BizLIVE -
9 tháng đầu năm 2020, 561 doanh nghiệp lớn nộp thuế 195,62 nghìn tỷ đồng, bằng 97% so với lũy kế 9 tháng cùng kỳ.
Cần tổ chức lại quản lý thuế với doanh nghiệp lớn
Ảnh minh họa.
Tại Hội thảo “Quản lý thuế doanh ngiệp lớn tại Việt Nam - Thực trạng và giải pháp” do Bộ Tài chính tổ chức mới đây có một thông tin rất đang chú ý là: Số lượng doanh nghiệp lớn tuy chỉ chiếm 0,075% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động nhưng đóng góp đến gần 50% tổng thu Ngân sách nhà nước (NSNN).
Cụ thể, theo số liệu của Tổng cục Thống kê, đến hết 2019, Việt Nam có hơn 750.000 doanh nghiệp đang hoạt động. Quy mô vốn sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp có kết quả sản xuất kinh doanh năm 2019 là 36.712 nghìn tỷ đồng.
Tổng số thu NSNN từ 561 doanh nghiệp lớn do Tổng cục Thuế giao Vụ Quản lý thuế Doanh nghiệp lớn tổ chức quản lý lũy kế 9 tháng năm 2020 đạt 195,62 nghìn tỷ đồng, bằng 97% so với lũy kế 9 tháng cùng kỳ và bằng 65% so với cả năm 2019.
Số lượng doanh nghiệp lớn chỉ chiếm tỉ lệ rất nhỏ (0,075%) trong tổng số các doanh nghiệp đang hoạt động ở Việt Nam, nhưng các doanh nghiệp lớn đang đóng vai trò trọng yếu trong công tác quản lý thu NSNN.
Mặc dù vị trí của các doanh nghiệp lớn đã và đang mang lại nhiều lợi ích to lớn cho nền kinh tế, nhưng những khách hàng quan trọng này lại chưa có một cơ chế ưu tiên hay ưu đãi khác biệt so với phần còn lại.
Ngoài ra, do các doanh nghiệp lớn hoạt động theo mô hình tập đoàn ở nhiều địa bàn khác nhau nên đôi khi việc hướng dẫn, tổ chức triển khai các chương trình, chính sách không đồng bộ. Công tác thanh tra-kiểm tra chuyên ngành thuế đối với các doanh nghiệp lớn chưa đạt được yêu cầu về số lượng đơn vị được kiểm tra, hạn chế giám sát sau thanh tra-kiểm tra.
 Toàn cảnh Hội thảo “Quản lý thuế doanh ngiệp lớn tại Việt Nam - Thực trạng và giải pháp”
CÒN NẶNG VỀ CHỨC NĂNG THAM MƯU, CHƯA THỰC HIỆN ĐẦY ĐỦ CHỨC NĂNG QUẢN LÝ
Bộ Tài chính cho biết, thời gian qua Vụ Quản lý thuế doanh nghiệp lớn đã thực hiện chức năng quản lý thuế đối với doanh nghiệp lớn như dự toán, đôn đốc thu nộp, phối hợp thanh tra, kiểm tra và xử lý các vấn đề phát sinh. Số thu thuế của khối các doanh nghiệp lớn ngày càng tăng, góp phần thực hiện nhiệm vụ thu nộp NSNN.

Trong quản lý thuế, số lượng các doanh nghiệp được phân công cho Vụ Quản lý thuế doanh nghiệp lớn theo dõi quản lý là 405 doanh nghiệp, trong đó gồm 35 tập đoàn, tổng công ty, 17 lô mỏ dầu khí (nếu tính cả các công ty con, chi nhánh của các tập đoàn, tổng công ty thì có 2.750 mã số thuế).
Tuy nhiên, thực tế cho thấy chức năng nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của Vụ Quản lý thuế doanh nghiệp lớn cũng còn những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện.
Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế Đặng Ngọc Minh cho biết, thực tế cho thấy chức năng nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của Vụ Quản lý thuế doanh nghiệp lớn còn những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện, Vụ Quản lý thuế doanh nghiệp lớn vẫn chủ yếu thực hiện chức năng tham mưu, chưa thực hiện đầy đủ chức năng quản lý thuế; sự phối kết hợp với các cục thuế ở địa phương chưa thực sự chặt chẽ.
Mục tiêu việc sắp xếp tổ chức bộ máy, chức năng nhiệm vụ trong việc quản lý thuế đối với doanh nghiệp lớn cần quán triệt quan điểm của Đảng và Nhà nước, đó là tổ chức bộ máy phải tinh gọn và hiệu quả; phải tuân thủ theo quy định của pháp luật; đảm bảo cải cách thủ tục hành chính, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho doanh nghiệp, đẩy mạnh cải cách trong việc ứng dụng CNTT trong quản lý, nhằm xây dựng hệ thống quản lý thuế hiện đại.
CẦN CÓ MỘT CẤP QUẢN LÝ LỚN HƠN
Tại hội thảo, một số ý kiến cho rằng cần phải nâng cấp Vụ Quản lý thuế doanh nghiệp lớn thành Cục Quản lý thuế doanh nghiệp lớn thuộc Tổng cục Thuế với đầy đủ các chức năng để công tác quản lý thuế ngày càng hiệu quả, hiệu lực.
Trong đó, Tiến sĩ Nguyễn Đình Cung, thành viên Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng Chính phủ cho rằng, việc quản lý các doanh nghiệp lớn, các tập đoàn, công ty đa quốc gia tập trung tại một đầu mối chuyên sâu sẽ mang lại hiệu lực, hiệu quả, hỗ trợ tốt hơn cho người nộp thuế lớn/khách hàng lớn.
Ông Hoàng Quang Phòng, Phó Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho biết, ngày càng có nhiều các doanh nghiệp quy mô lớn không chỉ là các tập đoàn, tổng công ty Nhà nước, các doanh nghiệp lớn có vốn đầu tư nước ngoài mà còn cả các tập đoàn kinh tế tư nhân trong nước.
Việc phát triển ngày càng lớn mạnh của các doanh nghiệp lớn đòi hỏi quản lý thuế cũng phải được nâng cao, cơ chế hỗ trợ nhanh, điều phối kịp thời. Do đó, theo ông Phòng, đã đến lúc ngành tài chính và hệ thống thuế cần tổ chức lại quản lý thuế với doanh nghiệp lớn.

TUẤN VIỆT