BizLIVE - Với tỷ lệ hoàn thành ở cả khối bộ ngành và địa phương đều chưa tới 40% dự toán năm, khối lượng vốn ODA - vay ưu đãi nước ngoài phải giải ngân trong 3 tháng còn lại của năm là rất nặng nề.
Theo thông tin tại hai hội nghị trực tuyến về tình hình giải ngân vốn đầu tư công nguồn vay nước ngoài với các bộ, ngành và địa phương vừa được Bộ Tài chính tổ chức mới đây, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công trong tháng 9 tiếp tục có sự cải thiện so với tháng liền kề.
Cụ thể, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công nguồn vay nước ngoài với khối bộ, ngành trong tháng 9 tăng 4.315,570 tỷ đồng, tăng 558,659 tỷ đồng so với tháng 8 tương đương 3,14% so với giải ngân trên kế hoạch vốn đã được ghi nhận trong tháng 8.
Lũy kế 9 tháng, tỷ giải ngân đã đạt khoảng 39% so với kế hoạch vốn được giao, tăng 18% so với tỷ lệ tới tháng 8/2020.
Với khối địa phương, tính tới hết tháng 9, lũy kế số giải ngân nguồn trung ương hỗ trợ cho địa phương là 11.033 tỷ đồng. Đối với nguồn trung ương cho vay lại, tính đến ngày 30/9, các địa phương đã giải ngân được 8.774 tỷ đồng. Như vậy, tính chung trong 9 tháng, các địa phương trên cả nước đã giải ngân hơn 19.700 tỷ đồng vốn năm 2020, đạt 30,4% dự toán được giao.
 
10 bộ, ngành cam kết hoàn thành giải ngân vốn vay nước ngoài
Tại cuộc họp với các bộ, ngành, Bộ Tài chính ghi nhận một tín hiệu tích cực là có 10/12 Bộ, ngành cam kết hoàn thành giải ngân gồm: Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Giao thông Vận tải, Bộ Y tế, Bộ Công Thương, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Quốc phòng, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ.
Về đề nghị giảm kế hoạch vốn của các bộ, ngành, tính đến hết tháng 9/2020, Bộ Tài chính đã nhận 560 hồ sơ rút vốn, trong đó đã giải quyết 554 hồ sơ, chiếm 98,8%. Hiện nay, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đang tổng hợp và chuẩn bị báo cáo các cấp có thẩm quyền số vốn đề nghị giảm của các Bộ, ngành là 4.717,5 tỷ đồng.
Bên cạnh đó, trong 9 tháng đầu năm 2020, các bộ, ngành còn tập trung giải ngân tiếp dự toán năm 2019 và phần vốn được kéo dài, chuyển nguồn, trị giá 2.671 tỷ đồng.

Bên cạnh tình hình được đánh giá là “cải thiện bước đầu”, thì quá trình triển khai vẫn còn những vướng mắc. Qua công tác giải ngân và làm việc với các bộ, chủ dự án, Bộ Tài chính nhận thấy, kết quả giải ngân các dự án sử dụng vốn ODA, vay ưu đãi vẫn tiếp tục thấp do chưa có khối lượng cho giải ngân.

Theo Bộ Tài chính, các nguyên nhân là do: Dự án chưa hoàn thành các thủ tục đầu tư trong nước, như chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng, phê duyệt hợp đồng, công tác đấu thầu triển khai chậm.
Ngoài ra, quá trình chuẩn bị dự án kéo dài, chuẩn bị đầu tư không kỹ, các yếu tố khó khăn khách quan khác dẫn đến thay đổi thiết kế, điều chỉnh dự án trong quá trình thực hiện...
Sau những sự chỉ đạo, đốc thúc từ Chính phủ, tỷ lệ giải ngân ODA, vốn vay ưu đãi nước ngoài tăng cao giai đoạn gần đây. Tuy nhiên vẫn còn cách khá xa mục tiêu đề ra.
Gần 11,8% dự toán được các địa phương đề nghị trả lại trung ương
Với các địa phương, sau 9 tháng, theo báo cáo của Cục Quản lý nợ và Tài chính đối ngoại, lũy kế số giải ngân nguồn trung ương hỗ trợ cho địa phương là 11.033 tỷ đồng.
Đối với nguồn trung ương cho vay lại, tính đến ngày 30/9, các địa phương đã giải ngân được 8.774 tỷ đồng. Như vậy, tính chung trong 9 tháng, các địa phương trên cả nước đã giải ngân hơn 19.700 tỷ đồng vốn năm 2020, đạt 30,4% dự toán được giao.
Được biết, dự toán vốn nước ngoài được giao từ ngân sách trung ương hỗ trợ có mục tiêu cho ngân sách địa phương trong năm là 38.484 tỷ đồng. Số các địa phương đã phân bổ và nhập Tabmis tính đến ngày 30/9/2020 đạt 97% dự toán (vốn cấp phát).
Tỷ lệ trên đã tăng 6,6% so với thời điểm cuối tháng 8. Đáng chú ý, trong số dự toán trên, số dự toán các địa phương đề nghị hoàn trả lại ngân sách trung ương chiếm 11,73% dự toán.
 
Ngoài ra, theo dự toán, vốn nước ngoài được trung ương cho vay lại các địa phương là 26.541 tỷ đồng. Tới hết tháng 9, số các địa phương đã phân bổ và nhập Tabmis đạt 75,3% dự toán, tăng không đáng kể so với cuối tháng 8 (tăng 1,2%).
Trong số dự toán trên, số dự toán vay lại các địa phương xác nhận sẽ không sử dụng tính đến ngày 30/9/2020 chiếm 6,48% dự toán.
Cục trưởng Cục Quản lý nợ và Tài chính đối ngoại Trương Hùng Long đánh giá, về tổng thể, giải ngân 9 tháng đầu năm vẫn thấp so với dự toán 2020. Nếu so với dự toán giảm trừ do các địa phương trả lại dự toán, tỷ lệ giải ngân vốn ngân sách Trung ương hỗ trợ có mục tiêu cho địa phương đạt 32,43% trong khi thời gian giải ngân dự toán 2020 còn lại là 4 tháng. Do vậy, nhiệm vụ từ nay tới cuối năm của các địa phương là khá nặng nề.
Giải ngân vốn đầu tư công hiện là nhiệm vụ được lãnh đạo Chính phủ đặc biệt quan tâm.
Năm 2020 là năm cuối cùng của kế hoạch đầu tư công trung hạn 2016-2020, để đảm bảo mục tiêu chung của cả nhiệm kỳ, nhiệm vụ đặt ra đối với giải ngân vốn đầu tư công nói chung và vốn đầu tư công từ nguồn vay nước ngoài của năm 2020 là rất quan trọng.
Thông báo kết luận của Thủ tướng Chính phủ tại Hội nghị giao ban trực tuyến đôn đốc triển khai công tác đầu tư công năm 2020 của Thủ tướng Chính phủ với các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương vào cuối tháng 6 đặt ra mục tiêu phải nỗ lực phấn đấu với quyết tâm cao nhất để giải ngân 100% vốn đầu tư công kế hoạch năm 2020 và các năm trước chuyển sang. 
Thủ tướng Chính phủ khẳng định: "Sẽ đánh giá bộ, ngành, địa phương có hoàn thành nhiệm vụ hay không dựa trên tiêu chí giải ngân vốn đầu tư công".
Như BizLIVE đã lần lượt đề cập ở các bản tin, với tiến độ hiện tại, sức ép giải ngân vốn ODA nói riêng và vốn đầu tư công nói chung dồn vào giai đoạn quý cuối cùng của năm là rất nặng nề.

TUẤN VIỆT