BizLIVE - Ông Vũ Đức Giang, Chủ Tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS) cho biết, trong năm 2020 ngành dệt may Việt Nam phải đối mặt với 3 thách thức cực kỳ lớn.
Dự báo còn khó khăn, ngành dệt may thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu
Ảnh minh họa.
Theo số liệu thống kế của Tổng cục Hải quan, kim ngạch xuất khẩu trong tháng 10/2020 của ngành dệt may đạt 2,561 tỷ USD, giảm 11,2% so với cùng kỳ tháng 10/2019. Cộng dồn 10 tháng đầu năm 2020, ngành dệt may xuất khẩu được 24,729 tỷ USD, giảm 9,4% so với cùng kỳ năm 2019. 
Hoa Kỳ là thị trường tiêu thụ lớn nhất hàng dệt may của Việt Nam, đạt 10,46 tỷ USD, chiếm 47,2% trong tổng kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may của cả nước, giảm 6,6% so với cùng kỳ năm 2019.  Xuất sang EU đứng thứ 2 về kim ngạch, đạt 2,65 tỷ USD, chiếm 12%, giảm 16,3%. Tiếp đến thị trường Nhật Bản đạt 2,58 tỷ USD, chiếm 11,7%, giảm 11,2% và sang Hàn Quốc đạt 2,23 tỷ USD, chiếm 10%, giảm 14,2% so với cùng kỳ năm 2019.
Trong tháng 10/2020, xuất khẩu xơ, sợi dệt các loại đạt 380,279 triệu USD, tăng 12% so với cùng kỳ năm 2019. Cộng dồn 10 tháng năm 2020 đạt gần 3 tỷ USD, giảm 14,7% so với cùng kỳ năm 2019.
Ba thách thức lớn của ngành dệt may
Ông Vũ Đức Giang, Chủ Tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS) cho biết, trong năm 2020 ngành dệt may Việt Nam phải đối mặt với 3 thách thức cực kỳ lớn.
Thứ nhất, là sự chuyển dịch về tiêu dùng của các nước nhập khẩu lớn kể cả Hoa Kỳ, đặc biệt, đối với các dòng sản phẩm của dệt may Việt Nam như veston, sơ mi, đầm nữ.
Đến thời điểm này, đối với những dòng sản phẩm có tính giá trị gia tăng cao đã giảm rất sâu khoảng 80%. Hàng loạt các nhà máy sản xuất sơ mi, veston cao cấp đến bây giờ vẫn phải đóng cửa và chuyển dịch sang sản xuất các sản phẩm như đồ thể thao, áo thun, đồ mặc trong nhà… Như vậy, ngành dệt may đã phải thay đổi toàn bộ công nghệ thiết bị và các nhà máy sản xuất sơ mi, veston thì vẫn phải đắp chiếu chờ đó!
Thách thức thứ hai là phương thức thanh toán. Phương thức thanh toán thương mại trước đây của ngành dệt may là thanh toán trả trước, thanh toán ngay khi giao hàng... Nhưng từ khi xuất hiện dịch Covid-19 thì quý 1/2020 các nhà mua đưa ra các điều kiện thanh toán trả chậm 3 tháng, 6 tháng, thậm chí có những khách hàng yêu cầu trả chậm 9 tháng đến 12 tháng.
Do vậy, ngành dệt may phải chịu một áp lực rất nặng nề và trong áp lực này đã xảy ra một vấn đề mà tới bây giờ hậu quả vẫn còn đang diễn ra, đó là hàng loạt các nhà nhập khẩu của Mỹ bị phá sản! Đến hết tháng 10/2020, thống kê tất cả số tiền mà khách hàng Mỹ nợ vào khoảng trên 58 triệu USD, trong khi đó có khách hàng đã phá sản và mất khả năng thanh toán.
Áp lực thứ ba liên quan đến các kết cấu thay đổi về quy trình sản xuất. Trước những biến động của thị trường ngành dệt may Việt Nam phải thay đổi hoàn toàn, từ việc sản xuất sản phẩm veston, sơ mi phải chuyển sang sản xuất khẩu trang vải, khẩu trang y tế. Rất may là các doanh nghiệp ngành dệt may Việt Nam đã thích ứng rất nhanh và chuyển dịch sang sản xuất các sản phẩm này cũng như các sản phẩm thể thao của Nike, Adidas các sản phẩm đồ nỉ mặc trong nhà.
Trung Quốc là thị trường kỳ vọng
Theo đánh giá của VITAS, trong năm 2020 toàn ngành sẽ xuất khẩu khoảng 35,3 tỷ USD và thị trường Hoa Kỳ vẫn là thị trường lớn nhất, chiếm khoảng 42% trong tổng kim ngạch xuất khẩu.
“Hoa Kỳ vẫn là thị trường chiến lược của ngành dệt may Việt Nam và bên cạnh đó, Việt Nam cũng là nhà nhập khẩu bông lớn nhất của Hoa Kỳ. Trong thời gian qua, quan hệ giữa Hiệp hội Dệt may Việt Nam và và Hiệp hội Bông Hoa Kỳ rất thân thiết và chúng tôi vẫn đang thúc đẩy các nhà kéo sợi của Việt Nam đẩy mạnh nhập khẩu bông của Hoa Kỳ. Năm 2020, khả năng xuất khẩu bông của ngành dệt may Việt Nam chiếm khoảng trên 3 tỷ USD.
Đây là xu thế và trong vấn đề chuyển dịch cơ cấu thị trường thì ngành dệt may năm nay có một bước đột phá xuất khẩu vào thị trường Trung Quốc chiếm trên 10%, thị trường Hàn Quốc chiếm khoảng 10%, riêng thị trường Nhật Bản chiếm đến 12% trong tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành dệt may. Đối với dệt may Việt Nam, Trung Quốc là một trường thị trường kỳ vọng", ông Giang chia sẻ.
Vẫn theo ông Giang, nếu trong quý 1/2021 vẫn chưa có vắc xin phòng dịch Covid-19 thì khả năng thách thức của các ngành công nghiệp nói chung và của riêng ngành dệt may sẽ kéo dài đến năm 2022 chứ không chỉ năm 2021. Do vậy, mục tiêu của dệt may Việt Nam là thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu để vượt qua thách thức của dịch Covid-19 để phát triển được ổn định cho năm 2021 và bền vững hơn cho giai đoạn tiếp theo.
Đánh giá về hành trình vượt qua cơn lốc mang tên “Covid-19” của ngành dệt may, ông Nguyễn Hồng Dương, Phó Vụ trưởng Vụ thị trường châu Âu – châu Mỹ (Bộ Công Thương) cho rằng, khi đại dịch Covid-19 xảy ra và bắt đầu cách ly thì ngành dệt may Việt Nam cũng xuất hiện bức tranh phủ gam màu xám. Tuy nhiên, theo số liệu thống kê cho thấy tình hình không quá bi đát như vậy và thành công của ngành dệt may có thể xem là một ví dụ cho các ngành hàng khác của Việt Nam trong cách ứng xử kinh doanh khi đối đầu thách thức do điều kiện khách quan mang đến.

NGUYỄN HUYỀN