Thổ Nhĩ Kỳ đang tiến gần hơn đến một cuộc khủng hoảng tài chính toàn diện?

Trung Mến

08:00 12/08/2018

BizLIVE -

Sau nhiều năm ưu tiên tăng trưởng bằng mọi giá đã khiến cho các doanh nghiệp nước này ngập trong hàng tỷ USD nợ nước ngoài, lạm phát cao và thâm hụt tài khoản vãng lai cao nhất thế giới.

Thổ Nhĩ Kỳ đang tiến gần hơn đến một cuộc khủng hoảng tài chính toàn diện?

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan - Ảnh: Duran

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan không hề phát đi tín hiệu sẽ nhượng bộ trong cuộc đối đầu với Tổng thống Mỹ, vụ đối đầu này cho đến nay đã tác động xấu đến các thị trường.
Khi mà nhà đầu tư ngày một lo lắng về khả năng Thổ Nhĩ Kỳ sẽ có thể rơi vào một cuộc khủng hoảng tài chính toàn diện, câu hỏi lớn nhất mà nhiều người đang đặt ra chính là hậu quả sẽ đau đớn đến đâu, theo những hoài nghi được Bloomberg đề cập trong bài báo mới đây.
Trong bài phát biểu tại cảng Ordu ở Biển Đen, Tổng thống Erdogan nói: “Tôi muốn nói vói nước Mỹ rằng, thật xấu hổ. Họ đang để mất đi một đồng minh chiến lược của NATO. Bạn không thể làm cho người khác nghe lời bạn chỉ bằng những lời đe dọa”.
Trong ngày thứ Sáu, đồng nội tệ - đồng lira của Thổ Nhĩ Kỳ giảm thê thảm khi mà căng thẳng leo thang giữa các nước thành viên NATO. Đã có lúc đồng lira giảm đến 17% so với đồng USD, điều này không khỏi khiến người ta lo sợ về khả năng diễn biến tài chính xấu sẽ lây lan ra cả châu Âu cũng như nhiều nước mới nổi.
Trước tiên, các nhà hoạch định chính sách Thổ Nhĩ Kỳ sẽ phải đối diện với các cú sốc lãi suất và cú sốc tỷ giá trong hệ thống tài chính. Theo 4 người có nguồn tin thân cận với vụ việc, nhà quản lý ngành ngân hàng Thổ Nhĩ Kỳ (BDDK) đã sắp xếp một số cuộc đối thoại với một số ngân hàng trong ngày thứ Bảy để yêu cầu họ nghiên cứu và dự báo về tác động có thể đến. 
Khi mà Mỹ khởi động các chính sách trừng phạt Thổ Nhĩ Kỳ trong ngày thứ Bảy, nhiều nhà đầu tư lo ngại nền kinh tế 900 tỷ USD đang hướng đến nhiều rắc rối. Sau nhiều năm chính sách ưu tiên tăng trưởng bằng mọi giá đã khiến cho các doanh nghiệp nước này ngập trong hàng tỷ USD nợ nước ngoài, lạm phát cao và thâm hụt tài khoản vãng lai cao nhất thế giới.
Hậu quả đã nhãn tiền. Biến động tại Thổ Nhĩ Kỳ không khỏi khiến nhà đầu tư lo sợ về rủi ro lây lan, nhà đầu tư bán mạnh các loại tài sản có độ rủi ro cao và đổ tiền vào trái phiếu của các nước phát triển. Đồng euro trong ngày thứ Sáu giảm giá đến 1,2% so với đồng USD và ở mức thấp nhất trong 1 năm bởi những lo ngại về việc châu Âu có nhiều liên quan đến các ngân hàng Thổ Nhĩ Kỳ. 
Theo giới đầu tư, giờ đây chỉ có các biện pháp cực kỳ quyết liệt mới có thể cứu được Thổ Nhĩ Kỳ khỏi “đống tro tàn”. Những khả năng trước đây từng bị coi như cấm kị ví như giải cứu quốc tế hay việc áp dụng các biện pháp kiểm soát vốn giờ đây đang được nói đến nhiều hơn tại Thổ Nhĩ Kỳ cũng như tại nhiều nước khác trên thế giới.
Có quá nhiều dấu hiệu đáng lo ngại ở Thổ Nhĩ Kỳ. Phóng viên Bloomberg đã tìm đến khoảng ít nhất 3 chi nhánh ngân hàng tại Istanbul trong ngày thứ Sáu, theo ghi nhận, nhu cầu rút ngoại tệ đã tăng lên. Thường thì cũng không phải điều gì bất thường khi mà các chi nhánh ngân hàng không có đủ ngoại tệ cho khách rút, nhân viên các ngân hàng cho biết họ đang chờ tiền được chuyển đến từ ngân hàng mẹ để đáp ứng nhu cầu của khách. 
Các bài phát biểu gần đây của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ và một quan chức kinh tế khác trong chính phủ vốn là con rể của ông cuối cùng lại chỉ khiến thị trường rối ren hơn. 
Biến động trên thị trường tài chính đang có nhiều dấu hiệu lan sang các lĩnh vực còn lại của nền kinh tế. Các công ty tư nhân của Thổ Nhĩ Kỳ đã vay nợ trầm trọng bằng ngoại tệ và giờ đây đang ngồi trên “đống nợ” tương đương khoảng 40% GDP. Trong năm qua, một số doanh nghiệp lớn đã phải tái cấu trúc lại hàng tỷ USD nợ, quá trình này sẽ vẫn tiếp diễn.
Giới đầu tư hiện tin rằng Ngân hàng Trung ương Thổ Nhĩ Kỳ sẽ phải cần nâng mạnh lãi suất đồng nội tệ lên mức khoảng 17,75% để ngăn đồng nội tệ nước này hạ giá sâu hơn nữa, đồng nội tệ của Thổ Nhĩ Kỳ hiện đang ở mức thấp mà chỉ một tháng trước đây người ta không thể tưởng tượng được. 

TRUNG MẾN