BizLIVE - "Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ đã làm cho người dùng thay đổi thói quen, thay đổi cách thức và xu hướng tiếp cận thông tin", Nhà báo Phạm Hữu Quang - Phó Tổng biên tập Tạp chí Ngày Nay nhìn nhận.

Tiên phong đưa ra mô hình tạp chí in phát miễn phí từ nhiều năm nay, mới đây Tạp chí Ngày Nay lại cho ra mắt thêm tính năng thu phí và trở thành tạp chí điện tử đầu tiên ở Việt Nam có nội dung thu phí từ bạn đọc.

Nỗ lực đi đầu đã tạo ra cho Tạp chí Ngày Nay bản sắc riêng trong hành trình đổi mới để bắt kịp sự phát triển của cuộc cách mạng công nghệ và xu hướng của báo chí hiện đại, nhưng cũng đặt ra thách thức khi triển khai mô hình còn khá mới mẻ ở Việt Nam.

Nhà báo Phạm Hữu Quang - Phó tổng biên tập Tạp chí Ngày Nay chia sẻ về hướng đi này.

Thưa ông, vì sao Ngày Nay thực hiện thu phí trong bối cảnh cạnh tranh thông tin như hiện nay?

Trước hết phải khẳng định, mô hình báo điện tử thu phí trực tuyến không phải là mới mẻ với báo chí thế giới. Mô hình báo điện tử dựng cổng thanh toán (paywall) để thu phí từ người đọc đã được nhiều cơ quan báo chí lớn trên thế giới áp dụng và thành công, như Wall Street Journal, New York Times, Washing­ton Post (Mỹ), Financial Times, The Economist (Anh).

Ngày Nay lựa chọn triển khai mô hình thu phí một phần nội dung trên báo điện tử. Nghĩa là, bạn đọc có thể đọc các tin bài thời sự trên báo điện tử như bình thường, chỉ có một chuyên mục Special Today, khi xem sẽ cần đăng nhập và trả phí.

Đây là chuyên mục gồm những bài viết chuyên sâu, là những góc nhìn, phân tích từ các chuyên gia, các cây bút nổi tiếng; và đây cũng là chuyên mục không có sự xuất hiện của quảng cáo. Bạn đọc có thể trả phí theo bài, hoặc theo các gói thời gian, thanh toán qua ví điện tử, thẻ ngân hàng, thẻ Visa, Master Card…

Chúng tôi xác định việc ra mắt báo thu phí là cách Ngày Nay đón nhận sự tin tưởng của bạn đọc, là thông điệp về lòng biết ơn và sự tôn vinh dành cho bạn đọc với sự tồn tại của Ngày Nay, cũng như chúng tôi đã kiên trì thực hiện việc phát hành Tạp chí Ngày Nay bản in theo phương thức miễn phí trong suốt hơn 5 năm qua, với số lượng khoảng 2 vạn bản/kỳ/tuần.

Khi phải trả phí, hẳn sẽ có sự sàng lọc đối tượng bạn đọc so với trước. Sự sàng lọc này tại Ngày Nay đã diễn ra thế nào?

Tôi nghĩ rằng, bạn đọc mới là những người có quyền sàng lọc những thông tin nào để tiếp nhận. Khi bạn đọc đã click chuột vào bất kỳ một bài báo nào, đó chính là sự lựa chọn. Và chúng tôi làm với tất cả nỗ lực và đam mê, để tin và chờ đợi những cái click chuột tiếp theo của bạn đọc. Sự tin tưởng và gắn bó của bạn đọc cũng chính là những áp lực mà cả toà soạn luôn phải nỗ lực để có được. Áp lực từ bạn đọc càng lớn, chúng tôi càng phải nỗ lực nhiều hơn.

Như ông nói ở trên, để “giữ chân” được bạn đọc sử dụng tính năng mới tòa soạn sẽ phải nỗ lực hơn. Tuy nhiên, để đi được đường dài, ngoài lượng bạn đọc trung thành vẫn rất cần những bạn đọc mới. Vậy Ngày Nay đã tính đến tính đến phương án thu hút nhiều bạn đọc mới hay để “hữu xạ tự nhiên hương”?

Thực ra, thu phí trên báo điện tử chỉ là một lựa chọn trong rất nhiều lối đi trên con đường phát triển của một cơ quan báo chí.

Trong dòng chảy của cuộc cách mạng 4.0, tôi cho rằng báo chí muốn phát triển phải luôn gắn với sự chuyển đổi mạnh mẽ của công nghệ. Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ đã làm cho người dùng thay đổi thói quen, thay đổi cách thức và xu hướng tiếp cận thông tin.

Điều này cũng đòi hỏi báo chí phải chuyển mình, phải thay đổi. Công chúng ở đâu, báo chí ở đó. Và cách để chuyển mình, để thay đổi, không thể khác được chính là sử dụng công nghệ nhiều hơn. Chỉ có đi đầu về cái mới thì mới có cơ hội vươn lên bứt phá và phát triển.

Báo chí luôn cạnh tranh và áp lực thông tin. Khi thu phí hẳn cạnh tranh và áp lực còn lớn hơn nữa. Và hẳn nhiên đây là hướng vận động tích cực cho chất lượng, nhưng không phải cơ quan báo chí nào cũng có thể bắt nhịp tốt, thưa ông?

Báo chí thu phí trực tuyến đòi hỏi rất khắt khe hai vấn đề: Nội dung và phương thức thanh toán.

Thực tế hiện nay ở Việt Nam, bạn đọc chưa có thói quen trả tiền để đọc báo mạng điện tử, đồng thời vẫn còn nhiều tâm lý e dè về vấn đề bảo mật. Để tạo thói quen cho công chúng là điều không dễ dàng gì, đặc biệt là khi vấn đề bản quyền trên báo chí ở Việt Nam hiện nay chưa được thực hiện một cách chặt chẽ.

Ở Việt Nam, có rất nhiều cơ quan báo chí có đầy đủ nguồn lực cả về con người, vật lực, công nghệ để triển khai thu phí báo chí trên nền tảng digital, nhưng lựa chọn mô hình nào, vào thời điểm nào, lại là chiến lược phát triển của mỗi toà soạn.

Ngày Nay là một cơ quan báo chí mà tạp chí in phát hành miễn phí còn tạp chí điện tử có nội dung thu phí, đó là lựa chọn của chúng tôi, và cũng chính điều này là sự khác biệt của Ngày Nay.

Trong xu hướng cạnh tranh đề cập ở trên, ông nghĩ sao về sự ảnh hưởng của mạng xã hội và không gian mở của thông tin thời bùng nổ công nghệ và tiện ích?

Thực tế hiện nay, trước sự phát triển ngập tràn của mạng xã hội, các trang thông tin điện tử, các kênh thông tin trực tuyến, bạn đọc đang bị “nhiễu loạn” trong một biển thông tin, rất khó phân biệt ngay lập tức đâu là thông tin thật, đâu là tin giả (fake news).

Vì thế, một trong những sứ mệnh của báo chí chính thống là truyền tải thông tin chính xác, kịp thời. Nguyên tắc thông tin của Ngày Nay là đa chiều, có kiểm chứng, và một điểm quan trọng, đó là sự khác biệt, là nét riêng.

Bạn đọc cần tiếp cận những thông tin mang tính xác thực, những nội dung có hàm lượng tri thức cao, những câu chuyện tử tế và nhân văn, những góc nhìn riêng biệt từ những cây bút, nhà báo có uy tín. Họ cần những giải thích để không bị lạc lối trước các dòng chảy “hậu sự thật” (post-truth), nơi các tin đồn lan nhanh và sự thật bị bóp méo. Chúng tôi tin rằng, bạn đọc Việt Nam sẽ sẵn sàng chi trả cho những sản phẩm báo chí chất lượng.

Trong công cuộc chuyển đổi số, sứ mệnh của báo chí luôn phải là kiên định bảo vệ cái gốc, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, bảo vệ các giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc, của quốc gia. Càng phát triển thì báo chí càng phải kiên định vững vàng; chủ động, tích cực đấu tranh phản bác thông tin xấu độc, làm trong sạch, lành mạnh không gian mạng; thể hiện dòng chảy chính của xã hội, tạo niềm tin xã hội.

 
Bài viết trong ấn phẩm đặc biệt “Báo chí và Doanh nghiệp trong hành trình mới” chào mừng ngày Báo chí cách mạng Việt Nam 21/6/2021.

HOÀNG HÀ