Từ cuộc chiến thương mại, Mỹ đang thay đổi cách thức sản xuất của thế giới

Lan Anh

16:38 09/07/2018

BizLIVE - Trao đổi với BizLIVE, TS. Đinh Thế Hiển, chuyên gia kinh tế, cho rằng nền tảng sâu xa của cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung là cách Mỹ muốn giải quyết nhiều vấn đề.

Từ cuộc chiến thương mại, Mỹ đang thay đổi cách thức sản xuất của thế giới
Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung đang gây sự chú ý lớn của cả thế giới. Ông nhận diện thế nào về cuộc chiến này?
Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung không phải là câu chuyện nhất thời, không phải chuyện tuỳ hứng hay gây hấn của Tổng thống Mỹ - Donald Trump, nó cũng không phải là "đòn gió" để đi đến thương thảo với Trung Quốc. Đây là một chiến lược xuyên suốt lâu dài về kinh tế - chính trị của Mỹ.
Hiện Mỹ vẫn bị nhận diện là “ăn hiếp” thế giới, cũng như việc Mỹ đóng quân ở các nước đồng minh bị nhìn nhận là áp đặt quân sự… Mỹ đã để mặc sự nhìn nhận này, thậm chí tận dụng luôn điều này như một lợi thế đương nhiên để thực thi và hành xử của một nước lớn trong cách giải quyết vấn đề thế giới.
Kết quả hình ảnh cho Đinh Thế Hiển
TS. Đinh Thế Hiển
Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung nhìn có vẻ như Mỹ muốn tránh nhập siêu nhưng nền tảng sâu xa, nó sẽ giải quyết nhiều vấn đề.
Thứ nhất, giảm hàng hoá Trung Quốc là giảm ô nhiễm môi trường. Việc Tổng thống Donald Trump không tham gia Hiệp định biến đổi khí hậu toàn cầu với ngụ ý rằng không cần phải chi tiền hỗ trợ những nước có nền sản xuất gây ô nhiễm môi trường, tự họ phải thay đổi cách thức sản xuất…
Mỹ cũng đang bị nhìn nhận là đi ngược lại xu hướng tự do thương mại thế giới khi có những quan điểm bất đồng về WTO (Tổ chức thương mại thế giới) của Tổng thống Donald Trump, cũng như việc Mỹ từ chối tham gia TPP (Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương). Tuy nhiên, Donald Trump gửi thông điệp cho thế giới thấy Mỹ về quan điểm trong hội nhập không cần qua WTO, TPP và chứng tỏ rằng Mỹ làm tốt hơn những cam kết thương mại đó.
Hiện Trung Quốc được coi là công xưởng lớn của thế giới, có hàng hoá giá rẻ tràn ngập các quốc gia do giữ giá đồng CNY ở mức thấp. Điều này Mỹ đã đáp trả bằng biện pháp tăng thu thuế nhập khẩu từ hàng hoá Trung Quốc, giúp cân bằng thương mại.
Nếu Trung Quốc muốn bán hàng thì phải dùng biện pháp mới, không phải là giữ giá đồng CNY thấp hoặc trợ giá cho hàng hoá xuất khẩu… cũng như phải thay đổi cấu trúc sản xuất kinh doanh của Trung Quốc đang gây nhiều ô nhiễm môi trường bằng sản xuất xanh.
Thứ hai, biến sự nhập khẩu hàng hoá giá rẻ từ Trung Quốc bằng hàng hoá đa dạng từ các nước khác theo hướng công nghệ mới. Mỹ đang thay đổi cách thức về phát triển kinh tế thế giới, đó là sản xuất không gây ô nhiễm môi trường.
Lùi về thời Tổng thống Obama đã không kiên quyết trong vấn đề thương mại khiến Trung Quốc giữ giá đồng CNY thấp để hỗ trợ xuất khẩu, chỉ cần Trung Quốc phá giá đồng CNY thì cả thế giới chao đảo. Hay câu chuyện các tổ chức kinh tế thế giới mỗi năm dự đoán tăng trưởng toàn cầu đều chú trọng phân tích sự tăng trưởng GDP của Trung Quốc trước.
Nay Mỹ không sợ chuyện Trung Quốc phá giá nội tệ, sẵn sàng để GDP của Trung Quốc giảm để có sự tăng trưởng GDP của các nước khác.
Kết quả của câu chuyện chiến tranh thương mại Mỹ - Trung, kinh tế thế giới có thể có một thời gian không tăng trưởng nhưng cấu trúc sản xuất sẽ thay đổi, nó gắn với công nghiệp 4.0. Nền sản xuất giá rẻ, quy mô lớn, ô nhiễm môi trường được thay thế bằng phương thức sản xuất hiện đại hơn. Mỹ và Châu Âu có thể bù đắp sự thiếu hụt của hàng hoá Trung Quốc bằng hàng hoá và dịch vụ thời công nghiệp 4.0.
Việt Nam được dự đoán sẽ bị ảnh hưởng từ cuộc chiến thương mại này, vì Mỹ và Trung Quốc là hai bạn hàng lớn của Việt Nam. Theo ông, Việt Nam lên làm gì để giảm thiểu tác động từ “cơn bão” này?
Chúng ta nên có cái nhìn tận dụng thời cơ, nếu không sẽ chìm theo bão, phải tìm cách khắc phục để tăng trưởng kinh tế không bị suy giảm trong trung - dài hạn. Không nên đổ thừa kinh tế thế giới suy giảm thì kinh tế Việt Nam cũng suy giảm theo, tất nhiên là có ảnh hưởng trong ngắn hạn nhưng đây là cơ hội gia tăng xuất khẩu của Việt Nam vào Mỹ.
Việt Nam nên nhân cơ hội này đón lấy thị trường ngách của Mỹ trong khả năng của mình. Chẳng hạn, hàng may mặc của Việt Nam có thể gia tăng chất lượng, cải tiến mẫu mã… xâm nhập mạnh hơn nữa và thay thế hàng may mặc Trung Quốc.
Vấn đề của Việt Nam là có đủ sức để thay đổi cấu trúc sản xuất để có những ngành công nghiệp mạnh, hàng hoá tốt đáp ứng tiêu chuẩn tiên tiến hay không…
Thị trường chứng khoán Việt Nam đã giảm liên tục về dưới mốc 900 điểm khi Mỹ tăng thuế nhập khẩu đối với hàng hoá Trung Quốc. Thực sự thì cuộc chiến thương mại này đã tác động không nhỏ tới chứng khoán Việt, thưa ông?
Đúng là thị trường chứng khoán Việt Nam đã bị ảnh hưởng, dòng tiền đầu tư nước ngoài ngắn hạn đã rút khỏi chứng khoán Việt khiến thị trường nhiều phiên giảm điểm.
Thị trường chứng khoán Việt Nam giảm điểm mạnh cùng với thị trường chứng khoán Trung Quốc trong thời gian qua. Chứng khoán Trung Quốc đã bị rút tiền ra vì nhà đầu tư ngoại không thấy triển vọng của các công ty Trung Quốc trước mắt, Việt Nam cũng bị hiệu ứng từ việc này.
Chứng khoán Việt Nam bị sụt giảm hiện nay không hẳn nguyên nhân chính là cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung, nguyên nhân khác là chứng khoán Việt đã tăng trưởng ảo trong năm 2017 khi tăng tới 57% so với năm 2016, trong khi GDP tăng trưởng tương đương năm 2016. PE của thị trường chứng khoán Việt từ mức 15 lên mức 21 cao nhất khu vực năm 2017, giá nhiều cổ phiếu đã tăng quá mức, cần phải trả về giá trị thực của nó.
Với cách thức của Donald Trump, tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc có thể sẽ không còn ảnh hưởng nhiều đến tăng trưởng kinh tế thế giới. Nhưng năm 2015, Trung Quốc đã phá giá đồng CNY mạnh khiến nhiều quốc gia chao đảo. Vậy điều này còn lặp lại?
Tử huyệt của Trung Quốc là phá giá nội tệ. Trước đó, Trung Quốc phá giá nội tệ trong thế cân bằng cho Trung Quốc, nhưng nay Mỹ đã chặn lại việc này bằng việc tăng thu thuế nhập khẩu từ hàng hóa Trung Quốc. Nếu Trung Quốc sử dụng con bài phá giá đồng CNY như trước sẽ rất nguy hiểm vì nền kinh tế trong nước sẽ bị chao đảo.
Cũng giống như nếu Việt Nam phá giá tiền đồng vào tháng 2/2011 ở mức 9,3% đã làm nền kinh tế bị ảnh hưởng nặng nề, tiêu dùng bị tổn thương, người làm công ăn lương bị ảnh hưởng… Trong khi đó, kinh tế Trung Quốc và Việt Nam rất cần kinh tế nội địa phát triển. Bài học từ Mỹ là một nhân chứng khi rất ưu tiên phát triển kinh tế trong nước thông qua việc giữ giá trị đồng USD, không để mất giá.
Xin cảm ơn ông!

LAN ANH

Bảng giáThị trường

VN-Index 898.19 ▲ 1.04 (0.12%)

 
VN-Index 898.19 1.04 0.12%
HNX-Index 103.01 1.99 1.97%
UPCOM 52.01 0.76 1.49%
DJIA 25,283.0 -12.87 -0.05%
Nasdaq 7,157.39 20.83 0.29%
Nikkei 225 23,849.99 135.46 0.57%
FTSE 100 7,724.08 27.57 0.36%
Thăm dò ý kiến
Năm 2018, kênh đầu tư nào sẽ sinh lợi nhất?