Tại sao người dân nước phát triển ngày một ít dùng phương tiện công cộng?

Trung Mến

10:24 24/06/2018

BizLIVE -

Rủi ro nằm ở chỗ phương tiện giao thông công cộng có thể trở thành dịch vụ bị bỏ đi, kém phổ biến và thậm chí chất lượng ngày một đi xuống bởi nó không còn phổ biến.

Tại sao người dân nước phát triển ngày một ít dùng phương tiện công cộng?

Ảnh: State of the Planet

Đối với những người hàng ngày vẫn chen chân nhau lên xe bus số 25 tại London hoặc chuyến tàu A ở New York, thay đổi mới nhất có thể không đáng lưu tâm. 
Tuy nhiên, không thể phủ nhận một thực tế rằng phương tiện giao thông công cộng đang ngày một bớt nhộn nhịp hơn tại những thành phố lớn này cũng như nhiều thành phố lớn khác của thế giới. Tại các khu vực đô thị ở Mỹ, thậm chí cả Canada hay châu Âu, số lượng hàng khách sử dụng phương tiện giao thông công cộng không tăng hoặc thậm chí giảm. 
Đáng chú ý, số lượng trên vẫn giảm trong khi tăng trưởng dân số và việc làm tại các khu vực đô thị vẫn tiếp tục tăng. Nhiều khách du lịch ngạc nhiên khi biết rằng việc các phương tiện công cộng trống rỗng có thể là một vấn đề. 
Dù các cơ quan quản lý ngành giao thông cho rằng việc phương tiện giao thông công cộng khó trở nên phổ biến có nguyên nhân từ việc đường sá được sửa chữa và hệ thống tín hiệu hỏng, thực ra lý do hợp lý hơn sẽ là các phương tiện giao thông cộng cộng đang đối diện với áp lực cạnh tranh ngày một lớn hơn. 
Các ứng dụng taxi ví như Uber hay Lyft mang đến lựa chọn thoải mái và tiện nghi hơn so với tàu hay xe bus. Việc đạp xe giờ dễ chịu hơn xưa còn xe đạp thuê phổ biến khắp mọi nơi. Lãi suất thấp, việc mua xe ô tô trở nên dễ dàng hơn và duy trì xe ô tô cũng rẻ hơn. Chưa kể đến việc mua sắm trực tuyến, làm việc tại nhà và hoạt động chia sẻ văn phòng phát triển mạnh giúp cho thêm ngày một nhiều người có thể tránh việc đi lại cùng một thời điểm.
Cạnh tranh sẽ ngày một tồi tệ hơn. Hơn một phòng thí nghiệm đang cố gắng đưa ra công nghệ giao thông và ứng dụng mới. Thung lũng Silicon phát minh ra Uber và giờ đây, người ta đưa ra cả ứng dụng cho phép người tiêu dùng thuê scooter điện rồi sau đó trả lại xe ở một nơi nào đó. Người Trung Quốc cũng đang phát minh ra nhiều loại phương tiện mới. 
Nhiều phát minh mới sẽ thất bại, sẽ bị quản lý hoặc không còn tồn tại nữa. Thế nhưng nhiều ý tưởng mới, ví như taxi không người lái đang chuẩn bị được tung ra thị trường. Phương tiện giao thông công cộng đang trở nên ngày một kém hấp dẫn hơn. Nhìn từ trường hợp của Second Avenue ở New York, Crossrail ở London và khu vực North South ở Amsterdam, việc xây dựng thêm các tuyến tàu mới đang trở nên ngày một phức tạp và tốn kém hơn. 
Các nhà vận hành hệ thống giao thông công cộng đang cảm thấy ngày một “đau đầu” hơn. Tình trạng này tiềm ẩn nhiều vấn đề với các thành phố. Dù thích hay không thích, hệ thống giao thông công cộng vẫn có nhiều tác dụng. Hệ thống cung cấp dịch vụ cho những người quá già, quá trẻ, quá nghèo, quá sợ hãi hoặc quá say để lái xe hay đi xe đạp. 
Tàu và tàu điện ngầm gây ra ít vấn đề ô nhiễm hơn so với ô tô và đưa được nhiều người đến các khoảng cách xa hơn. Rủi ro nằm ở chỗ phương tiện giao thông công cộng có thể trở thành dịch vụ bị bỏ đi, kém phổ biến và thậm chí chất lượng ngày một đi xuống bởi nó không còn phổ biến.
Ít người sử dụng phương tiện công cộng hơn cũng đồng nghĩa với việc sẽ ít phương tiện được lưu hành hơn, những người vẫn trung thành với nó sẽ phải chờ lâu hơn, cùng lúc đó, ô tô ngập trên đường. 
Xét trên phương diện nào đó, tương lai u ám đó có thể được điều chỉnh bằng cách tính phí sử dụng đường hợp lý. Nhiều thành phố trên thế giới, đặc biệt tại Mỹ, hỗ trợ cho việc lái xe bằng cách buộc các nhà kinh doanh bất động sản cung cấp nhiều chỗ lái xe. 
Và cũng tại nhiều nơi, các thành phố đã tạo ra được khu vực không tắc nghẽn. Thế nhưng công cụ đó không chắc hiệu quả. Sẽ tốt hơn nếu tính phí sử dụng đường, phương tiện nào sử dụng nhiều cần phải tính giá cao hơn. 
Người dân thực ra cũng không phân biệt quá nhiều giữa phương tiện công cộng và cá nhân. Họ chỉ muốn đến đâu đó, và tất nhiên có chi phí thời gian, tiền bạc và sự tiện nghi. Một hệ thống lý tưởng sẽ cho phép họ chỉ bằng một lần thanh toán mà có thể chuyển từ tàu sang taxi hay xe đạp khi cần thiết. 
Việc xây dựng nên một nền hệ thống như vậy khó, cần đến sư phối hợp với nhiều hệ thống cũng như công ty công nghệ; dù vậy một số thành phố như Helsinki và Birmingham đang cố gắng. Chắc chắn đó là cách giúp các thành phố duy trì hoạt động. 

TRUNG MẾN