BizLIVE -

Ông Đỗ Cao Bảo nhớ lại, phải đến năm thứ 3 tính từ khi thành lập những thành viên của FPT mới có quà thưởng Tết đầu tiên, đó là một cái gường gấp và 6 cái ghế khung nhôm vải bạt của Liên Xô.

"Chúng ta đã trải qua một năm chưa từng có trong đời"
Nhìn lại năm 2020, Tết năm ngoái ông có dự cảm gì không và ông thấy những gì đã trở thành sự thật?
Giao thừa năm ngoái, trời mưa rất to, mưa đá, sấm chớp đùng đùng, bầu trời đen kịt. Đấy là điều chưa bao giờ có trong đêm 30 Tết, người có chút tâm linh có cảm giác rằng đây là một năm không lành. Năm đó cá nhân tôi có khác mọi năm là giao thừa không đi xem bắn pháo hoa, mặc dù điểm bắn pháo hoa ngay sát nhà.
Trước Tết đã có tin dịch coronavirus ở Trung Quốc rồi, cá nhân tôi có viết vài bài trên Facebook về nguy cơ của dịch nhưng đến ngày 30 Tết, thấy dịch chưa bùng phát rộng và cũng muốn ăn Tết cho ngon nên tôi xóa đi. Sau nghỉ Tết, dịch bắt đầu bùng phát ở Vũ Hán.
Sau một năm, nhìn lại thấy rằng tất cả chúng ta đều đã trải qua một năm chưa từng trải qua trong đời, trước đó không ai tưởng tượng ra lại có một đại dịch Covid-19 kinh khủng đến như vậy. Một đại dịch làm thay đổi tất cả mọi thói quen, nếp sống sinh hoạt bình thường, giao thương quốc tế, đi chơi đi du lịch đều không thể làm được.
Việt Nam chúng ta cũng như thế giới đã trải qua một năm không lúc nào ngừng dịch cả, chống chọi liên tục. Việt Nam chúng ta may mắn hơn là chỉ chống chọi trong có 3 đợt, mỗi đợt kéo dài độ tháng hoặc hai tháng, còn lại chúng ta vẫn được hoạt động bình thường. Đó là điều cực kỳ may mắn.
Quà Tết đầu tiên: giường gấp và ghế khung nhôm 
FPT cho đến giờ là một trong những tên tuổi nổi bật và thành công của ngành công nghệ thông tin Việt Nam. Là người gắn bó từ ngày đầu, hẳn những cái Tết đầu tiên của FPT là những kỷ niệm đáng nhớ nhất với ông?
Thời đầu tiên của FPT, khi ấy chúng tôi là công ty mới thành lập, vô cùng khó khăn, doanh thu lợi nhuận cũng rất thấp. Lúc ấy chúng tôi chỉ có lương và lương những người chưa chuyển biên chế về FPT chỉ tương đương khoảng 7 USD/tháng, còn những ai có biên chế ở FPT lương được 15 USD/tháng. Với mức lương ấy (15 USD) cũng đủ sống tằn tiện theo mức sống thời ấy.
Những năm đầu tiên Tết cũng bình thường. Phải từ năm thứ 3 trở đi chúng tôi mới có món thưởng Tết đầu tiên là một cái gường gấp và 6 cái ghế khung nhôm vải bạt của Liên Xô. Như vậy phải là năm thứ 3 mới có khoản thưởng Tết đầu tiên.
Trước tham gia FPT, mọi người hầu như chưa có nhà riêng, người thì ở nhà vợ, người thì ở chung cư. Năm thứ hai bắt đầu có mảnh đất ở Đào Tấn, sau công viên Thủ Lệ để xây nhà cho nhân viên và hầu hết tất cả những người chủ chốt FPT đều có nhà ở đấy. 
Từ năm chuyển đến khu nhà FPT Thủ Lệ thì năm nào chúng tôi cũng đi chúc Tết lẫn nhau. Sau giao thừa gia đình anh Trương Gia Bình xuất hành sang nhà anh Lê Vũ Kỳ chúc tết, rồi tất cả cùng kéo sang nhà anh Lê Quang Tiến chúc tết, cứ thể đi một vòng 13 nhà thì vừa 5h sáng. Sau đó mọi người mới về nhà đi ngủ.
Chính mối quan hệ thân tình như vậy của người FPT đã tạo nên sức mạnh, văn hóa, sự gắn kết tập thể giữa các thành viên FPT với nhau. Bởi rất hiếm có một ban lãnh đạo một công ty nào mà lại làm cùng nhau, sống gần nhau, không những chồng làm cùng công ty, mà các bà vợ chơi với nhau và các con cũng chơi với nhau, các gia đình chơi với nhau rất thân tình, thân thiết như một đại gia đình lớn. Tết ăn tết chung rồi đến hè tất cả cùng đi nghỉ mát chung.
Năm 2021 chắc chắn sẽ tốt hơn năm 2020
Năm Covid-19 vừa qua đã mang đến thách thức và cơ hội chưa từng có với tất cả các ngành, đặc biệt là ngành công nghệ thông tin (IT). Từ góc độ là một doanh nhân tham gia thương trường đã lâu năm, ông có dự cảm ra sao về tình hình kinh tế Việt Nam nói chung và ngành công nghệ thông tin Việt Nam nói riêng trong năm nay?
Tôi tin rằng chắc chắn năm 2021 sẽ tốt hơn năm 2020. Mặc dù dịch Covid-19 hiện vẫn đang khá căng thẳng và chưa có dấu hiệu suy giảm, nhưng thế giới đã có và bắt đầu tiêm vắc xin, nên khả năng lớn là dịch sẽ giảm dần.
Chúng ta đã trải qua một năm 2020 được nhiều tổ chức quốc tế đánh giá là quốc gia chống Covid-19 tốt thứ 2 thế giới sau New Zealand. Chúng ta đã có nhiều kinh nghiệm chống Covid nên nếu vắc xin Covid-19 chưa thực sự hiệu quả thì với kinh nghiệm của một năm vừa rồi chúng ta sẽ thực hiện được mục tiêu kép, vừa chống dịch, vừa phát triển kinh tế tốt hơn.
Nếu có vắc xin Covid-19 và đại dịch Covid-19 chấm dứt được vào khoảng quý 3 hoặc quý 4/2021, thì kinh tế sẽ còn phát triển tốt hơn. Trong đại dịch Covid-19 này, hầu hết các nước bị nặng hơn, Việt Nam chúng ta bị nhẹ hơn, hầu hết các ngành kinh tế vẫn duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh bình thường, nên cơ hội của chúng ta rất lớn.
Dấu hiệu đầu tiên có thể thấy là ngay đầu năm đã thiếu container để xuất khẩu, nhiều doanh nghiệp phải đi thuê container giá đắt gấp nhiều lần mới có container để xuất khẩu hàng hoá. Kết quả là xuất khẩu tháng 1 đạt 27,7 tỷ USD, tăng trưởng 50,5% so với cùng kỳ năm 2020, xuất siêu 1,3 tỷ USD.
Việt Nam đã ký kết được các hiệp định thương mại EVFTA, RCEP, UKVFTA. Với mức thuế thấp hơn và khả năng tiếp cận các thị trường Châu Âu, Anh... rộng hơn sẽ mang lại lợi thế rất lớn cho Việt Nam so với các nước khác trong xuất khẩu hàng hoá.
Dấu hiệu tiếp theo là nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã đầu tư nghiên cứu công nghệ, tạo ra các sản phẩm chất lượng cao, đạt và vượt tiêu chuẩn quốc tế, được thị trường Châu Âu và Mỹ chấp nhận. Ví dụ một doanh nghiệp Việt Nam đã chế tạo khẩu trang Wakamono, khẩu trang y tế diệt viruscorona lên đến 99% đầu tiên trên thế giới bằng công nghệ Nano Biotech, đã được Châu Âu công nhận cấp CE, đủ tiêu chuẩn xuất khẩu sang Châu Âu và Mỹ.
Tiếp nữa là van đồng công nghiệp của VVN đã vượt cả tiêu chuẩn chất lượng quốc tế, đang mở rộng sản xuất mà vẫn không kịp các đơn hàng của Mỹ và Canada.
Với tất cả những tín hiệu như vậy thì tôi cho rằng Việt Nam chúng ta đang có nhiều cơ hội hơn các quốc gia khác… Đại dịch Covid-19 có chấm dứt sớm hay muộn chúng ta vẫn có cơ hội tốt.
Ngành công nghệ thông tin từ ngay trong khi đại dịch Covid-19 đã có rất nhiều cơ hội. Khi có đại dịch Covid-19 chúng ta không thể đi lại được vì giãn cách xã hội, vì phong tỏa, không bay quốc tế được, không đi lại gặp gỡ nhau được, thực tế này đã buộc rất nhiều doanh nghiệp, kể cả cơ quan chính phủ cũng phải chuyển sang làm việc, họp hành, giao ban online, rất nhiều thứ đã chuyển sang online, ngành công nghệ thông tin đã phục vụ tốt cho các hoạt động online của cả nền kinh tế và xã hội. Tất cả những yếu tố này tạo nên nền tảng ban đầu cho hoạt động online.
Qua đợt dịch vừa rồi, rất nhiều doanh nghiệp đã set up hệ thống để doanh nghiệp có thể hoạt động online, làm việc tại nhà, nếu dịch tiếp tục kéo dài nữa thì việc làm việc online cũng không còn mới và không còn mất công để chuẩn bị nữa mà các doanh nghiệp có thể nhanh chóng chuyển trạng thái từ làm việc ở cơ quan, chuyển sang làm việc ở nhà, như vậy ngành công nghệ thông tin có nhiều cơ hội.
Ngay ở doanh nghiệp chúng tôi, trước đây muốn bán hàng quốc tế phải bay đi bay lại sang Nhật, Mỹ, châu Âu, nay đã chuyển sang chế độ bán hàng online, chăm sóc, hỗ trợ khách hàng online. Chúng tôi chuyển sang chế độ họp hành, trao đổi nội bộ cũng như với các khách hàng online, chào giải pháp trực tuyến trong năm qua đã quen rồi và năm nay sẽ tiếp tục làm như vậy. 
Dù dịch bệnh nhưng nhu cầu về sản phẩm, giải pháp và dịch vụ của ngành công nghệ thông tin các nước không hề giảm. Phương thức bán hàng, giao hàng, nghiệm thu, chuyển giao đã thay đổi để thích ứng với tình hình mới… Ngành công nghệ thông tin vẫn là một trong những ngành có cơ hội lớn.
Xin cám ơn ông về những chia sẻ và chúc ông một năm mới bình an, tốt lành.

NGỌC DIỆP