BizLIVE -
Lần đầu tiên trong lịch sử một số thành viên khối NHTMCP tư nhân thực sự áp sát và có thể vượt qua khối NHTMNN ở nhiều chỉ tiêu quan trọng.
“Bất thường” tại VPBank làm thay đổi cục diện ngân hàng Việt
VPBank dự kiến tăng vốn điều lệ lên tối thiểu 75.000 tỷ đồng vào cuối năm nay
Trước kỳ nghỉ lễ 30/4 và 1/5, Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) thông báo đã ký kết thỏa thuận với Tập đoàn Tài chính Sumitomo Mitsui (SMBC) để bán 49% vốn điều lệ tại Công ty Tài chính TNHH MTV Việt Nam Thịnh Vượng (FE Credit).
Với mức định giá là 2,8 tỷ USD, VPBank thu về gần 1,4 tỷ USD. Kỷ lục bán vốn tại công ty con của một ngân hàng Việt này dự kiến sẽ tạo thay đổi lớn trong cục diện hệ thống.
Trước VPBank, một số ngân hàng thương mại (NHTM) khác của Việt Nam cũng từng bán cổ phần công ty tài chính trực thuộc cho đối tác ngoại. Tới đây, theo tìm hiểu của BizLIVE, SHB dự kiến cũng đã ngắm xong đối tác ngoại để bán vốn tại công ty tài chính. Những thương vụ này mang lại “thu nhập bất thường”, theo thuật ngữ chuyên môn hay được dùng tới.
Tại một NHTM khác trước đây, trả lời báo chí trong một cuộc tiếp xúc sau khi bán hẳn công ty tài chính của mình, đại diện Ban lãnh đạo cho rằng thuật ngữ thì gọi là “thu nhập bất thường”, còn với họ chẳng có gì là bất thường cả.
“Mọi khoản thu nhập, mọi kết quả đều phải có sự chuẩn bị, tính toán, xây dựng cả một quá trình để thành công hay không. Chứ không có gì tự đến và gọi là bất thường cả”, đại diện lãnh đạo ngân hàng trên nói.
Với VPBank, 1,4 tỷ USD qua thương vụ trên “thu nhập bất thường”, nhưng đã được chuẩn bị, gây dựng suốt 6 năm qua, từ thời điểm 2/2015 FE Credit trở thành một công ty tài chính tiêu dùng sau chuyển đổi. Với thị trường, thương vụ trên cũng không bất ngờ, vì đã được đề cập nhiều thời gian qua, nhưng có thể bất ngờ kèm ấn tượng về kỷ lục giá trị.
Tại ĐHĐCĐ thường niên 2021 vừa qua, VPBank đặt kế hoạch 16.654 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế năm nay. Song, với khoản thu nhập lớn trên, trước hết ở chỉ tiêu lợi nhuận tại đây dự kiến lần đầu tiên sẽ tạo đối sánh trực tiếp với quy mô của “Big 4” NHTM Nhà nước đang nắm sở hữu chi phối.
Ít nhất trong năm nay VPBank đã có thêm hơn 32.000 tỷ đồng bổ sung cho các lực đẩy - quy mô mà không có NHTM nào khác có thể tạo được năm nay ngay cả khi nhiều thành viên đang lên kế hoạch tăng vốn, phát hành thêm cổ phần.
Như vậy, cùng với Techcombank, khối NHTM tư nhân Việt Nam đã có những ứng viên của “Câu lạc bộ tỷ USD” lợi nhuận, quan trọng hơn là đã có sự so sánh ngang ngửa với các “ông lớn” NHTM Nhà nước.
Đáng chú ý, về sức mạnh, lần đầu tiên trong lịch sử hệ thống NHTM Việt Nam khoảng cách tiềm lực vốn giữa các khối đã bị xóa mờ; khối “Big 4” không còn nắm ưu thế áp đảo như suốt chiều dài lịch sử.
Trước hết, tại Techcombank, đến cuối năm 2020, quy mô vốn chủ sở hữu đã đạt tới 74.614 tỷ đồng, áp sát “Big 4”. Năm nay, Techcombank tiếp tục không chia cổ tức và giữ lại lợi nhuận, quy mô vốn chủ sở hữu theo đó dự kiến sẽ chính thức tạo tương quan ngang ngửa.
Trong khi đó, cũng tính đến cuối 2020, Vietcombank đang dẫn đầu quy mô vốn chủ sở hữu với 94.094 tỷ đồng; VietinBank có 85.411 tỷ đồng; BIDV có 79.788 tỷ đồng. Với đặc thù chưa cổ phần hóa và khó có ngân sách nhà nước cấp thêm vốn, Agribank đang yếu thế ở cuộc so sánh này.
VPBank đến cuối năm 2020 có 52.793 tỷ đồng vốn chủ sở hữu. Song, với “thu nhập bất thường” qua thương vụ trên, tương tự như Techcombank giữ lại lợi nhuận năm nay và chưa chia cổ tức, cộng thêm sắp ký lại hợp đồng bảo hiểm, quy mô vốn chủ sở hữu tại đây đến cuối 2021 dự kiến đạt tới khoảng 90.000 tỷ đồng.
Đáng chú ý, tại ĐHĐCĐ vừa qua, Chủ tịch HĐQT VPBank Ngô Chí Dũng cho biết dự tính cuối năm sẽ nâng vốn điều lệ lên tối thiểu 75.000 tỷ đồng. Nếu vậy, ngay cả khi Vietcombank, VietinBank và BIDV được trả cổ tức tăng vốn trong năm nay thì vẫn khó vượt qua được vốn điều lệ của VPBank. Theo đó, dự kiến lần đầu tiên trong lịch sử hệ thống ngân hàng Việt có thành viên của khối tư nhân vượt lên ở chỉ tiêu này.
Cục diện và tương quan trên cho thấy, bên cạnh đặc điểm và câu chuyện riêng lẻ của mỗi NHTM, mô hình cổ phần hóa với tự chủ của khối tư nhân đã và đang cho thấy sự linh hoạt, năng động hơn trong phát triển quy mô và chủ động hơn trong cạnh tranh.
Không thể hôm nay ăn 3kg thịt thì ngày mai trọng lượng cơ thể tăng luôn 3kg. VPBank có thể sẽ phải mất một thời gian “đánh đổi” sự pha loãng nhất định và ngắn hạn về các chỉ số hiệu quả như ROA, ROE để tiến tới cân đối trở lại.
Còn với dự kiến quy mô vốn điều lệ 75.000 tỷ đồng, giá cổ phiếu dĩ nhiên có chia tách, nhưng nền tảng để tính quy mô vốn hóa tới đây cũng là một điểm tiềm năng tạo thay đổi trong cục diện hệ thống ngân hàng Việt.

MINH ĐỨC