BizLIVE - Vẫn còn những điểm cần xem xét lại, nghiên cứu thêm và chỉnh lý dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về phê chuẩn EVFTA, EVIPA.
Sẽ chỉnh lý dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về phê chuẩn EVFTA, EVIPA
Phó Chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh trình bày tờ trình trước Quốc hội
Kiến nghị phê chuẩn Hiệp định EVFTA và EVIPA tại Kỳ họp thứ 9
Tại phiên họp Quốc hội sáng nay (20/5), Phó Chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh thừa ủy quyền Chủ tịch nước trình bày tờ trình Quốc hội phê chuẩn Hiệp định Thương mại tự do giữa CHXHCN Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVFTA) cùng Hiệp định Bảo hộ đầu tư giữa một bên là CHXHCN Việt Nam và một bên là Liên minh châu Âu và các nước thành viên Liên minh châu Âu (EVIPA).
Chính phủ đề xuất trình Quốc hội xem xét phê chuẩn EVFTA tại Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XIV. Trên cơ sở phê chuẩn của hai bên, Việt Nam và EU sẽ thống nhất về thời điểm Hiệp định chính thức có hiệu lực với cả hai bên.
Do đó, Tờ trình của Chủ tịch nước kiến nghị Quốc hội giao Chính phủ thống nhất với phía EU thời điểm đưa EVFTA vào thực thi vào thời điểm sớm nhất, phù hợp với quy định của Hiệp định cũng như quy định pháp luật của mỗi bên.
Kiến nghị về việc phê chuẩn Hiệp định EVIPA, Phó Chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh cho biết, Hiệp định có một số nội dung chưa được quy định trong pháp luật Việt Nam nên theo quy định của Hiến pháp và Luật Điều ước quốc tế, Quốc hội là cơ quan có thẩm quyền quyết định phê chuẩn Hiệp định.
Chính phủ đề xuất Hiệp định được phê chuẩn tại Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XIV nhằm khẳng định Việt Nam là đối tác có thiện chí và trách nhiệm cao trong việc thực hiện các cam kết, nghĩa vụ của mình theo đúng lộ trình, đồng thời thúc đẩy các nước thành viên EU hoàn tất thủ tục phê chuẩn của nước mình… Chính phủ kiến nghị Quốc hội cho phép công nhận và thi hành phán quyết EVIPA tại một nghị quyết riêng của Quốc hội.
Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại Nguyễn Văn Giàu 
Trình bày báo cáo thẩm tra việc phê chuẩn Hiệp định EVFTA và EVIPA, Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại Nguyễn Văn Giàu cho biết, trình tự, thủ tục đề nghị phê chuẩn cả hai hiệp định đều đúng với quy định tại Khoản 14 Điều 70, Khoản 6 Điều 88 Hiến pháp năm 2013; Điều 18, Điều 78 Luật Tổ chức Quốc hội năm 2014 và các quy định khác trong Luật Điều ước quốc tế 2016.
Hồ sơ kèm theo Tờ trình của Chủ tịch nước trình Quốc hội phê chuẩn Hiệp định EVFTA và Hiệp định EVIPA đảm bảo theo quy định tại Điều 31 Luật Điều ước quốc tế năm 2016 về hồ sơ trình phê chuẩn điều ước quốc tế.
Ủy ban Đối ngoại kiến nghị Quốc hội xem xét, phê chuẩn hai hiệp định tại Kỳ họp thứ 9, Quốc hội Khóa XIV.
Hai hiệp định mang đến thời cơ nhưng vấn đề phải tận dụng được
Phát biểu tại phiên thảo luận về hai hiệp định chiều ngày 20/5, đại biểu Trương Trọng Nghĩa – Đoàn ĐBQH TP.HCM cho biết, nếu như Hiệp định EVFTA có thể có hiệu lực ngay thì Hiệp định EVIPA cần phải có sự phê chuẩn của 27 Nghị viện của các nước thành viên của Liên minh châu Âu mà các nước này có nền chính trị khác với Việt Nam.
Do đó, quá trình phê chuẩn có thể có nhiều ý kiến trái chiều, đặt ra nhiều nhiệm vụ cần phải làm đối với Việt Nam cả về đối nội và đối ngoại trong đó có hoàn thiện thể chế.
Đại biểu Quốc hội Trương Trọng Nghĩa cũng cho rằng với hai hiệp định này thời cơ đang đến nhưng có tận dụng được thời cơ hay không là vấn đề.
 Đại biểu Nguyễn Công Hồng – Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Nai
Trong khi đó, đại biểu Nguyễn Công Hồng – Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Nai cho rằng, không cần thiết ban hành nghị quyết riêng của Quốc hội về công nhận và cho thi hành phán quyết chung thẩm của Cơ quan giải quyết tranh chấp đầu tư theo Hiệp định EVIPA.
Theo đại biểu Quốc hội Nguyễn Công Hồng, nếu ban hành một nghị quyết riêng thì về bản chất nội dung của dự thảo nghị quyết chỉ quy định cụ thể hơn việc áp dụng Điều 3.57 của Hiệp định. Do đó việc ban hành nghị quyết riêng là không cần thiết và chỉ cần ban hành một điều khoản riêng trong nghị quyết phê chuẩn của Quốc hội quy định về việc áp dụng trực tiếp, đồng thời yêu cầu Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao rà soát kiến nghị sửa đổi bổ sung quy định của pháp luật trong nước để bảo đảm thống nhất.
Giải trình làm rõ ý kiến đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cho biết sẽ tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội và có nghiên cứu để báo cáo Chính phủ xem xét khả năng có thể tích hợp các nội dung trong nghị quyết của Quốc hội về phê chuẩn Hiệp định EVIPA.
Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh thống nhất với các ý kiến thảo luận của đại biểu Quốc hội cho rằng, trong bối cảnh dịch Covid-19 ảnh hưởng sâu sắc đến nền kinh tế thế giới và kinh tế của Việt Nam theo chiều hướng tiêu cực, cần phải khẩn trương kích hoạt nền kinh tế trở về trạng thái bình thường mới, khai thác và phát triển những thị trường tiềm năng, chiến lược như thị trường Liên minh châu Âu. Đây cũng là cơ hội để Việt Nam tăng năng lực cạnh tranh và tiếp tục đa dạng hóa các thị trường, tránh sự phụ thuộc vào một số thị trường nhất định.
Bộ trưởng cho biết, Chính phủ rất quan tâm và có chỉ đạo kiên quyết để đảm bảo được tiến độ chung của Hiệp định; xây dựng và hoàn thiện sớm chương trình hành động của Chính phủ để thực hiện hiệp định này. Các bộ, ngành đã liên tục hoàn thiện các đề án, đến nay, nhiều địa phương và bộ, ngành đều đã có chương trình hành động riêng của mình.
Kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng tóm lược lại các vấn đề: Theo Tờ trình của Chủ tịch nước do pháp luật của Việt Nam chưa có quy định liên quan đến phán quyết chung thẩm của Cơ quan giải quyết tranh chấp theo hiệp định (phán quyết EVIPA) nên sẽ phải có nghị quyết riêng về vấn đề này và căn cứ quy định của luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật sẽ phải có tờ trình, báo cáo đánh giá tác động, nghiên cứu những lĩnh vực điều chỉnh theo hướng tới giải quyết những vấn đề thực tiễn, đối tượng điều chỉnh, phạm vi điều chỉnh khác với việc nội luật hóa các cam kết về kinh tế…
Do đó, cần có thêm nghiên cứu để xây dựng văn bản quy phạm pháp luật mới với đối tượng, phạm vi điều chỉnh rất mới thuộc lĩnh vực tư pháp; cần tiếp tục nghiên cứu kỹ để nội luật hóa những quy định về giải quyết tranh chấp nhất là giá trị của quyết định chung thẩm để bảo vệ quyền và lợi ích quốc gia.
Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội cũng cho biết, trên cơ sở ý kiến đại biểu Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ chỉ đạo các cơ quan hữu quan tiếp thu và chỉnh lý dự thảo Nghị quyết để trình Quốc hội xem xét thông qua tại kỳ họp này.

HOÀNG HÀ