Thứ trưởng Công Thương lý giải vì sao ô tô Việt Nam đắt so với các nước trong khu vực

Hoàng Hà

07:00 03/12/2019

BizLIVE - Dung lượng của thị trường ô tô còn nhỏ lại phát triển sau so với các nước khác, cộng thêm chưa có nhiều doanh nghiệp tầm cỡ khu vực hay thế giới,... là những lý do khiến giá ô tô tại Việt Nam vẫn đắt.

Thứ trưởng Công Thương lý giải vì sao ô tô Việt Nam đắt so với các nước trong khu vực

Ảnh minh họa.

Dư địa để can thiệp bằng chính sách vào phát triển công nghiệp ô tô không lớn
Chiều 2/12, trả lời báo chí liên quan đến việc sản xuất, lắp ráp ô tô trong nước và giá thành mặt hàng ô tô, Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải khẳng định, đối với bất cứ quốc gia nào, nhất là những nước có đến 100 triệu dân như Việt Nam, ngành công nghiệp ô tô hết sức quan trọng. Nội dung này cũng đã được Thủ tướng Chính phủ khẳng định và nhấn mạnh nhiều lần. 
Về giải pháp làm thế nào để hạ giá thành ô tô ở Việt Nam, vị Thứ trưởng Bộ Công Thương cho rằng: "Chúng ta phải nhìn nhận một thực tế  giá thành ô tô ở Việt Nam hiện nay đang cao so với các nước khác, kể cả những nước đang phát triển cũng như những nước quanh khu vực. Để tạo nên giá thành một chiếc ô tô, có hai phần hết sức quan trọng. Một là sản xuất lắp ráp trong nước thì có thể giảm giá thành. Hai là giảm thuế phí vì hiện thuế phí cũng chiếm một phần tương đối lớn trong tỉ lệ tạo nên giá thành".
Thứ trưởng Đỗ Thắng Hải cũng phân tích những nguyên nhân khiến giá thành ô tô trong nước cao so với giá sản xuất ở các quốc gia, lãnh thổ khác.
Theo Thứ trưởng, dung lượng thị trường của Việt Nam còn nhỏ do ngành công nghiệp ô tô trong nước chưa đủ các điều kiện thị trường và những yếu tổ khác để phát triển giống như các quốc gia khác trên thế giới cũng như trong khu vực. Đồng thời còn phải chịu sự cạnh tranh rất khốc liệt của các đối thủ khác như Trung Quốc, Hàn Quốc, Ấn Độ và kể cả các nước trong khu vực ASEAN.
Thứ hai, Việt Nam đi sau, phát triển sau so với các nước khác, kể cả các nước trong khu vực và các nước tiên tiến trên thế giới. Việt Nam cũng đã hội nhập rất sâu rộng vào nền kinh tế thế giới, đã ký kết rất nhiều hiệp định thương mại tự do nên phải cam kết thực hiện. Chính vì vậy, dư địa để can thiệp bằng chính sách vào phát triển công nghiệp, trong đó có công nghiệp ô tô là không lớn, vì phải tuân thủ các cam kết quốc tế, có nghĩa không phải chúng ta muốn làm gì thì làm.
Thứ ba, hiện nay Việt Nam chưa có nhiều doanh nghiệp có tầm cỡ khu vực cũng như thế giới trong lĩnh vực công nghiệp ô tô. "Nếu tính trên đầu ngón tay thì chúng ta mới tính được Thaco Trường Hải, nhưng còn ai nữa? Liệu có phải Huyndai Thành Công hay VinFast hay không thì còn phải có thời gian", Thứ trưởng Hải nói và cho rằng công nghiệp ô tô Việt Nam không có những đầu tàu nên rất khó để kéo những toa tàu - chính là nền sản xuất công nghiệp hỗ trợ.
Thứ tư, hiện nay tập quán kinh doanh của các nước thường sử dụng các doanh nghiệp đã sản xuất của chính quốc gia họ về công nghiệp hỗ trợ. Chính vì vậy, việc gia nhập mà Việt Nam hay dùng là kết nối giữa doanh nghiệp FDI với các doanh nghiệp nội địa còn hạn chế và điều đó cũng cản trở, gây khó cho việc sản xuất ở trong nước.
Một điểm nữa, nước ta cũng đang rất thiếu những vật liệu cơ bản trong ngành công nghiệp sản xuất ô tô, kể cả ngành công nghiệp hỗ trợ cũng như những việc khác. Các nguyên vật liệu phục vụ sản xuất ô tô như thép chế tạo, nhựa, cao su… chủ yếu đều phải nhập khẩu do đó giá thành cao, làm cho sản phẩm ô tô của Việt Nam cao.
Ngoài ra, theo Thứ trưởng Công Thương còn rất nhiều nguyên nhân dẫn đến sản xuất, lắp ráp các sản phẩm nội địa giá thành vẫn còn cao...
 Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải. Ảnh: VGP
Về giải pháp thời gian tới, Thứ trưởng Đỗ Thắng Hải khẳng định, Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ phụ trách cũng như tất cả các cấp, các ngành đều hết sức quan tâm đến lĩnh vực này, đồng thời, khẳng định sẽ duy trì phát triển sản xuất ngành ô tô trong nước để tạo thị trường cho ngành công nghiệp ô tô phát triển, trong đó có ngành công nghiệp hỗ trợ.
Trước tiên sẽ bảo vệ, tạo dựng và phát triển thị trường cho ngành ô tô trong nước thông qua hàng rào kỹ thuật phù hợp với cam kết quốc tế. Có chính sách kích cầu tiêu dùng ô tô thông qua việc quy hoạch hợp lý hệ thống hạ tầng giao thông, khuyến khích tín dụng để tiêu dùng sản phẩm ô tô.
Thứ hai, Bộ Công Thương đã họp rất nhiều lần, nắm bắt được nhu cầu, đề xuất kiến nghị của các doanh nghiệp hoạt động trong ngành ô tô của Việt Nam, kể cả trong nước và doanh nghiệp đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam để nắm bắt, đề xuất sửa đổi và bổ sung một số quy định liên quan đến thuế, phí nhằm tăng cường khả năng cạnh tranh, thu hẹp khoảng cách về chi phí sản xuất giữa ô tô trong nước và ô tô nhập khẩu từ khu vực.
"Rõ ràng chúng ta nhiều khi không cẩn thận thuế nhập khẩu linh kiện lại cao hơn cả nhập khẩu nguyên chiếc thì người ta sẽ muốn nhập khẩu nguyên chiếc chứ không muốn nhập khẩu linh kiện về lắp ráp", Thứ trưởng Hải dẫn lại ý kiến của các doanh nghiệp.
Thứ ba, khuyến khích doanh nghiệp lớn đầu tư phát triển sản xuất ô tô, trong đó chú trọng đầu tư vào công tác nghiên cứu phát triển các ngành công nghiệp hỗ trợ, tham gia sâu vào giá trị toàn cầu của ngành này.
Bên cạnh đó, có các cơ chế thu hút chính sách đầu tư từ các tập đoàn đa quốc gia vào các dự án có quy mô lớn tại Việt Nam nhưng tập trung vào các thương hiệu và dòng xe chưa có tại khu vực ASEAN để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp trong nước tham gia sâu vào chuỗi sản xuất ô tô đa quốc gia và hướng tới thị trường xuất khẩu trong khu vực.
Thứ trưởng Hải dẫn chứng, những nước có cơ sở sản xuất trong ASEAN rồi chỉ quan tâm đến thị trường Việt Nam nhưng do vốn nhỏ nên không thể phát triển được. Nhưng như vừa qua, Mazda, Hyundai lập xưởng sản xuất ngay tại Việt Nam với sự tham gia của doanh nghiệp Việt Nam thì họ sẽ không chỉ nhìn vào thị trường nội địa của Việt Nam mà còn hướng tới xuất khẩu. Điều đó hết sức quan trọng.
Ngoài ra, theo Thứ trưởng Bộ Công Thương còn phải có rất nhiều chính sách liên quan đến nguồn nhân lực cho ngành công nghiệp ô tô, ngành công nghiệp hỗ trợ, kể cả về lao động, khoa học kỹ thuật.
"Đây là những chính sách mà chúng tôi đã trình và cũng có những chính sách như nghị định về công nghiệp hỗ trợ và quyết định của Chính phủ về sự phát triển của ngành công nghiệp ô tô, ngành công nghiệp cơ khí, ngành công nghiệp hỗ trợ...", Thứ trưởng Hải khẳng định.
Sắp giảm thuế nhập khẩu linh kiện và phụ tùng ô tô xuống 0%
Bổ sung ý kiến của Bộ Công Thương liên quan đến chính sách thuế đối với ô tô, Thứ trưởng Bộ Tài chính Vũ Thị Mai cho biết, từ ngày 1/1/2018, thực hiện các hiệp định về thuế quan, cụ thể là Hiệp định ATIGA trong các nước ASEAN thuế nhập khẩu ô tô về 0% và như vậy việc cạnh tranh giữa ô tô sản xuất trong nước với ô tô nhập khẩu hết sức gay gắt.
Theo Thứ trưởng Vũ Thị Mai, đối với các thị trường khác thuế nhập khẩu ô tô, tức là với MFM, mà không có FTA tùy theo từng chủng loại từ 10-60%, cao nhất là 70%. "Chính phủ rất quan tâm và đã có nhiều chỉ đạo để khi Việt Nam thực hiện các hiệp định thương mại tự do như vậy làm sao để ngành sản xuất lắp ráp ô tô trong nước vẫn có thể cạnh tranh được", bà Mai nói.
Vì vậy, Bộ Tài chính, dưới sự chỉ đạo của Chính phủ đã trình Chính phủ ban hành Nghị định 125 năm 2017, có hiệu lực từ 1/1/2018. Riêng điều khoản về chính sách với ô tô và chương trình về ưu đãi thuế 5 năm với ô tô thì có hiệu lực từ tháng 11/2017.
"Chương trình này đã thực hiện trong gần hai năm vừa qua đạt kết quả rất tốt, rất thành công, được các doanh nghiệp sản xuất lắp ráp ô tô đánh giá cao. Chương trình ưu đãi ô tô 5 năm quy định thuế xuất ô tô 0%, thuế nhập khẩu 0% đối với các linh kiện phụ tùng sản xuất ô tô và trong nước chưa sản xuất được khi nhập khẩu vào Việt Nam. Qua một thời gian thực hiện, chúng tôi nhận được một số ý kiến của các doanh nghiệp và hiện nay Bộ Tài chính đang sửa đổi và dự kiến trong tháng 12 này sẽ trình Chính phủ Nghị định sửa đổi bổ sung Nghị định 125", Thứ trưởng Mai thông tin.
Cũng theo vị thứ trưởng, riêng chính sách đối với ô tô Bộ Tài chính sẽ sửa theo hướng tạo thuận lợi hơn. Sửa đổi các điều kiện để doanh nghiệp đáp ứng tham gia chương trình này một cách thuận lợi hơn nữa trên cơ sở tiếp thu các ý kiến tổng kết đánh giá của các doanh nghiệp và các bộ, ngành.
Thứ hai, bộ cũng bổ sung vào Nghị định 125 một nội dung hết sức quan trọng mà trong các cuộc họp, hội nghị về ngành cơ khí, hội nghị về công nghiệp hỗ trợ Thủ tướng đã chỉ đạo. Đó là làm sao phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ, đặc biệt là ngành công nghiệp hỗ trợ đối với ô tô. "Dự kiến trong dự thảo nghị định này thực hiện quy định thuế xuất 0% đối với nguyên liệu, vật tư để sản xuất linh kiện và phụ tùng ô tô", bà Mai nói. 
"Dự thảo hiện nay đã xin ý kiến các bộ ngành cũng như lấy ý kiến thẩm định của Bộ Tư pháp. Một bước nữa ưu đãi hơn phục vụ cho các doanh nghiệp phụ trợ để sản xuất linh kiện và phụ tùng ô tô. Chúng tôi hy vọng và cố gắng để nghị định này được trình trong tháng 12/2019, sớm có hiệu lực", Thứ trưởng Mai thông tin thêm.

HOÀNG HÀ

Góc nhìn

Bảng giáThị trường

VN-Index 963.56 ▲ 0.29 (0.03%)

 
VN-Index 963.56 0.29 0.03%
HNX-Index 102.5 0.13 0.13%
UPCOM 55.92 0.06 0.11%
DJIA 25,283.0 -12.87 -0.05%
Nasdaq 7,157.39 20.83 0.29%
Nikkei 225 23,849.99 135.46 0.57%
FTSE 100 7,724.08 27.57 0.36%
Thăm dò ý kiến
Bạn dự tính chỉ số VN-Index của thị trường chứng khoán Việt Nam kết thúc năm 2019 sẽ ở vùng điểm nào?