BizLIVE -

Đại dịch củng cố quan điểm rằng thật mạo hiểm nếu phụ thuộc vào nước khác để nhập khẩu những loại hàng hóa thực sự cần thiết với an ninh quốc gia, ví như máy thở và khẩu trang.

Đại dịch Covid-19 đã thay đổi toàn cầu hóa và nới rộng chênh lệch giàu nghèo như thế nào? (2)
Ảnh; Connector
Cứ khoảng vài chục năm trôi qua, sẽ có một cú sốc kinh tế gây ra bởi một sự kiện bất thường kiểu như đại dịch Covid-19 năm 2020 và rồi nó gây ra nhiều thay đổi vĩnh viễn.
Nếu tính theo sản lượng kinh tế, kinh tế thế giới đang trên con đường hồi phục sau khoảng thời gian suy giảm kéo dài, mức độ suy giảm tồi tệ đến nỗi mà hiếm có ai trong 7,7 tỷ người dân trên thế giới từng có cơ hội chứng kiến trong đời họ. 
Vắc xin sẽ đẩy nhanh quá trình hồi phục trong năm 2021. Tuy nhiên, nhiều tác động khác của Covid-19 sẽ định hình tăng trưởng toàn cầu trong những năm tới đây.
Một số thay đổi đã diễn ra. Robot đang dần tiếp quản công việc trong nhà máy và nhiều công việc dịch vụ, trong khi đó người làm việc tại các doanh nghiệp sẽ ở nhà nhiều hơn nữa. Bất bình đẳng trong một quốc gia và giữa các quốc gia cũng ngày một nhiều hơn. Chính phủ các nước sẽ có vai trò lớn hơn trong cuộc sống của các công dân, hoạt động chi tiêu và nợ nần sẽ ngày một phổ biến. Sau đó, nhiều thay đổi rồi sẽ đến. 
Dưới đây là một số phân tích về những cách mà đại dịch Covid-19 đã thay đổi 
Nền kinh tế phục hồi hình chữ K
Những công việc được trả lương thấp trong ngành dịch vụ, nơi mà những giao tiếp với khách hàng trực tiếp được thực hiện nhiều nhất thường biến mất nhanh nhất khi nền kinh tế bị phong tỏa. Thị trường tài chính, nơi phần lớn tài sản thuộc sở hữu của người giàu, trong khi đó lại phục hồi nhanh hơn so với thị trường việc làm.
Quá trình này được gọi là phục hồi hình chữ K. Virus corona đã làm nới rộng khoảng cách về tài sản giữa người giàu và người nghèo, người thuộc các màu da và giới tính khác nhau.
Phụ nữ đã chịu ảnh hưởng nặng nề, một phần bởi họ nhiều khả năng hay làm trong các ngành dịch vụ khó khăn mà cũng bởi họ phải gánh vác nhiều trách nhiệm chăm sóc và nuôi dưỡng con cái khi mà trường học đóng cửa. Tại Canada, tỷ lệ phụ nữ tham gia vào lực lượng lao động rớt xuống mức thấp nhất tính từ giữa thập niên 1980.
Sự trỗi dậy của robot
Đại dịch Covid-19 đã tạo ra nhiều lo lắng về khả năng sự tiếp xúc vật lý trong nhiều ngành nghề như bán lẻ, chăm sóc khách hàng hoặc kho vận. Một giải pháp được tính đến chính là thay thế con người bằng robot.
Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng hoạt động tự động hóa thường tăng trưởng nhanh chóng trong thời kỳ suy thoái kinh tế. Trong đại dịch, nhiều doanh nghiệp đẩy mạnh phát triển các loại máy móc có thể đảm nhiệm nhiều công việc dịch vụ kiểu như khách check in vào khách sạn, cắt salad tại nhà hàng hoặc thu phí tại các khu vực cao tốc. Ngoài ra, thêm nhiều hoạt động mua sắm được chuyển lên trực tuyến.
Những phát kiến mới không khỏi khiến cho các nền kinh tế trở nên hiệu quả hơn. Tuy nhiên nó cũng đồng nghĩa với việc khi mà tình hình dịch trở nên ổn hơn, nhiều người sẽ không còn việc để làm nữa. Nếu người ta bị thất nghiệp càng lâu, kỹ năng nghề nghiệp của họ sẽ mất đi dần dần.
Làm việc từ xa ngày một nhiều hơn
Khi mà mức lương của bạn trở nên ngày càng cao, việc làm việc tại các văn phòng từ xa trở thành điều bình thường. Một nghiên cứu cho thấy rằng khoảng 2/3 GDP của Mỹ tháng 5/2020 được tạo ra bởi những người làm việc tại nhà. Nhiều công ty đã yêu cầu nhân viên tạm thời không đến văn phòng cả trong năm 2021 và nhiều công ty đã phát đi tín hiệu về khả năng họ sẽ đưa chế độ làm việc tại nhà linh hoạt thành chính sách lâu dài. 
Việc làm việc từ nhà cho đến hiện tại đã được chứng nhận đạt chuẩn, nó cho phép người chủ và người lao động có thêm lựa chọn mới. Tuy nhiên, xu thế này đang tạo ra nhiều mối lo cho những doanh nghiệp kinh doanh không gian văn phòng, từ doanh nghiệp bất động sản thương mại cho đến thực phẩm và giao thông. 
Thế nhưng nó lại mang đến cơ hội cho một loại hình mới: cổ phiếu của công ty cung cấp nền tảng họp trực tuyến Zoom tăng hơn 6 lần trong năm vừa qua. 
Lựa chọn làm việc từ xa, kết hợp với nỗi sợ virus cũng khiến cho nhiều người đổ xô về các vùng nông thôn, tại một số nước nó khiến cho giá bất động sản nông thôn tăng.
Sẽ không còn ai đi du lịch nữa?
Một số loại hình du lịch dường như đình trệ. Du lịch toàn cầu giảm 72% trong khoảng thời gian 1 năm tính đến hết tháng 10/2020, theo công bố của Liên hợp quốc (UN). McKinsey ước tính rằng khoảng ¼ các chuyến đi du lịch sẽ có thể biến mất vĩnh viễn khi người ta đã quen với việc họp trực tuyến.
Khi mà nhiều chuyến đi bị hủy, nhiều sự kiện lớn như lễ hội và hòa nhạc không được tổ chức, xu thế người tiêu dùng coi trải nghiệm hơn hàng hóa đã bị gián đoạn. Và khi hoạt động đi du lịch có được nối lại đi chăng nữa, mọi chuyện cũng sẽ chẳng bao giờ như trước, theo khẳng định của đồng sáng lập công ty du lịch Elsewhere tại Brooklyn, ông Rami Haykai. Ông Haykai cho rằng người ta sẽ trở nên dè chừng hơn, coi trọng không gian cá nhân nhiều hơn và tránh những nơi quá đông đúc.
Khách đi du lịch sẽ có thể phải mang theo chứng nhận sức khỏe bắt buộc và phải trải qua nhiều hình thức kiểm tra an ninh mới. Công ty China Tech Global trụ sở tại Hồng Kông đã phát triển buồng khử khuẩn di động với mục tiêu bán cho các sân bay trên thế giới.
Toàn cầu hóa rồi sẽ khác
Khi mà các nhà máy của Trung Quốc đóng cửa ở thời điểm đầu đại dịch, chuỗi cung ứng toàn cầu không khỏi chịu cú sốc, nhiều doanh nghiệp và chính phủ trên toàn cầu buộc phải cân nhắc lại về sự phụ thuộc của họ vào cường quốc sản xuất này. 
Có minh chứng cho thấy toàn cầu hóa hay đổi mà không giảm bớt đi. Tại một số khu vực, đại dịch có thể khiến cho chính trị gia củng cố quan điểm rằng sẽ thật mạo hiểm nếu phụ thuộc vào nước khác để nhập khẩu những loại hàng hóa thực sự cần thiết với an ninh quốc gia, ví như máy thở và khẩu trang.

NGỌC DIỆP