BizLIVE - Giải ngân vốn đầu tư công sau 11 tháng có mức tăng mạnh nhất trong một thập kỷ, đạt 79,3% kế hoạch, tăng 34% so với cùng kỳ 2019.
Mức tăng cao nhất trong cả giai đoạn 10 năm
Bộ Kế hoạch và Đầu tư vừa công bố báo cáo riêng về tình hình giải ngân vốn đầu tư công năm 2020 với những số liệu rất lạc quan về tình hình giải ngân sau 11 tháng.
Cụ thể, ước thanh toán từ đầu năm đến 30/11 là 336.012,19 tỷ đồng đạt 71,4% kế hoạch được Thủ tướng Chính phủ giao đầu năm. Cùng kỳ 2019, tỷ lệ đạt được chỉ là 53,96% kế hoạch Quốc hội giao và đạt 58,16% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Trong đó, vốn nước ngoài là 20.586,26 tỷ đồng (đạt 40,21% kế hoạch).

Đối với kế hoạch các năm trước kéo dài chuyển sang năm 2020 (91.827,06 tỷ đồng), lũy kế thanh toán đến 31/10 đã đạt 60,94% kế hoạch. Ước thanh toán 11 tháng đạt 67,11% kế hoạch.

Năm 2019, sau 11 tháng, tốc độ tăng so với cùng kỳ là khoảng 7%. Năm 2016, năm có tỷ lệ giải ngân đầu tư công tăng cao nhất trong cả giai đoạn 5 năm trước đó, tỷ lệ này là 15%.
Với mức tăng 34%  so với cùng kỳ, 11 tháng đầu năm nay đạt mức tăng cao nhất trong cả giai đoạn 2011-2020.
 
“Tiến độ giải ngân từ cuối tháng 7 đến nay đã có sự chuyển biến tích cực, đặc biệt là trong tháng 10 và 11 năm 2020. Có 15 bộ, cơ quan trung ương và 18 địa phương có ước tỷ lệ giải ngân đến ngày 30/11/2020 đạt trên 75%, trong đó 09 bộ, cơ quan trung ương và 07 địa phương có tỷ lệ giải ngân trên 85%”, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cho biết tại cuộc họp thường kỳ Chính phủ.
Từ đầu tháng 4 tới nay, Chính phủ đã liên tiếp tổ chức 4 hội nghị trực tuyến toàn quốc cùng nhiều cuộc họp giao ban để thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công. Thủ tướng Chính phủ liên tục hối thúc, về việc không được để tình trạng có tiền mà không tiêu được, rằng phải coi giải ngân vốn đầu tư công là nhiệm vụ chính trị quan trọng nhất, sẽ có chế tài nghiêm, thật mạnh để xử lý những nơi chậm giải ngân…
Trung tuần tháng 7, Thủ tướng Chính phủ đã có quyết định thành lập 07 đoàn công tác kiểm tra, đôn đốc, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho sản xuất kinh doanh, đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công năm 2020 tại một số bộ, cơ quan, địa phương.
Sự quyết liệt trên đã tạo ra kết quả rất tích cực với tỷ lệ giải ngân đáng khích lệ như đã thống kê.
Còn nhiều đơn vị chưa đạt yêu cầu
Tuy nhiên, ở thái cực khác, có thể thấy, vẫn còn một khối lượng tiền lớn cần phải giải ngân trong tháng còn lại của năm. Với tổng cộng trên 400 nghìn tỷ đồng đã được giải ngân, đồng nghĩa còn tới 200 nghìn tỷ đồng nữa chưa được đưa vào nền kinh tế.
Bên cạnh những đơn vị hoàn thành tốt thì cũng có 13 bộ, cơ quan trung ương và 05 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt dưới 50%. Trong đó có 07 bộ, cơ quan trung ương và 01 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt dưới 30%.
 

Việc chậm giải ngân vốn đầu tư do nhiều nguyên nhân khách quan, chủ quan đã được Bộ Kế hoạch và Đầu tư báo cáo, phân tích trong các phiên họp Chính phủ thường kỳ, tại các hội nghị giao ban trực tuyến đôn đốc triển khai công tác đầu tư công năm 2020.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng, có một số nguyên nhân chủ yếu như công tác lập kế hoạch đầu tư vốn ngân sách trung ương chưa sát với thực tế, khả năng giao vốn và khả năng giải ngân vốn dẫn đến không phân bổ được hết số vốn kế hoạch, nhiều dự án được giao kế hoạch vốn lớn hơn khả năng giải ngân.

Một số bộ, cơ quan trung ương và địa phương còn thiếu quyết tâm chính trị, vai trò người đứng đầu chưa được phát huy đầy đủ; sự phối hợp giữa các bộ, cơ quan trung ương, địa phương còn thiếu chặt chẽ.

Công tác tổ chức thực hiện giải phóng mặt bằng, xác định nguồn gốc đất, lập thẩm định phê duyệt đơn giá đền bù, di dời các công trình tiện ích, chồng lấn về công địa thi công, đây là nút thắt lớn nhất trong giải ngân vốn đầu tư công.

Chủ đầu tư chậm trễ trong lựa chọn nhà thầu, ký kết hợp đồng. Thời tiết bão, lũ thất thường, mưa bão tại các địa phương miền Trung ảnh hưởng lớn đến tiến độ thi công các dự án, đặc biệt là các dự án giao thông, thủy lợi…

Tiến độ một số dự án trọng điểm quốc gia
Về tình hình giải ngân một số dự án lớn, dự án quan trọng quốc gia, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, theo báo cáo của Bộ Giao thông vận tải đến ngày 25/11, tổng số vốn đã giải ngân của 11 dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam phía Đông  là 7.864,712/10.828,276 tỷ đồng kế hoạch năm 2020 (bao gồm cả năm 2019 chuyển sang và điều chỉnh kế hoạch nội bộ kế hoạch năm 2020), đạt 72,6%.

Tuy nhiên, tiến độ giải ngân dự án thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư Cảng hàng không quốc tế Long Thành kém tích cực hơn. Lũy kế giải ngân đến nay là  4.096,052 tỷ đồng, đạt 22,5% kế hoạch được giao, trong đó, giải ngân kế hoạch vốn năm 2020 là 224 triệu đồng.

Dự án được giao kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn ngân sách Trung ương giai đoạn 2016-2020 là 18.500 tỷ đồng và được bố trí vốn lũy kế vốn từ 2018-2020 là 18.195,035 tỷ đồng (kế hoạch năm 2018: 4.500 tỷ đồng; kế hoạch năm 2019: 6.990 tỷ đồng và kế hoạch năm 2020: 6.705,035 tỷ đồng). 

Tuy nhiên, từ nay đến cuối năm, UBND tỉnh Đồng Nai cam kết sẽ hoàn thành công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khu vực xây dựng cảng Hàng không (5.000 ha) và sẽ giải ngân toàn bộ số vốn năm 2020 đã được giao.
Về dự án cao tốc Mỹ Thuận - Cần Thơ, tại Quyết định số 515/QĐ-TTg ngày 15/4/2020, Thủ tướng Chính phủ đã giao 932 tỷ đồng kế hoạch đầu tư công trung hạn cho dự án từ nguồn dự phòng chung. Bộ Giao thông vận tải đã có Quyết định giao 932 tỷ đồng cho dự án. Đến nay, dự án đã giải ngân được 634 tỷ đồng, đạt 68% kế hoạch.
 
Giải ngân vốn đầu tư công hiện là nhiệm vụ được lãnh đạo Chính phủ đặc biệt quan tâm.
Năm 2020 là năm cuối cùng của kế hoạch đầu tư công trung hạn 2016-2020, để đảm bảo mục tiêu chung của cả nhiệm kỳ, nhiệm vụ đặt ra đối với giải ngân vốn đầu tư công nói chung và vốn đầu tư công từ nguồn vay nước ngoài của năm 2020 là rất quan trọng.
Thông báo kết luận của Thủ tướng Chính phủ tại Hội nghị giao ban trực tuyến đôn đốc triển khai công tác đầu tư công năm 2020 vào cuối tháng 6 đặt ra mục tiêu phải nỗ lực phấn đấu với quyết tâm cao nhất để giải ngân 100% vốn đầu tư công kế hoạch năm 2020 và các năm trước chuyển sang. 
Thủ tướng Chính phủ khẳng định: "Sẽ đánh giá bộ, ngành, địa phương có hoàn thành nhiệm vụ hay không dựa trên tiêu chí giải ngân vốn đầu tư công".

TUẤN VIỆT