BizLIVE -

Dịch bệnh và thiên tai liên tiếp khiến thu ngân sách sau 10 tháng giảm tới hơn 10% so với cùng kỳ, là mức thấp nhất trong 10 năm. Trong khi đó, chi ngân sách lại tăng 9,7% để bảo đảm đáp ứng cho công tác khắc phục và an sinh.

Nhiều khoản thu lớn giảm mạnh
Theo báo cáo cập nhật của Vụ Ngân sách nhà nước (Bộ Tài chính), tổng thu NSNN lũy kế thực hiện 10 tháng ước đạt 1.137,3 nghìn tỷ đồng, bằng 75,2% dự toán, giảm 10% so với cùng kỳ năm 2019.
Trong đó, thu nội địa đạt 75,9% dự toán, giảm 6,8%; thu về dầu thô đạt 84,2% dự toán, giảm 37,2%; thu cân đối ngân sách từ hoạt động xuất nhập khẩu đạt 71% dự toán, giảm 21,2% so cùng kỳ năm 2019.
Đáng chú ý, trong khi có 5/12 khoản thu nội địa đảm bảo tiến độ dự toán (đạt trên 83%) - chủ yếu là các khoản thu nhỏ thì 7 khoản thu lớn còn lại, bao gồm thu từ 3 khu vực kinh tế không đảm bảo tiến độ dự toán và giảm mạnh so cùng kỳ năm 2019.
Trong đó, thu từ khu vực doanh nghiệp nhà nước đạt 67,6% dự toán, giảm 14,9%. Thu từ khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đạt 70,8% dự toán, giảm 8,6%. Thu từ khu vực kinh tế ngoài quốc doanh đạt 66,6% dự toán, giảm 10,3%. Các loại phí, lệ phí đạt 63,7% dự toán, giảm 16,1% so với cùng kỳ năm 2019...
Ước tính 36/63 địa phương bị giảm thu so với cùng kỳ năm 2019, tập trung ở các khoản thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế tiêu thụ đặc biệt, lệ phí trước bạ, thuế bảo vệ môi trường...
Cân đối ngân sách gặp khó
Về chi ngân sách, chi NSNN 10 tháng đầu năm 2020 ước đạt 1.260,2 nghìn tỷ đồng, bằng 72,1% dự toán, tăng 9,7% so với cùng kỳ năm 2019.
Trong đó, chi đầu tư phát triển đạt 68,3% dự toán, cải thiện đáng kể về tiến độ giải ngân so với năm 2019 (cùng kỳ đặt 49,83%), song vẫn ở mức thấp so với yêu cầu. Chi trả nợ lãi đạt 75,7%% dự toán; chi thường xuyên đạt 79,6% dự toán.
Đến ngày 26/10/2020, NSNN đã chi khoảng 17,77 nghìn tỷ đồng cho công tác phòng chống dịch và hỗ trợ người dân gặp khó khăn do đại dịch Covid-19 theo các nghị quyết của Chính phủ và quyết định của Thủ tướng Chính phủ.
Ngân sách trung ương đã sử dụng khoảng 3,17 nghìn tỷ đồng dự phòng để chi khắc phục hậu quả thiên tai, lũ lụt và dịch tả lợn Châu Phi.
 
Bộ Tài chính đánh giá, công tác chi NSNN đảm bảo đáp ứng các nhiệm vụ chi ngân sách theo dự toán được giao và tiến độ triển khai thực hiện của các đơn vị sử dụng ngân sách, đáp ứng các nhiệm vụ đảm bảo an sinh xã hội.
Cơ quan này cũng nhận định cân đối ngân sách trung ương và ngân sách nhiều địa phương đang gặp khó khăn trong điều kiện thu NSNN giảm sâu do tác động của đại dịch Covid-19 và thiên tai, biến đổi khí hậu.
Như vậy, sau 10 tháng, ngân sách nhà nước đã bội chi gần 123 nghìn tỷ đồng. Tuy nhiên, so với tháng liền kề, bội chi ngân sách đã giảm khoảng 15,5 nghìn tỷ đồng.
Tính đến hết ngày 31/10/2020, Bộ Tài chính đã phát hành 269,4 nghìn tỷ đồng trái phiếu Chính phủ để chi trả nợ trái phiếu đến hạn và để nhận nợ với Bảo hiểm xã hội Việt Nam theo Nghị quyết của Quốc hội.
Trước đó, chiều 5/11, tại phiên thảo luận trước Quốc Hội, Bộ trưởng Tài chính Đinh Tiến Dũng cũng đã có phần giải trình và cung cấp thêm một số thông tin về sự căng thẳng của hoạt động thu-chi ngân sách trong giai đoạn hiện nay.
Bộ trưởng Dũng cho biết, sau 10 tháng, thu ngân sách nhà nước chỉ đạt mức thấp nhất trong 10 năm gần đây. Trong đó, ngân sách trung ương đạt 70%, ngân sách địa phương đạt 81% dự toán. Một số địa phương có số thu lớn điều tiết về ngân sách trung ương nhưng tỷ lệ 10 tháng đầu năm rất thấp như Hà Nội 70,1%, TP.HCM 64,8%, Vĩnh Phúc 60,8%, Đà Nẵng 56,4%...
Tại Nghị quyết về dự toán ngân sách nhà nước năm 2021 và điều chỉnh, bổ sung dự toán ngân sách nhà nước năm 2020 vừa được Quốc hội biểu quyết thông qua vào chiều 12/11,
Quốc hội đã phê chuẩn tăng bội chi ngân sách trung ương (NSTƯ) lên 133.500 tỷ đồng để bảo đảm dự toán chi đầu tư phát triển năm 2020.

Đồng thời, Nghị quyết cũng bổ sung dự toán thu NSNN thêm 533,647 tỷ đồng từ nguồn 70% lệ phí xuất nhập cảnh được phép để lại từ năm 2011 đến năm 2014 còn dư của Bộ Công an, đồng thời bổ sung dự toán chi đầu tư lĩnh vực an ninh và trật tự an toàn xã hội cho Bộ Công an để thực hiện các dự án đã được phê duyệt đầu tư 440,424 tỷ đồng từ nguồn 70% lệ phí xuất nhập cảnh được phép để lại từ năm 2011 đến năm 2014.

Bổ sung dự toán thu, chi NSTƯ 26.142,81 tỷ đồng từ nguồn Quỹ Hỗ trợ sắp xếp và Phát triển doanh nghiệp và nguồn tài chính hợp pháp khác theo Báo cáo số 36/BC-CP ngày 15/10/2020 của Chính phủ.

TUẤN VIỆT