BizLIVE - Thu ngân sách nhà nước 10 tháng đầu năm đạt 75,2% dự toán - giảm 10,3% so với cùng kỳ, là mức thấp nhất trong 10 năm gần đây. Trong khi đó, bội chi lên tới 133 nghìn tỷ đồng do công tác phòng chống dịch và an sinh...
Chiều 5/11, tại phiên thảo luận trước Quốc Hội, Bộ trưởng Tài chính Đinh Tiến Dũng đã có phần giải trình, làm rõ 4 nhóm vấn đề gồm dự toán ngân sách Nhà nước (NSNN) năm 2020; đánh giá tài chính ngân sách 5 năm 2016-2020; dự toán NSNN năm 2021 và kế hoạch tài chính ngân sách 2020-2025.
Thu ngân sách nhà nước phản ánh khá rõ những khó khăn
Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng cho biết, dự toán thu NSNN năm 2020 được xây dựng trên tinh thần quyết tâm cao, hoàn thành hoặc hoàn thành vượt mức các chỉ tiêu kinh tế-xã hội.
Theo đó, dự toán được xây dựng trên cơ sở dự kiến tăng trưởng kinh tế 6,8%, lạm phát dưới 4%, kim ngạch xuất khẩu tăng 7%, kim ngạch nhập khẩu tăng 9%.
Nhưng bước vào năm 2020, đại dịch COVID-19 ảnh hưởng nghiêm trọng đến đầu tư thương mại và tài chính toàn cầu. Trong điều kiện Việt Nam hội nhập sâu rộng, ảnh hưởng của đại dịch là rất lớn đến tất cả ngành, lĩnh vực, triển khai kế hoạch phát triển.
Bên cạnh đó, thiên tai ngay từ đầu năm như mưa đá, lũ quét, lũ ống và mưa lũ ở miền Trung đã gây thiệt hại lớn, ảnh hưởng nghiêm trọng đời sống của nhân dân. Để thực hiện được mục tiêu kép, Chính phủ đã trình Quốc hội và ban hành hàng loạt chính sách tài khóa.
Các chính sách này đã góp phần giảm, giãn khoảng 100.000 tỷ đồng nghĩa vụ nộp NSNN, giúp doanh nghiệp giảm bớt khó khăn về dòng tiền, tăng tỷ lệ vốn cho doanh nghiệp.
Song, cũng từ chính sách đó, số thu ngân sách 10 tháng đầu năm phản ánh khá rõ khó khăn của doanh nghiệp và tác động của các chính sách miễn, giảm thuế, phí.
Cụ thể, thu ngân sách nhà nước 10 tháng đạt 75,2% dự toán, giảm 10,3% so với cùng kỳ năm 2019 và là mức thấp nhất trong 10 năm gần đây. Trong đó, ngân sách trung ương đạt 70%, ngân sách địa phương đạt 81% dự toán.
Một số địa phương có số thu lớn điều tiết về ngân sách trung ương nhưng tỷ lệ 10 tháng đầu năm rất thấp như Hà Nội 70,1%, TP.HCM 64,8%, Vĩnh Phúc 60,8%, Đà Nẵng 56,4%... Bên cạnh các giải pháp miễn, giảm, hoãn thuế cho doanh nghiệp, Bộ Tài chính cũng yêu cầu các cơ quan thuế, hải quan tăng cường quản lý thu, chống thất thu và chống chuyển giá.
“Đối với đánh giá cả năm 2020, Bộ Tài chính đã rà soát, làm việc rất kỹ với các địa phương, trên cơ sở dự kiến tăng trưởng GDP 2-3% (so với kế hoạch 6,8%), chúng tôi báo cáo ước thu NSNN năm nay giảm khoảng 190 nghìn tỷ đồng (12,5%) so với dự toán”, ông Dũng nhấn mạnh.
Ước thực hiện tổng thu-chi NSNN năm 2020 theo báo cáo của Uỷ ban TCNS
Cần triệt để tiết kiệm chi tiêu - tăng kiểm tra, chống thất thu
Trong bối cảnh trên, Bộ trưởng Dũng cho biết cùng với việc triển khai các giải pháp hỗ trợ miễn, giảm, giãn thuế cho doanh nghiệp, Bộ Tài chính đã chỉ đạo cơ quan thuế, hải quan tăng cường quản lý thu, chống thất thu, chuyển giá.
Trong 10 tháng đầu năm, đã thực hiện 48,9 nghìn cuộc thanh tra, kiểm tra; kiểm tra hơn 436 nghìn hồ sơ khai thuế tại cơ quan thuế; kiến nghị xử lý 39.684 tỷ đồng; trong đó, thu NSNN 13.267 tỷ đồng, giảm khấu trừ 1.187 tỷ đồng, giảm lỗ 25.229 tỷ đồng. Đồng thời đã thanh tra, kiểm tra sau hoàn thuế GTGT và phạt 117 tỷ đồng. Trong 9 tháng cơ quan thuế đã thu hồi được 20.292 tỷ đồng từ nợ đọng thuế từ năm 2019 chuyển sang.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng giải trình, làm rõ một số nội dung về tài chính, ngân sách trước Quốc hội.

Trong điều kiện thu NSNN giảm, một số khoản chi phát sinh lại tăng lớn, nên để đảm bảo cân đối NSNN, Bộ Tài chính đề nghị một mặt yêu cầu đặt ra là phải tiếp tục tiết kiệm chi: đã cắt tối thiểu 70% công tác phí trong nước, nước ngoài, tiết kiệm thêm 10% kinh phí thường xuyên ngoài lương và các khoản tiết kiệm khác (được khoảng 17,4 nghìn tỷ đồng).

Mặt khác, Chính phủ đề xuất Quốc hội cho phép tăng bội chi NSNN năm 2020 khoảng 95 - 133,5 nghìn tỷ đồng, tương ứng tỷ lệ bội chi khoảng 4,99 - 5,59%GDP (trường hợp rủi ro không thu được 38,5 nghìn tỷ đồng tiền bán vốn nhà nước tại doanh nghiệp của ngân sách trung ương, thì bội chi NSNN năm 2020 khoảng 5,59%GDP). Nợ công ước khoảng 56,8 - 57,4%GDP.

Cũng theo Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng, các chỉ tiêu về tài chính - ngân sách giai đoạn 2016-2020 theo tinh thần Nghị quyết 07 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 25 của Quốc hội cơ bản hoàn thành.
Nhờ dư địa tài khóa tích lũy qua 4 năm (2016 - 2019) do thực hiện tái cơ cấu lại NSNN, quản lý an toàn nợ công nên ngân sách vẫn đảm bảo yêu cầu chi tiêu cho các nhiệm vụ quan trọng, cấp bách phát sinh do thiên tai, dịch bệnh, quốc phòng an ninh và đảm bảo nguồn cho đầu tư phát triển theo dự toán năm 2020 để kích cầu trong nước, tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế trong trung và dài hạn.
“Đây có thể coi là điểm sáng của công tác tài chính – NSNN trong giai đoạn 2016-2020” - Bộ trưởng nhấn mạnh.
Dự toán thu ngân sách năm 2021 "khiêm tốn" hơn
Về thực hiện dự toán NSNN năm 2021, ông Dũng cho rằng, mặc dù có nhiều dự báo tích cực, nhưng sự phục hồi kinh tế thế giới và khu vực phụ thuộc vào khả năng kiểm soát dịch Covid-19.
Bộ Tài chính nhận định tác động của đại dịch Covid-19 đến phát triển kinh tế - xã hội và NSNN không chỉ dừng trong năm 2020, mà sẽ còn sang năm 2021, thậm chí có thể một số năm tiếp theo. Kinh nghiệm các năm 2012 – 2013- 2014, khi kinh tế suy giảm thì tốc độ tăng thu nội địa từ sản xuất kinh doanh này chỉ bằng 1/2 tốc độ tăng GDP.

Trên cơ sở đó, sau khi làm việc với các địa phương, Bộ Tài chính dự kiến tốc độ tăng thu nội địa từ sản xuất kinh doanh năm 2021 là 5,6% so với ước thực hiện năm 2020, là mức khá tích cực trong điều kiện còn nhiều rủi ro.

Dự toán thu NSNN năm 2021 được đưa ra là 1,34 triệu tỷ đồng (giảm gần 170 nghìn tỷ đồng so với dự toán năm 2020). Trong đó, tỷ lệ huy động vào NSNN là 15,5%GDP; từ thuế phí là 13%GDP điều chỉnh (tương ứng 19,7% và 16,6% GDP chưa điều chỉnh).

Dự toán xây dựng trên nền dự toán thu ngân sách với cơ sở GDP tăng 6%, lạm phát dưới 4%, giá dầu 45 USD/thùng.

 

Đối với kế hoạch tài chính ngân sách 2020-2025, trên cơ sở dự toán kế hoạch ngân sách nhà nước năm 2021 trình Quốc hội. Mục tiêu tăng trưởng kinh tế giai đoạn 2021-2025 bình quân từ 6,5 đến 7%, lấy theo dự thảo báo cáo chiến lược phát triển kinh tế xã hội giai đoạn 2021-2030.

Chính phủ dự kiến tổng thu ngân sách cả giai đoạn khoảng 7,8 triệu tỷ đồng, gấp 1,2 lần so với giai đoạn 2016-2020.

Theo Bộ Tài chính, kế hoạch phát triển kinh tế từ năm 2021-2025 được dự kiến trên tinh thần rất tích cực, tốc độ tăng thu nội địa từ sản xuất kinh doanh bình quân 8% năm, trong đó giai đoạn 2023-2025 là 10% năm.

Thêm vào đó, Bộ trưởng Bộ Tài chính cũng đề xuất tiếp tục xây dựng chính sách phân cấp ngân sách để đảm bảo vai trò chủ đạo của ngân sách Trung ương; nghiên cứu giảm dần cơ chế lồng ghép ngân sách để đảm bảo tính chủ động của ngân sách địa phương.

TUẤN VIỆT