Đất hiếm - “vũ khí” chiến lược để Trung Quốc đấu với Mỹ trong chiến tranh thương mại?

Trung Mến

09:57 12/07/2018

BizLIVE -

Năm 2010, Trung Quốc ngừng xuất khẩu đất hiếm sang Nhật trong 2 tháng khi hai nước có tranh chấp lãnh thổ. Các nhà đầu cơ lập tức mua gom đất hiếm đẩy giá đất hiếm tăng cao “trên trời”.

Đất hiếm - “vũ khí” chiến lược để Trung Quốc đấu với Mỹ trong chiến tranh thương mại?

Ảnh: CSM

Cô Amanda Lacaze cầm lấy chiếc điện thoại iPhone của mình và nhanh chóng lướt để đưa ra tên của một số nguyên tố đất hiếm cần để sản xuất điện thoại iPhone. Trên màn hình hiện ra lanthanum và cerium. Bên trong iPhone có nam châm được làm từ neodymium và praseodymium.
Những nguyên tố đất hiếm chủ yếu đến từ Trung Quốc. Cô Lacaze sẽ cần phải tìm được nguồn thay thế trong trường hợp cuộc chiến thương mại toàn cầu bùng phát mất kiểm soát và Trung Quốc chặn nguồn cung.
Hiện tại, cô chưa thể làm được điều này. Công ty Lynas Corporation của cô cũng chỉ có thể cung cấp được phần nhỏ đất hiếm lấy nguồn từ Trung Quốc. Không lấy gì đảm bảo nguồn này sẽ ổn định. Thế giới đầy biến động, phức tạp và đắt đỏ đến nỗi mà Lynas từng có lúc suýt sụp đổ. 
Cô Lacaze nói: “Từng đã có lúc chúng tôi ngồi đây và tôi băn khoăn, liệu chúng ta còn có tiền mua cafe mà pha nữa hay không?”.
Trong ngày thứ Ba, chính quyền Tổng thống Trump chính thức đẩy cao căng thẳng cuộc chiến thương mại với Trung Quốc khi công bố muốn tăng thuế với thêm khoảng 200 tỷ USD hàng Trung Quốc, thuế mới sẽ áp dụng với vô cùng nhiều mặt hàng, từ hải sản, dây đồng cho đến động cơ pittong. Trung Quốc đã đe dọa sẽ trả đũa không hề kém cạnh.
Tuy nhiên, Trung Quốc có quá nhiều cách để đáp trả Mỹ mà không nhất thiết cứ phải tăng thuế. Trung Quốc có thể đơn giản từ chối mua hàng Mỹ, ví như mua máy bay Boeing. Trung Quốc có thể siết chặt quản lý với doanh nghiệp Mỹ hoạt động tại Trung Quốc, Trung Quốc có thể dọa bán mạnh trái phiếu Bộ Tài chính Mỹ gây rối loạn thị trường trái phiếu. 
Theo New York Times, một trong những vũ khí chiến lược mà Trung Quốc có thể dùng đến chính là việc Trung Quốc dùng thế thống trị của mình để gây gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu. Trung Quốc hiện đang giữ vai trò nhà cung cấp vô cùng quan trọng nhiều loại nguyên liệu cực kỳ quan trọng giúp nhiều nhà máy của thế giới duy trì hoạt động; có thể kể đến các chất sử dụng trong sản phẩm ban dẫn, pin, bóng đèn và nguyên liệu đốt nóng.
Tất nhiên không thể bỏ qua đất hiếm. Cuộc chiến thương mại có thể kéo theo cà những nguồn nguyên liệu trên vào xung đột, Trung Quốc có thể đáp trả Mỹ bằng cách dừng cung cấp các nguyên liệu cho doanh nghiệp Mỹ. Hiện tại, đất hiếm đã bị lôi vào xung đột Trung - Mỹ khi chính quyền Tổng thống Trump khẳng định muốn tăng thuế đối với đất hiếm từ Trung Quốc. 
Trung Quốc cũng đã từng dùng quyền kiểm soát đất hiếm để chiến thắng đối thủ. Năm 2010, Trung Quốc ngừng xuất khẩu đất hiếm sang Nhật trong 2 tháng khi hai nước có tranh chấp lãnh thổ. Các nhà đầu cơ lập tức mua gom đất hiếm đẩy giá đất hiếm tăng cao “trên trời”.
Sẽ thật khó để ngành sản xuất duy trì công việc của mình nếu không sử dụng đất hiếm. Đất hiếm được dùng trong sản xuất các thiết bị điện tử cá nhân như điện thoại thông minh, tivi, máy sấy tóc, ô tô điện và ô tô lai xăng - điện.
Đất hiếm thực ra không hiếm, nó có ở khắp thế giới. Thế nhưng việc đưa các nguyên tố đất hiếm từ trong tự nhiên thành nguyên liệu có thể sử dụng được vô cùng khó khăn, rối rắm và tốn kém. 
Hoạt động tìm kiếm và sản xuất đất hiếm trên quy mô lớn chỉ có ở 2 nơi trên thế giới: Trung Quốc và Malaysia. Ngay cả nếu Trung Quốc không gây gián đoạn nguồn cung trong trường hợp có chiến tranh thương mại, Trung Quốc sẽ vẫn nắm thế kiểm soát thị trường đất hiếm trong một thời gian dài sắp tới. Trung Quốc thống trị hoạt động nghiên cứu và phát triển các nguyên tố đất hiếm này, chính vì vậy Trung Quốc vẫn luôn có lợi thế, theo khẳng định của cô Lacaze thuộc Lynas Corporation. 

TRUNG MẾN

Từ khóa: Trung Quốc, Mỹ