BizLIVE -

Những tháng cuối năm luôn là thời điểm nguy cơ bùng phát và lây lan các loại dịch bệnh trên gia súc, gia cầm như dịch tả lợn châu Phi, lở mồm long móng...

Cảnh giác cao độ với dịch bệnh gia súc, gia cầm những tháng cuối năm
Thứ trưởng Bộ NN-PTNT Phùng Đức Tiến - Ảnh: Nguyễn Huyền
Việt Nam với đặc điểm chăn nuôi nhỏ lẻ chiếm đa số, đường biên giới rất dài, giao thương sôi động và đặc biệt thời tiết những tháng cuối năm là yếu tố thuận lợi cho các loại dịch bệnh trên gia súc, gia cầm tái bùng phát.
Nhịp sống doanh nghiệp Bizlive đã trao đổi với Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp - Phát triển Nông thôn Phùng Đức Tiến để hiểu hơn về vấn đề này.
Nhiều dự báo cho rằng dịch bệnh có thể tái bùng phát trong các tháng cuối năm. Ông đánh giá như thế nào về vấn đề này?
Ở các tiêu chí đánh giá, đối với bệnh dịch tả lợn châu Phi chỉ trong vòng 12 tháng là chúng ta đã kiểm soát được 99% và dịch bệnh đã qua 21 ngày. Tuy nhiên, bệnh dịch tả lợn châu Phi có hàng 100 năm nay mà vẫn chưa có vaccine phòng bệnh, và chỉ có an toàn sinh học mới có thể khống chế được.
Bệnh lở mồm long móng (LMLM) đã được thực hiện 3 giai đoạn kế hoạch Quốc gia, nhờ vậy, các ổ dịch giảm xuống 12%, số ca nhiễm giảm tới 32%. Tuy nhiên, hiện nay bệnh LMLM nguy cơ tái bùng phát là rất cao vì chúng ta có quy mô đàn gia súc, gia cầm rất lớn.
Cụ thể, đàn trâu bò hơn 8,5 triệu con, đàn heo hơn 26 triệu con. Việc tăng đàn, tái đàn cũng diễn ra rất nhanh và chiếm khoảng 85% so với trước khi dịch bệnh xảy ra, giúp giá thịt heo giảm tương đối sâu so với các tháng có dịch.
Cùng với chăn nuôi nhỏ lẻ đang chiếm đa số thì đường biên giới dài, hoạt động thương mại rất sôi động trong những tháng cuối năm và thời tiết khí hậu lạnh là đặc biệt thuận lợi cho dịch bệnh phát triển. Cho nên, dự báo trong thời gian tới các bệnh như: dịch tả lợn châu Phi, LMLM, cúm gia cầm và lợn tai xanh … đều có nguy cơ tái phát rất cao.
Xét về đặc điểm dịch tễ, dịch bệnh đang quay lại đúng chu kỳ phát triển, như bây giờ, dù bệnh dịch tả lợn châu Phi có xuất hiện ở một số tỉnh thành nhưng chỉ ở mức độ nhỏ lẻ và chúng ta đang kiểm soát một cách rất chủ động.
Trước nguy cơ dịch bệnh quay trở lại không có cách nào khác là phải tăng cường công tác phòng chống dịch bệnh, đặc biệt là an toàn sinh học. 
Gần đây còn có một vài loại bệnh mới như viêm da nổi cục trên trâu, bò do một loại virus gây ra. Bộ đã chỉ đạo Cục Thú y cùng các địa phương kiểm soát, kiểm tra, đánh giá và giải trình gen và có những biện pháp cụ thể.
Mặc dù tốc độ lây lan không nhanh và không lây cho người nhưng nếu không kiểm soát chặt chẽ trong điều kiện chăn nuôi nhỏ lẻ và không đảm bảo an toàn sinh học thì sự lây nhiễm và ảnh hưởng đến kết quả kinh tế trong chăn nuôi là rất rõ.
Chưa có vaccine phòng bệnh, vậy cần phải làm gì để ngăn chặn hiệu quả nhất đối với dịch tả lợn châu Phi vào lúc này, thưa ông?
Trong 100 năm nay thế giới chưa có vaccine phòng bệnh và chưa có thuốc trị bệnh nhưng chúng ta đã tổ chức hệ sinh thái nghiên cứu rất đầy đủ.
Thứ nhất, nghiên cứu dịch tễ ở hiện trường, kit, thuốc, vaccine vô hoạt, vaccine nhược độc, an toàn sinh học và xử lý môi trường cũng như việc chọn tạo dòng heo có sức đề kháng đối với dịch tả châu Phi. Kết quả bước đầu chúng ta đã phân lập được một số chủng giải trình gen và đã có bước đi để nghiên cứu sản xuất vaccine.
Thứ hai, chúng ta có 85 cá thể được chọn từ ổ dịch có sức đề kháng đối với dịch tả heo châu Phi và đàn con sinh ra từ những cá thể cũng có kháng thể rất tốt đối với bệnh dịch này. Vấn đề an toàn sinh học bước đầu đã triển khai đến 32 tỉnh, thành. Sắp tới cần thiết sẽ ban hành an ninh sinh học ở mức cao hơn để ngành chăn nuôi heo không bị tái nhiễm bệnh dịch này.
Kết quả bước đầu rất là khả quan với tín hiệu này và nếu không có dịch Covid-19 xảy ra chúng ta sang Mỹ học cách phân lập gen do các chuyên gia Mỹ chuyển giao và dự kiến trong quý 3/2021 có vaccine phòng dịch tả lợn châu Phi là hoàn toàn có khả năng.
Vậy còn những giải pháp kiểm soát dịch bệnh gia súc , gia cầm qua đường biên giới là như thế nào?
Đường biên giới sườn Tây của chúng ta rất dài, tiếp giáp với Lào và Campuchia, phía Bắc thì giáp Trung Quốc, nhưng hoạt động thương mại không chỉ giữa Việt Nam với Trung Quốc mà các nước Lào, Campuchia, Thái Lan cũng có các hoạt động thương mại thường xuyên và liên tục với Việt Nam cho nên việc phòng chống dịch bệnh trên phạm vi toàn quốc là rất cần thiết.
Bộ trưởng đã ký công điện gửi đến 63 tỉnh, thành trong cả nước đặc biệt là các tỉnh Tây Nam phải giám sát chặt chẽ các hoạt động buôn bán gia súc, gia cầm qua biên giới trong các tháng cuối năm.
Cần chủ động phòng chống dịch bệnh viêm da nổi cục trên trâu, bò ngay tại các tỉnh phía Nam, vì Lào và Campuchia không chỉ hoạt động thương mại với Việt Nam mà cả Trung Quốc, mà bệnh viêm da nổi cục trên trâu bò xuất phát từ Trung Quốc.

NGUYỄN HUYỀN