BizLIVE - Trong 3 ngày thảo luận (3-5/11) tại hội trường về kinh tế-xã hội, cũng như phiên chất vấn và trả lời chất vấn (6/11), nhiều vấn đề nóng được các đại biểu Quốc hội và thành viên Chính phủ đưa ra phân tích, tranh luận.

Đó là quan điểm của đại biểu Nguyễn Lân Hiếu (đoàn An Giang) khi nói đến việc cứu trợ sau bão lũ ở miền Trung trong phiên thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội sáng 3/11.

Ông Hiếu cho rằng, bão lụt chắc chắn sẽ xảy ra hàng năm như một quy luật của thiên nhiên. Chính vì vậy “không thể dùng lòng tốt để khắc phục được hậu quả bão lụt từ năm này sang năm khác. Chúng ta cần có chiến lược lâu dài nhằm giảm hậu quả nặng nề của bão lụt. Chiến lược đó cần phải được bàn bạc cẩn thận ở cấp quốc gia, có sự đóng góp của nhiều chuyên gia trên nhiều lĩnh vực”.


Cũng tại phiên tranh luận ngày 3/11, đề cập đến loại hình cho vay qua ứng dụng trên điện thoại với lãi suất cắt cổ và thủ đoạn đòi nợ tàn khốc, đại biểu Nguyễn Thị Thủy (đoàn Bắc Kạn) cho rằng, loại hình cho vay này đang gây bức xúc xã hội và gây ra nhiều hệ lụy.

"Có những nạn nhân đã tâm sự chỉ vì trót vay tiền qua app mà bị khủng bố điện thoại suốt ngày đêm, có những người đã bị khủng bố bởi hơn 200 số điện thoại khác nhau", vị đại biểu nói và cho biết thêm, chưa dừng lại ở đó, “có những trường hợp cha đi vay tiền nhưng con thì bị lập bàn thờ, đưa lên mạng xã hội. Có những người vì không chịu nổi những áp lực này đã phải tự tử”.


Trong phiên thảo luận ngày 3/11, cho rằng quy trình vận hành liên hồ chứa có nhiều bất cập, đại biểu Mai Sỹ Diến (đoàn Thanh Hóa) đề nghị đề Chính phủ xem xét, quyết định đầu tư những công cụ quan sát, đo đếm, dự báo cần thiết trong việc điều tiết nước, nhằm giảm thiểu rủi ro, ngăn chặn sự cố trong vận hành hồ chứa thủy điện, thủy lợi.

"Vì sao có chuyện xả lũ đúng quy trình mà người dân hạ du vẫn bị bất ngờ, gây thiệt hại tài sản, mùa màng của người dân. Vấn đề này rất cần có câu trả lời của Bộ trưởng Bộ Công Thương, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Tài nguyên và Môi trường trước cử tri và Quốc hội", ông Diến đặt vấn đề.


Dùng quyền tranh luận trong phiên thảo luận ngày 4/11, đại biểu Quốc hội Vũ Thị Lưu Mai (Hà Nội) bày tỏ không đồng tình với phát biểu của tư lệnh ngành nông nghiệp trong phiên thảo luận ngày 3/11.

“Bộ trưởng Nông nghiệp nói diện tích rừng tự nhiên bị thu hẹp là do Mỹ rải thảm hoá chất. Nói như thế không sai, nhưng sẽ toàn diện, trung thực, thuyết phục hơn nếu Bộ trưởng phân tích nguyên nhân từ những bất cập trong việc quản lý từ Trung ương đến địa phương có rừng”, bà Mai nói.


Ngày 5/11, giải trình trước Quốc hội về nguyên nhân gây ra ra sạt lở tại các tỉnh miền Trung, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Trần Hồng Hà cho rằng các điểm xảy ra sạt lở là tổ hợp các dạng thiên tai và không phải lỗi do các thủy điện nhỏ. Ông dẫn chứng bốn cơn bão, trong đó cơn bão số 9 mạnh nhất trong 20 năm, vùng áp thấp duy trì rất lâu ở miền Trung tạo ra lượng mưa vượt qua các chỉ số lịch sử.

“Có những ngày ở Quảng Nam, lượng mưa lên đến hơn 500 mm. Có những nơi trong suốt giai đoạn đó lượng mưa theo tính toán vượt qua các con số, lên đến 2.000-4.000 mm. Lượng mưa như thế là trời đổ nước xuống chứ không phải là mưa nữa”, ông Hà nói.


Tranh luận chiều 5/11, nêu quan điểm đồng tình với việc để doanh nghiệp tham gia xây dựng dự án thủy điện, song đại biểu Dương Trung Quốc (Đồng Nai) góp ý phải yêu cầu doanh nghiệp đóng trước một khoản tiền “phí môi trường”, để sau này dừng khai thác còn dùng tiền đó khắc phục, tránh tình trạng sau này doanh nghiệp thoái thác.

“Việc xây dự án thủy điện phải có chế tài, Nhà nước phải ‘nắm đằng chuôi’”, ông Quốc nói và cảnh báo yếu tố lợi ích nhóm sẽ gây tổn hại về sau.


Cùng tranh luận về vấn đề thủy điện, đại biểu Lê Thanh Vân (Cà Mau) cho rằng việc một số chủ đầu tư lạm dụng công trình để trục lợi thông qua phá rừng, lấy nguồn gỗ quý của rừng tự nhiên là điều đáng lên án.

Tuy nhiên, theo ông, khi đánh giá phải khách quan, nhiều chiều và con người chính là chủ thể vi phạm pháp luật do lợi ích nhóm gây ra, xử là xử động cơ mục đích của họ. “Không nên vì lũ lụt mà đổ hết cho thủy điện”, ông Vân nói.


Liên quan đến các dự án điện năng lượng mặt trời, phát biểu trên trong phiên thảo luận ngày 5/11, đại biểu Ksor H’Bơ Khăp (đoàn Gia Lai) mong người đứng đầu ngành công thương đưa ra được phương án xử lý pin năng lượng mặt trời hết hạn sử dụng.

Bà thông tin, hiện nay cán bộ và nhân dân địa phương cũng chính như bản thân bà đang rất hoang mang với việc phát triển tràn lan năng lượng mặt trời ở Gia Lai. Người dân cũng lo lắng không biết pin hết hạn sử dụng để làm gì.

“Những tấm pin đó được xử lý thế nào, đưa lên mặt trăng hay để nướng bò một nắng - đặc sản ở Gia Lai chúng tôi?”, đại biểu Ksor H'Bơ Khăp đặt vấn đề.


Nêu quan điểm về vấn đề thu chi ngân sách tại phiên thảo luận chiều 5/11, đại biểu Trần Văn Lâm (Bắc Giang) cho rằng chính sách thu cần được điều chỉnh vì thời gian qua khả năng huy động của ngân sách giảm tương đối, phát sinh nhiều bất cập. Với nguồn thu từ đất có ý nghĩa hỗ trợ địa phương phát triển nhưng để khai thác bền vững, lâu dài thì lại phát sinh vấn đề. Trong khi ngân sách Trung ương phải giảm nguồn thu từ tài nguyên thì thu từ địa phương lại phụ thuộc lớn vào nguồn thu từ đất.

“Thu từ đất không khác gì hút dầu, xúc than lên để bán”, ông Lâm nói và cảnh báo việc khai thác quá mức nguồn tài nguyên này có thể làm suy giảm nguồn dự trữ cho tương lai. Mặt khác, sự dễ dãi, lỏng lẻo trong khai thác sẽ dẫn đến sự dễ dãi trong sử dụng, thậm chí đưa cả vào những dự án không thật cần thiết, gây lãng phí lớn.


Tranh luận với Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về diện tích rừng tự nhiên, đại biểu Ksor H'Bơ Khăp (đoàn Gia Lai) cho rằng việc tăng diện tích rừng từ 9 triệu ha lên 14,6 triệu ha là con số phấn khởi. Tuy nhiên, đại biểu cảm thấy con số Bộ trưởng đưa ra “có gì đó sai sai”.
Vị đại biểu này dẫn chứng, trong nhiệm kỳ này, mỗi kỳ họp đại biểu Quốc hội đều được nghe các dự án, công trình xin chuyển đổi mục đích sử dụng rừng đầu nguồn, rừng phòng hộ sang mục đích khác.
"Vậy thì làm gì có chuyện rừng tự nhiên lại có thể tăng lên được, làm gì có con số 14 triệu ha rừng ấy. Không lẽ cây cao su, cây cà phê, cây tiêu cũng được tính vào tỷ lệ che phủ rừng?”, bà Ksor H'Bơ Khăp tranh luận.

Nói về vấn đề đang được nhiều cử tri quan tâm là vaccine phòng Covid-19, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cho biết, Việt Nam hiện có 4 đơn vị nghiên cứu, trong đó có 2 đơn vị dự kiến cuối năm nay sẽ thử nghiệm vòng 1 trên người.
Phó Thủ tướng nhìn nhận, ở trong nước nhanh nhất phải đến cuối năm 2021, đầu năm 2022 mới sản xuất được vaccine. Còn việc mua vaccine sớm từ các công ty trên thế giới không hề dễ vì hiện nay nhu cầu đang cao hơn năng lực sản xuất. “Chính phủ các nước muốn mua của công ty phải đặt cọc, trả tiền trước, rủi ro rất cao”, ông nói.

HOÀNG HÀ