BizLIVE - Năm 2020, GDP theo quý được dự báo với tốc độ tăng trưởng 0% trong quý II, 5% trong quý III và 7% trong quý IV.
VinaCapital: Covid-19 có thể làm giảm 3% tăng trưởng GDP Việt Nam năm 2020, du lịch là trọng số
Ảnh minh họa.
Theo báo cáo “Tác động kinh tế của Covid-19 đối với Việt Nam” của VinaCapital, dự báo dịch bệnh Covid-19 tại Việt Nam sẽ được kiềm chế vào cuối quý II/2020 nhờ các biện pháp mạnh tay và nhanh chóng của Chính phủ.
Quan ngại khách du lịch giảm
Trong một bài báo nghiên cứu 2 tuần trước của Robert Barrow, nhà kinh tế học của trường đại học Harvard Kenedy, đã ước tính được tác động của dịch cúm Tây Ban Nha khiến tăng trưởng GDP của một số nước lớn trên thế giới giảm 6 điểm % vào thời điểm đó.
Trong một nghiên cứu khác cũng cho thấy nước Mỹ đã phải mất 2 năm mới trở lại bình thường sau sự kiện khủng bố 11/9.
Do đó, dịch Covid-19 sẽ làm giảm tăng trưởng kinh tế toàn cầu trong hơn 2 năm tới, tăng trưởng GDP của Mỹ dự báo sẽ giảm 5 điểm % trong năm nay.
Việt Nam cũng bị ảnh hưởng từ dịch Covid-19 vì là nền kinh tế có độ mở lớn khi tỷ lệ xuất khẩu trên GDP và nhập khẩu trên GDP đều ở mức 100%.
Dù vậy, cơ cấu hàng hoá xuất khẩu của Việt Nam có tới 60% sản phẩm xuất khẩu có giá trị gia tăng thấp, như: hàng dệt may và đồ nội thất giá rẻ được bán cho người mua thông qua các cửa hàng như Wal-mart ở Mỹ và Carrefour ở Pháp, và có 40% hàng xuất khẩu có giá trị gia tăng cao hơn, gồm điện thoại thông minh (chiếm 20% tổng giá trị xuất khẩu), máy ảnh kỹ thuật số và đồ điện tử gia dụng khác.
 Danh mục hàng hoá xuất khẩu chính của Việt Nam năm 2019 (tỷ lệ theo tổng giá trị xuất khẩu)
Dịch Covid-19 đã làm xuất nhập khẩu của Việt Nam chậm lại, nhưng nó sẽ ít tác động tới tăng trưởng kinh tế Việt Nam hơn so với sự sụt giảm mạnh nguồn khách du lịch quốc tế đến Việt Nam.
“Giá trị mà Việt Nam thu được từ mỗi đồng USD khách du lịch chi tiêu cao hơn so với tiền kiếm được từ việc lắp ráp các sản phẩm để xuất khẩu bằng cách tối đa hoá lợi nhuận của các công ty đa quốc gia”, VinaCapital nhấn mạnh.
Khi dịch Covid-19 lắng dịu, khách du lịch quốc tế sẽ tìm đến những địa điểm có chi phí du lịch thấp như Việt Nam, dự báo nguồn khách quốc tế sẽ bật tăng mạnh mẽ trở lại vào giữa năm 2021.
Du lịch giảm kéo giảm tăng trưởng GDP mạnh nhất
Theo ước tính của VinaCapital, dịch bệnh Covid-19 sẽ làm giảm tăng trưởng GDP của Việt Nam 3 điểm % năm nay, đến từ 3 yếu tố: Khách du lịch giảm 50% sẽ làm giảm tăng trưởng GDP 1,5 điểm %; Tăng trưởng sản lượng sản xuất chậm lại làm giảm tăng trưởng GDP 1 điểm %; Tiêu dùng trong nước chậm hơn làm giảm tăng trưởng GDP 0,5 điểm %.
Nhận diện rõ ràng ngay trong quý đầu năm khi tăng trưởng GDP rơi từ mức 6,8% của quý I/2019 xuống còn 3,8% quý I/2020, giảm 3 điểm %, trong đó, khu vực sản xuất góp phần làm giảm tăng trưởng GDP 1 điểm %; khu vực tiêu dùng trong nước làm giảm 0,7 điểm %; lĩnh vực du lịch làm giảm tăng trưởng 0,7 điểm %.
Du lịch tác động mạnh nhất tới sự sụt giảm tăng trưởng GDP khi lượng khách du lịch đến Việt Nam trong quý I giảm 18%, làm giảm tăng trưởng GDP quý I ở mức 0,7 điểm %. Dự đoán, tăng trưởng khách du lịch sẽ giảm 50% cả năm 2020, tác động làm giảm tăng trưởng GDP cả năm 2020 tăng lên mức hơn 1,5 điểm %.
Tác động từ sản xuất, xuất khẩu, trong đó hàng may mặc chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ dịch Covid-19, với xuất khẩu giảm khoảng 15% so với cùng kỳ (20% đơn đặt hàng của các nhà sản xuất hàng may mặc đã bị hủy bỏ). Ngược lại, sản xuất và xuất khẩu điện thoại di động của Việt Nam vẫn tăng nhẹ trong năm nay, mặc dù Samsung đã tuyên bố vào tuần trước rằng họ dự kiến xuất khẩu từ Việt Nam sẽ giảm 11% trong năm 2020.
Tác động từ việc tiêu dùng chậm lại đã làm giảm tăng trưởng GDP 0,7 điểm % trong quý I, trong quý II ước tính sẽ làm giảm tăng trưởng GDP 2 điểm %.
Sự hồi phục tiêu dùng sẽ theo hình chữ V vì nhu cầu hàng hoá và dịch vụ trong nước sẽ tăng vọt khi cả nước được tháo lệnh phong toả.
Do đó, dự báo tăng trưởng tiêu dùng trong nước sẽ tác động làm giảm tăng trưởng GDP 2 điểm % trong quý II, nhưng đóng góp 0,5 điểm % vào tăng trưởng GDP quý III, đóng góp 1 điểm % vào tăng trưởng GDP trong quý IV.
Tính theo quý, GDP được dự báo với tốc độ tăng trưởng 0% trong quý II, 5% trong quý III và 7% trong quý IV.
Dự báo tăng trưởng GDP theo quý năm 2020 - Nguồn: VinaCapital.
Lý do tốc độ tăng trưởng GDP quý II ở mức 0%, theo VinaCapital, quan sát quý I cho thấy dịch bệnh Covid-19 đã tác động hoàn toàn đến nền kinh tế trong khoảng 01 tháng đã làm giảm mức tăng trưởng GDP quý I/2020 còn 3,8%, giảm 3 điểm % so với quý I/2019 là 6,8%.
Vì thế, dự đoán quý II/2020 dịch bệnh Covid-19 sẽ tác động hoàn toàn tới nền kinh tế dài hơn 2 tháng (hoạt động trở lại bình thường trong tháng 6), cho nên giả định tăng trưởng GDP quý II/2020 sẽ giảm 7 điểm % so với mức tăng 7,2% của quý II/2019, do đó tốc độ tăng trưởng quý II/2020 khoảng 0%.
Tăng cường chi tiêu cho hạ tầng để giảm tác động Covid-19
Chính phủ Việt Nam đã có những gói kích thích tài khoá lên tới 2,3% GDP, như: chi trả trực tiếp cho cá nhân, hỗ trợ giá điện, cắt giảm các khoản thuế nhỏ và 2 khoản thanh toán thuế.
VinaCapital dự tính gói kích thích tài khoá hỗ trợ bởi dịch Covid-19 của Việt Nam sẽ tăng lên trong 2-3 tuần tới khi quy mô khẩn cấp của nền kinh tế trở nên rõ ràng. Trong quá khứ, Việt Nam đã chi tiêu hơn 5%/GDP để kích thích nền kinh tế trong suốt cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008.
  Các biện pháp tài chính hỗ trợ nền kinh tế bởi dịch  Covid-19 của 20 quốc gia.
So với 20 quốc gia được thống kê theo bảng trên, Việt Nam nằm trong nhóm nước có gói hỗ trợ kinh tế thấp (hiện đang là 2,3% GDP), nhưng Ấn Độ mới là quốc gia chi tiêu thấp nhất cho đến thời điểm hiện nay là 0,8% GDP… Đức đang là nước có gói hỗ trợ lớn nhất tới 21,1% GDP, Tây Ban Nha là 19,4% GDP, Malaysia là 16% GDP, Anh là 15,8%, Úc là 15,4%, Mỹ là 9% GDP, Trung Quốc là 2,7%...
Theo VinaCapital, để nền kinh tế vượt qua cú sốc dịch bệnh, có 2 cách dễ nhất hỗ trợ nền kinh tế tăng trưởng trong năm 2020.
Thứ nhất, ngay lập tức tăng cường chi tiêu cho cơ sở hạ tầng. Trước đây, chính phủ đã dành một khoản tiền khổng lồ (khoảng 6% GDP) cho sự phát triển của cơ sở hạ tầng vật chất. Tuy nhiên, do hàng loạt vấn đề nội bộ, số tiền này đã được gửi vào hệ thống ngân hàng quốc doanh thay vì giải ngân cho những dự án rất cần thiết.
Thứ hai, “rã đông” thị trường bất động sản, vì thị trường bất động sản Việt Nam đang chịu một sự ngưng trệ do ảnh hưởng bởi công cuộc trừng trị tham nhũng.
VND chống chọi tốt hơn với khủng hoảng kinh tế
Dự trữ ngoại hối của Việt Nam đã lên tới 85 tỷ USD sau khi Ngân hàng Nhà nước mua thêm được 5 tỷ USD từ đầu năm đến nay, bằng 33% GDP.
Có 2 lý do kỳ vọng VND chống chọi với khủng hoảng kinh tế tốt hơn.
Thứ nhất, thặng dư cán cân thanh toán của Việt Nam đến từ FDI xấp xỉ 7% GDP, từ dòng tiền kiều hối khoảng 6% GDP, và 1% không phải thặng dư thương mại, trong suốt 5 năm qua.
Thứ hai, các nhà tạo lập chính sách Việt Nam muốn ổn định tỷ giá USD/VND để tiếp tục thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài theo chiến lược giúp Trung Quốc thu hút "cơn sóng" đầu tư những năm 2000s.
Ngoài ra, Việt Nam cũng được gợi ý một cách tích cực là điểm đến của dòng vốn đầu tư nước ngoài trong một bản báo cáo tuần trước của Fed San Francisco, có tựa đề “Những hệ quả kinh tế dài hạn của dịch bệnh”.
Cụ thể, lạm phát tiền lương có xu hướng gia tăng sau đại dịch, nó sẽ khuyến khích các công ty sản xuất dịch chuyển nhà máy khỏi Trung Quốc tới Việt Nam và các quốc gia Đông Nam Á, thay vì hồi hương sản xuất về Mỹ (hy vọng ngành công nghiệp phụ tùng ô tô sẽ dịch chuyển tới Mexico, và một tỷ lệ khá lớn ngành công nghiệp điện tử đa quốc gia sẽ dịch chuyển tới Ấn Độ và Đông Nam Á).
Lợi nhuận đầu tư có xu hướng giảm mạnh sau đại dịch. Điều này sẽ khiến một làn sóng vốn đầu tư gián tiếp (FII) lựa chọn các thị trường chứng khoán cận biên và mới nổi (bao gồm cả Việt Nam) trong những năm tới.

LAN ANH