.
Người đứng đầu Chính phủ cũng đặt ra yêu cầu với Bộ Kế hoạch và Đầu tư là phải làm sao để Việt Nam tránh các bẫy thu nhập trung bình, bẫy lao động giá rẻ, bẫy gia công giá trị thấp và thậm chí là bẫy rác thải công nghiệp; làm sao để tận dụng được cơ cấu dân số vàng, để giàu trước khi già chứ không phải già trước khi giàu; làm sao vừa phát triển mạnh mẽ tầng lớp trung lưu nhưng đồng thời cũng mang lại quyền lợi cho người lao động, cho nhân dân, không làm tăng sự phân hóa.
Ngoài ra, Thủ tướng yêu cầu Bộ kế hoạch và Đầu tư đề xuất cơ chế phân cấp, phân quyền phù hợp, đồng thời gắn với cơ chế liên kết vùng, cơ chế tổ chức tài chính quản trị. Tận dụng được cơ hội của cách mạng công nghệ lần thứ 4, thực hiện quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế số...

HOÀNG HÀ