BizLIVE - “Báo chí là thông tin, có thể là câu chuyện về hình ảnh, thương hiệu góp phần vào giá trị doanh nghiệp, bồi đắp ưu, khuyết để doanh nghiệp vươn lên. Nhưng đằng sau quan hệ giữa báo chí và doanh nghiệp có mối quan hệ lớn hơn, đó là phát triển đất nước, thương hiệu của dân tộc”.
Chuyên gia kinh tế Võ Trí Thành, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Quản lý kinh tế trung ương (CIEM) đã chia sẻ nhân dịp kỷ niệm 96 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam cùng BizLIVE.
Thưa ông, là chuyên gia kinh tế chứng kiến những thăng trầm của doanh nghiệp, doanh nhân qua nhiều thế hệ, ông nhận xét thê nào về mối quan hệ giữa doanh nghiệp với báo chí, truyền thông hiện nay so với những giai đoạn trước đây?
Để nói về mối quan hệ giữa doanh nghiệp và báo chí truyền thông, từ đầu tiên có thể nói là sự khăng khít, nhưng từ đúng hơn nó là mối quan hệ tương hỗ, thấy được ý nghĩa và tầm quan trọng của nhau bên cạnh việc ai cũng thấy rõ là lượng thông tin, sự bùng nổ của thông tin gắn với công nghệ.
Cụ thể hơn, ví dụ giai đoạn những năm 80-90, sự e dè với thông tin từ phía doanh nghiệp rất lớn. Đến thời điểm hiện nay và có lẽ không bao giờ sự e dè này biến mất hoàn toàn nhưng đã giảm đi nhiều do cả hai bên đã thấy tầm quan trọng, sự tương hỗ lẫn nhau. Trước đây, phía truyền thông nhìn giới doanh nhân như một tầng lớp “khác biệt”, kiểu đài các và không thấy nhiều ý nghĩa đóng góp, chất con người của doanh nhân.
Trên thực tế vẫn có trường hợp doanh nghiệp từng phải chọn cách đối đầu trực tiếp với một cơ quan báo chí, thậm chí phải làm việc tại tòa vì những thông tin đăng tải trên báo. Ông bình luận gì về hiện tượng này?
Quay lại câu chuyện bên trên một chút, khi tôi nói phía truyền thông từng nhìn giới doanh nhân như một tầng lớp “khác biệt”, không phải nó biến đi, mà vẫn còn, trong khi phần tích cực với nhau vẫn lớn hơn. Mối quan hệ giữa doanh nghiệp và báo chí truyền thông nằm trong dòng chảy của nền kinh tế Việt Nam là nền kinh tế chuyển đổi từ tập trung sang kinh tế định hướng thị trường xã hội chủ nghĩa và sự hội nhập nên mối quan hệ này cũng vận động theo.
Bên cạnh việc hỗ trợ thông tin, mối quan hệ tích cực còn là phải minh bạch, đúng sự thật. Đây là điều quan trọng và ví dụ vi phạm nguyên tắc tối thượng về sự trung thực, đặc biệt gây hậu quả xấu cho bên nào đó, tích cực là dùng pháp luật xử lý, ra toà.
Việc doanh nghiệp chọn cách đối đầu với một cơ quan báo chí không phải là hiện tượng mới, những năm 90 đã có nhưng là hạn hữu và tôi cho rằng đây là một cách ứng xử văn minh, làm sao để thông tin đưa ra phải đúng sự thật, phải có sự đàng hoàng.
Khi đứng về mặt truyền thông báo chí, người viết có thể viết đúng sự thật nhưng cái nhìn có thể không tổng thể, có thể có sự chỉ trích, nghi hoặc. Ví dụ,  khi đưa chuyện tiêu cực, có thể đúng sự thật nhưng đích đến đưa tin là gì? Là phê phán với mong muốn vượt qua điều đó với tính hướng thiện, và nó lớn hơn cả sự minh bạch, sự thật là sự đàng hoàng, tính xây dựng con người hay kèm theo đời tư cá nhân? Đằng sau doanh nghiệp, đằng sau báo chí đều là con người và đây là điểm còn phải nỗ lực nhiều và không phải chỉ là câu chuyện báo chí, câu chuyện viết, câu chuyện làm ăn kinh doanh mà đó là cách sống.
Thời gian gần đây, cụm từ “Báo chí đồng hành cùng doanh nghiệp” xuất hiện nhiều hơn. Báo chí cổ vũ những sáng tạo, phê phán những trở ngại, rào cản trong quá trình sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Theo ông, ngoài những vai trò kể trên, báo chí cần thể hiện những vai trò nào trong bối cảnh thương trường như “chiến trường” không chỉ doanh nghiệp trong nước cạnh tranh lẫn nhau mà sự cạnh tranh còn giữa doanh nghiệp trong nước và nước ngoài?
Doanh nghiệp là lực lượng đóng góp vào sự phát triển, vươn mình của nền kinh tế nói chung và trong đó bao gồm cả sự phát triển của truyền thông, báo chí.
Doanh nghiệp đằng sau là con người, là câu chuyện, hay có, khúc khuỷu có, buồn vui đó là nguồn cảm hứng lớn để báo chí, truyền thông khai thác thông tin đưa đến cho bạn đọc.
Báo chí là thông tin, có thể là câu chuyện về hình ảnh, thương hiệu góp phần vào giá trị doanh nghiệp, bồi đắp ưu, khuyết để doanh nghiệp vươn lên. Nhưng đằng sau hai quan hệ này có mối quan hệ lớn hơn, đó là phát triển đất nước, vấn đề thịnh vượng của dân tộc, sự đàng hoàng văn minh của dân tộc, thương hiệu của dân tộc.
Qua thực tiễn doanh nghiệp, phương tiện thông tin đại chúng, chính sách của nhà nước và Chính phủ không chỉ đưa đến độc giả, doanh nghiệp mà phản biện lại với góc nhìn đa dạng của công chúng, chuyên gia, doanh nghiệp, thị trường thì bản thân chính sách cũng hoàn thiện đóng góp cho cả báo chí, doanh nghiệp và sự phát triển của đất nước.
Xin trân trọng cảm ơn ông.
Bài viết đã đăng trong ấn phẩm đặc biệt “Báo chí và Doanh nghiệp trong hành trình mới” chào mừng ngày Báo chí cách mạng Việt Nam 21/6/2021.

NGUYỄN THẢO