BizLIVE -

Liệu sự kiện Brexit vừa qua có thể gây rủi ro và áp lực lên tỷ giá hay còn một “ẩn số” nào khác nữa?

“Kẻ thù tiềm ẩn” của tỷ giá?
Ảnh minh họa.

Trên thực tế, có thể thấy, sự kiện Brexit vào ngày 24/6/2016 chưa gây quá nhiều áp lực đối với VND do chỉ làm tỷ giá hữu hiệu danh nghĩa tăng khoảng hơn 1% và vẫn nằm trong vùng an toàn. 

Nhận định này cũng được hậu thuẫn bởi thực tế CNY chỉ mất giá khoảng 1% so với USD trong hai ngày 24/6 và 27/6, trước khi tăng giá trở lại vào ngày 28/6. 

Hai đồng tiền trong khu vực là SGD và THB có mối tương quan mạnh với VND cũng chỉ mất giá ở biên độ hẹp so với USD. Đà giảm của đồng EUR cũng được trung hòa phần nào bởi diễn biến tăng mạnh của đồng JPY (đều nằm trong giỏ 8 đồng tiền tham chiếu của cơ chế tỷ giá trung tâm (TGTT). 

Trao đổi với phóng viên, TS.Cấn Văn Lực, giám đốc Trường Đào tạo BIDV - Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính, tiền tệ Quốc gia cho rằng, những biến động tỷ giá trong mấy ngày vừa qua chỉ là vấn đề là tâm lý, mức độ ảnh hưởng chưa nhiều và chưa nghiêm trọng đến mức phải điều chỉnh. "Tất cả những cái đó điều nằm trong rổ mà chúng ta đã tính toán rồi”, ông Lực nói.

Tuy nhiên, chuyên gia này cũng khẳng định, nếu như Trung Quốc hoặc thế giới có biến động cực mạnh thì chúng ta cần phải có những cú điều chỉnh lớn hơn.

Về biên độ, ông Lực cho rằng không nhất thiết phải điều chỉnh vì các ngân hàng chưa bao giờ dùng hết biên độ mức 3% hiện tại.

Đồng quan điểm, TS.Nguyễn Trí Hiếu cho rằng, NHNN cần theo dõi sát sao biến động trên thị trường tài chính quốc tế, đặc biệt là nhân dân tệ.

"Tới thời điểm này, việc mất giá của nhân dân tệ chỉ vào khoảng 1%. Trước đây chúng ta cũng từng phải phá giá theo để tránh tình trạng chênh lệch với đồng nhân dân tệ, tránh nhập siêu. Nếu Trung Quốc tiếp tục phá giá, hàng Việt Nam vào Trung Quốc sẽ đắt hơn còn hàng Trung Quốc về Việt Nam sẽ rẻ hơn”, ông Hiếu phân tích.

Theo đó, chuyên gia này cho rằng, tác động của Brexit lên tỷ giá sẽ là qua một đồng tiền trung gian. Chúng ta nên theo dõi sát hơn đồng nhân dân tệ để có thể điều chỉnh đồng Việt Nam phù hợp.

Nhập siêu không hẳn là điều xấu, nhưng nếu tình trạng này kéo dài và trầm trọng sẽ làm tăng nhu cầu về ngoại tệ, đến mức nào đó sẽ tác động đến tỷ giá giữa tiền đồng và các đồng tiền khác.

"Tôi đề xuất NHNN linh hoạt, ứng biến trong việc điều chỉnh tỷ giá. Từ đầu năm đến nay, đồng NDT mới phá giá hơn 1%, mức phá giá còn thấp, nhưng chúng ta cũng không trông đợi việc đồng NDT phá giá đến 3% mới nhảy dựng lên và tìm cách đối phó như năm ngoái”, ông Hiếu nói.

Trong khi đó, theo đánh giá của CTCP Chứng khoán Bảo Việt (BVSC), xu hướng leo thang trở lại của lạm phát mới là yếu tố rủi ro đáng lưu ý và gây áp lực lớn đến tỷ giá. 

Theo đánh giá của công ty này, mặc dù tỷ giá hữu hiệu danh nghĩa (NEER) vẫn nằm trong vùng an toàn, nhưng tỷ giá hữu hiệu thực (REER) đã lên xấp xỉ ngưỡng 106. Trong quá khứ, đây là vùng “đáng lưu ý” đối với khả năng điều chỉnh tỷ giá của NHNN. 

Theo đó, nếu NHNN không hành động kịp thời, các doanh nghiệp xuất khẩu sẽ chịu tác động tiêu cực và từ đó ảnh hưởng đến đà tăng trưởng của nền kinh tế. 

NHNN có 2 sự lựa chọn (có thể thực hiện tách biệt hoặc đồng thời), một là chủ động điều chỉnh giảm giá VND, hai là giảm bớt cung tiền trong lưu thông để ổn định lạm phát trong 6 tháng cuối năm. 

Cách 1 sẽ có tác động tức thời còn cách 2 có thể khiến mặt bằng lãi suất tăng lên nhưng lại có hiệu quả lâu dài hơn khi có thể kiểm soát lạm phát, giúp thu hẹp khoảng cách giữa tỷ giá hữu hiệu thực và tỷ giá hữu hiệu danh nghĩa, giúp NHNN chủ động hơn trong điều chỉnh tỷ giá để hỗ trợ xuất khẩu.

BVSC cho rằng NHNN nên bắt đầu áp dụng cách này với liều lượng phù hợp nếu khoảng cách REER và NEER tiếp tục nới rộng và vượt quá 3%. 

Thực tế diễn biến trong sáu tháng đầu năm cho thấy về cơ bản, NHNN vẫn hoàn toàn neo vào USD trong xác định TGTT. Thay đổi trong tỷ giá hàng ngày quá nhỏ, không phản ánh được nhiều những thay đổi trong kỳ vọng của thị trường, đặc biệt ở những thời điểm có các thay đổi lớn trên thị trường ngoại hối quốc tế; ví dụ, Mỹ nâng lãi suất chẳng hạn. 

Theo đó, BVSC cho rằng, NHNN có thể bước đầu thử nghiệm dùng chính tỷ giá bình quân trên thị trường liên ngân hàng làm tỷ giá tham chiếu cho ngày hôm sau, trong khi vẫn có thể áp biên độ giao động của tỷ giá trong ngày giao dịch. Cơ chế này cũng đã được Trung Quốc áp dụng kể từ tháng 7, 2005 – thể hiện nỗ lực từng bước thả nổi tỷ giá của quốc gia này. 

Việc Fed nâng lãi suất trong thời gian tới sẽ là kiểm định quan trọng đối với cơ chế điều hành TGTT của NHNN. Nếu thuần túy tiếp tục phụ thuộc quá nhiều vào USD trong ấn định TGTT, VND sẽ rơi vào trạng thái lên giá danh nghĩa so với các đồng tiền khác. 

Điều này sẽ làm méo mó các hoạt động thương mại, đầu tư, và vay nợ của Việt Nam. Theo đó, NHNN cần chủ động thừa nhận trọng số giao dịch kinh tế với các quốc gia khác trong giổ tiền tệ để có những điều chỉnh linh hoạt đối với TGTT, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. 

TRẦN THÚY