Năm năm nắm quyền, Thủ tướng Abe đã làm được gì cho nước Nhật?

Trung Mến

06:54 27/12/2017

BizLIVE - Khi bắt đầu lên nắm quyền Thủ tướng Nhật vào tháng 12/2012, ông đã cùng với chính đảng của mình có nhiều thành công tại Hạ viện cũng như Thượng viện.

Năm năm nắm quyền, Thủ tướng Abe đã làm được gì cho nước Nhật?

Thủ tướng Nhật Shinzo Abe - Ảnh: OneIndia

Không còn nghi ngờ gì nữa, Thủ tướng Nhật Shinzo Abe sẽ vẫn tiếp tục lãnh đạo nước Nhật trong khoảng thời gian khá dài sắp tới. Khi bắt đầu lên nắm quyền Thủ tướng Nhật vào tháng 12/2012, ông đã cùng với chính đảng của mình có nhiều thành công tại Hạ viện cũng như Thượng viện. Giờ đây, chính đảng của ông nhận được tỷ lệ ủng hộ khoảng hơn 50%, tờ Japantimes viết.
Nếu ông tiếp tục trở thành lãnh đạo đảng Dân chủ Tự do Nhật (LDP) trong năm sau, và nhiều khả năng điều đó sẽ xảy ra, ông sẽ tại vị tất cả khoảng chín năm. Giờ đây sau khi đã nắm quyền được năm năm, ông đã đi được nửa chặng đường. 
Đã đến lúc nhìn lại những gì ông đã làm được trong thời gian qua.
Tháng 11/2012, khi dường như thị trường đã chắc chắn về khả năng Thủ tướng Abe sẽ lên làm Thủ tướng Nhật, chỉ số Nikkei 225 trên thị trường chứng khoán Nhật đứng ở mức khoảng 8 nghìn điểm. 
Giờ đây, chỉ số đã ở ngưỡng quanh khoảng 22 nghìn điểm. Trên thị trường lao động, số việc làm cho mỗi người lao động tăng từ 0,9 lên 1,55. Tỷ lệ thất nghiệp giảm từ trên 4% xuống 2,8%. Rõ ràng nền kinh tế đã cải thiện đáng kể.
Cùng lúc đó, số lượng khách du lịch đến Nhật tăng trưởng đột biến, từ con số khoảng 8 triệu người vào năm 2012 lên 24 triệu người vào năm 2016, nhờ vào chính sách nới lỏng visa và đồng yên yếu. Năm 2017 hiện nay, số lượng khách du lịch nhiều khả năng sẽ tăng lên mức 28 triệu. 
Tuy nhiên, vẫn còn quá nhiều thách thức. Những nỗ lực cải thiện tình hình tài khóa và hồi sinh nền kinh tế vẫn còn chậm chạp, cùng lúc đó, bất bình đẳng thu nhập giữa người giàu và người nghèo ngày một tăng lên và chưa có dấu hiệu cho thấy nó sẽ sớm được giải quyết.
Có lẽ cũng thật đáng buồn khi mà dù kinh tế tăng trưởng tốt, vị thế của Nhật trên thế giới lại đi xuống. Trong xếp hạng về năng lực cạnh tranh của nền kinh tế do Ngân hàng Thế giới (WB) tính toán và công bố, kinh tế Nhật chỉ đứng vị trí số 26. 
Ngoài ra, xếp hạng đại học của Nhật cũng đang sụt giảm thê thảm. Nếu Nhật không duy trì được chất lượng của các trường đại học, họ sẽ gặp khó nếu muốn cạnh tranh trong Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ Tư. Đại học Tokyo, trường đại học được coi như niềm tự hào của nước Nhật, từng nằm trong nhóm 20 đại học tốt nhất thế giới, nay chỉ đứng ở vị trí thứ 46.
Còn với chương trình kích thích kinh tế Abenomics, dù chương trình đã giúp kinh tế hồi phục nhưng cho đến nay nó vẫn chưa giúp kinh tế Nhật thích ứng tốt với những thay đổi nhanh chóng trên thế giới. 
Và ngoài ra còn quá nhiều vấn đề khác. Nội các Nhật phụ thuộc quá nhiều vào Thủ tướng và Chánh văn phòng nội các cho các quyết định của họ. Khi các sáng kiến chính sách nhận được sự ủng hộ của Thủ tướng và Chánh văn phòng nội các, chính sách đó sẽ được nhanh chóng thông qua. Tuy nhiên cùng lúc đó, các biện pháp cải tổ nền kinh tế được bàn đến trong Hội đồng Kinh tế và Tài khóa Nhật lại chỉ được thông qua khá chậm chạp. 
Người ta có thể thấy rõ sự chậm trễ này trong việc tiến độ cải tổ tài khóa và chế độ an sinh xã hội chậm chạp. Như vậy có thể khẳng định rằng các thành viên nội các đang không đảm bảo đầy đủ vai trò của họ, chánh văn phòng nội các cũng như vậy.
Ngoài ra, trong chính quyền của Thủ tướng Nhật Shinzo Abe hiện nay có quá nhiều sự hiện diện của những quan chức thuộc Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật (MEIT), chính vì vậy chính quyền của Thủ tướng Abe dường như rất nhanh gọn trong các chính sách liên quan đến ngành nhưng lại chậm cải tổ vĩ mô cũng như khắc phục các vấn đề mang tính hệ thống.
Không thể bỏ qua việc truyền thông Nhật đang không ủng hộ Thủ tướng Shinzo Abe. Nhiều kênh truyền thông lớn đã không đánh giá đúng đắn những nỗ lực mà chính quyền của ông đang đưa ra, và đáng tiếc các cuộc trưng cầu dân ý lại chịu ảnh hưởng rất nhiều bởi những kênh truyền thông này. 
Rõ ràng, chương trình Abenomics đã giúp cải thiện nền kinh tế. Quyền lực của ông Abe sẽ ngày một tăng dần. Câu hỏi tiếp theo chính là di sản mà chính quyền của ông để lại là gì? Xét đến việc chính đảng của ông và liên minh đảng hiện đang nắm 2/3 số ghế tại Hạ viện và Thượng viện, nhiều khả năng họ sẽ cùng cố gắng thay đổi hiến pháp.
Ngoài ra, thị trường cũng đang kỳ vọng chính phủ của Abe sẽ cải tổ được hệ thống an sinh xã hội để giúp giảm mạnh bất công xã hội, cải tổ hệ thống đăng ký thuế cá nhân, sửa đổi lại hệ thống đào tạo của nước Nhật để sẵn sàng cho cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ Tư. 
Chính quyền của Thủ tướng Abe đã có những thành công nhất định, nhưng trong thời gian tới, các biện pháp cải tổ mạnh tay hơn là hoàn toàn cần thiết.

TRUNG MẾN