BizLIVE -
Với Vietcombank, cổ đông đặt ra một câu hỏi rất gần, đơn giản nhưng rất đặc biệt vì ít khi đề cập khía cạnh này.
Vietcombank cổ đông đã tìm được những gì họ cần? Mỗi cổ đông có câu trả lời, có thể chung hoặc riêng. Còn những gì họ thấy thì khá nhiều.
Mục tiêu 2 tỷ USD lợi nhuận
Cuối năm 2019, vừa xong cuộc họp, ông Nghiêm Xuân Thành - Chủ tịch HĐQT Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank, mã VCB) hồ hởi: “Rất phấn khởi, vì anh em toàn hệ thống quyết tâm chuẩn bị cho giai đoạn mới. Tính toán cho giai đoạn đó thì 2 tỷ USD lợi nhuận sẽ đạt được”.
Nhưng, bước sang 2020, Covid-19 ập tới. Lợi nhuận năm qua gần như không tăng trưởng. Nhiều ngân hàng thương mại (NHTM) khác vẫn đạt tốc độ khá cao, phổ biến trên 20%.
Chỉ tiêu 2021 Vietcombank dự kiến chỉ tăng trưởng lợi nhuận khoảng 11%. Tại ĐHĐCĐ ngày 23/4, một cổ đông đặt câu hỏi rất gần, so sánh đơn giản nhưng đặc biệt: Vì sao nhiều NHTM khác đặt chỉ tiêu tăng khá cao, trên 20-30%..., mà vị thế đầu ngành Vietcombank lại đề ra thấp vậy?
Ông Phạm Quang Dũng, Tổng giám đốc Vietcombank trả lời: Chỉ tiêu tăng trưởng lợi nhuận đó được cân đối với phương án trình Ngân hàng Nhà nước, tham vấn Bộ Tài chính…
Ông Nghiêm Xuân Thành mở rộng thêm câu trả lời, khi nhìn lại vừa qua và hướng đến tương lai.
Nhìn lại 2020, ông Thành dẫn giải rằng, Covid-19 xẩy ra, khách hàng và ngân hàng cùng chịu tác động bất lợi. Vietcombank giảm lãi suất hỗ trợ khách hàng với giá trị hơn 3.700 tỷ đồng, trích lập dự phòng rủi ro thêm khoảng 9.000 tỷ đồng, nhưng lợi nhuận vẫn giữ được như năm trước. Đó là một góc nhìn.
Năm nay, chỉ tiêu tăng lợi nhuận chỉ 11% còn được Chủ tịch Vietcombank dẫn chiếu ở một số chỉ tiêu khác. Vietcombank bước đầu được giao chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng cao nhất hệ thống với 10,5%, chủ trương không đẩy mạnh huy động vốn với tăng trưởng chỉ khoảng 7% (nhằm cân đối với nhu cầu sử dụng vốn và chi phí). Mức dự kiến tăng 11% lợi nhuận nằm trong tương quan đó.
Tuy nhiên, dù chỉ tiêu dự kiến khá thấp, nhưng cả CEO và Chủ tịch Vietcombank đều nhấn mạnh đến dư địa còn rất lớn, thuận lợi phía trước. Họ cùng khẳng định sẽ đạt và vượt, sau khi quý 1 đã thực hiện khoảng 8.000 tỷ đồng.
Cụ thể hóa “dư địa” đó, một lần nữa ông Nghiêm Xuân Thành cho biết tại ĐHĐCĐ là sẽ kiên định mục tiêu 2 tỷ USD lợi nhuận vào năm 2025. Trong đó bán lẻ đóng góp khoảng 50%.
Rủi ro và thách thức xoay chuyển
“Bán lẻ” cũng chính là từ khóa đáng chú ý tại đại hội, và có lẽ với riêng câu chuyện của ông Nghiêm Xuân Thành.
Câu chuyện mà ông từng kể: Hồi đầu mới về Vietcombank, làm việc với chi nhánh, ông đề ra yêu cầu đẩy mạnh bán lẻ, xoay trục sang bán lẻ và nâng cao tỷ trọng tín dụng bán lẻ. Khi đó, nhiều ý kiến tại các địa bàn xem như “ngược đời”, bởi Vietcombank là ngân hàng lớn, truyền thống và thế mạnh về bán buôn.
Cũng chính vì đặc điểm trên nên thách thức xoay chuyển cực khó. Bởi nó ảnh hưởng trực tiếp tới mỗi lãnh đạo chi nhánh, mỗi cán bộ nhân viên thực thi và quán tính của họ.
So sánh đơn giản: Xưa nay họ chỉ cần cho vay một số doanh nghiệp lớn, hoặc vài tập đoàn và tổng công ty, mức độ thực hiện chỉ tiêu tăng tín dụng thuận lợi nếu không nói là có thể nhanh lấp đầy. Nhưng, với yêu cầu xoay sáng bán lẻ, xé lẻ chỉ tiêu đó thành nhiều món nhỏ, tiến độ thực hiện sẽ khó hơn rất nhiều, công sức hơn nhiều.
Tuy vậy, vài năm sau, tỷ trọng tín dụng bán lẻ của Vietcombank bắt đầu xoay chuyển nhanh: từ 30% lên 40% rồi đến cuối 2020 đã lên tới gần 54%. Tại đại hội, cả ông Dũng và ông Thành cùng nhấn mạnh, đó chính là một lực đẩy lớn cho lợi nhuận thời gian qua.
Cổ đông băn khoăn. Hiện nay bất động sản có dấu hiệu sốt, cho vay bất động sản trong đó có tín dụng bán lẻ liệu có rủi ro?
Tổng giám đốc Phạm Quang Dũng trả lời cụ thể: Cho vay thuần đầu tư bất động sản tại Vietcombank rất ít, chỉ khoảng 33.000 tỷ đồng so với quy mô hơn 838.000 tỷ tổng dư nợ cuối 2020; nếu tính cả cho vay cá nhân mua nhà tiêu dùng thì khoảng 230.000 tỷ đồng, cũng là tỷ trọng thấp.
Ông Dũng cho biết, dư nợ nói trên cũng như trong tín dụng bán lẻ của Vietcombank rủi ro rất thấp; tỷ lệ nợ xấu chỉ khoảng 0,2%. Những năm 2018 và 2019, Chủ tịch Vietcombank Nghiêm Xuân Thành cũng từng khẳng định mức độ rủi ro này là gần như không đáng kể, khi nhìn về mức nợ xấu rất thấp, trong khi gần như 100% khoản vay đều có tài sản đảm bảo.
Trong tín dụng bán lẻ, có phân khúc mà ông Thành cho biết chưa đạt kỳ vọng và chưa tương xứng với tiềm năng là cho vay mua ô tô. Một phần do thời gian qua Vietcombank tập trung cho những ưu tiên khác và tới đây có thể xem xét đẩy mạnh.
Dù rủi ro tín dụng bán lẻ được dẫn giải thực tế nợ xấu rất thấp như trên, song ông Nghiêm Xuân Thành cho biết Vietcombank vẫn sẽ không lơ là. Cũng như với quan điểm trích lập dự phòng rất cao (tỷ lệ trích dự phòng bao nợ xấu lên tới khoảng 368% cuối 2020) tới đây vẫn sẽ không nơi lỏng.
“Chúng tôi kiên định với chính sách kiểm soát rủi ro đó. Tại Vietcombank, kiểm soát rủi ro thời gian tới không những không nơi lỏng mà còn chặt chẽ hơn nữa. Nên cổ đông cứ yên tâm”, Chủ tịch Vietcombank nói tại đại hội.

MINH ĐỨC