Malaysia đã thoát bẫy thu nhập trung bình thành công bằng cách nào?

Trung Mến

15:17 19/09/2019

BizLIVE - Malaysia từng đối diện với vô cùng nhiều thách thức khi muốn vươn từ nước thu nhập trung bình thấp sang thu nhập trung bình cao. 

Malaysia đã thoát bẫy thu nhập trung bình thành công bằng cách nào?
Malaysia đạt tăng trưởng kinh tế cao từ thập niên 1970, cho đến năm 1980 rồi đến năm 1992. Kể cả trong khủng hoảng tài chính, kinh tế Malaysia vẫn tăng trưởng được trung bình 6,1% từ năm 1971 đến năm 2008. 
Hiện tại Malaysia thuộc nhóm thu nhập trung bình cao. Mặc dù Malaysia tăng trưởng cao, nhưng cũng đã từng phải đối mặt với những khó khăn của thu nhập trung bình. Từ nước thu nhập thấp lên thu nhập trung bình Malaysia mất 27 năm và từ trung bình lên cao mất 22 năm. Với Hàn Quốc, Hàn Quốc cần 22 năm để chuyển từ thu nhập thấp lên trung bình, Đài Loan gần tương đương. 
Dự kiến vào năm 2020 Malaysia sẽ bắt đầu có mức thu nhập cao. Malaysia dự kiến cũng sẽ trở thành quốc gia phát triển cao từ năm 2024. Thế nhưng vẫn còn có nhiều vấn đề, dù Malaysia tăng trưởng cao nhưng không đồng đều giữa nhiều khu vực địa lý khác nhau. 
Khi mà nhìn vào thu nhập, rõ ràng ai cũng thấy rằng GDP đầu người không đồng đều giữa các khu vực vùng miền khác nhau thì sự phân bổ cũng không công bằng, năng suất thấp, theo phân tích của Nguyên Thứ trưởng Bộ Công nghiệp trồng trọ và Hàng hóa Malaysia, nguyên trưởng nhóm soạn thảo kế hoạch 5 năm từ 2016 đến 2020 của Malaysia, ông K. Yogeesvaran.
Dù Malaysia trong giai đoạn đầu tiên phát triển cũng thu hút nhiều FDI, nhưng chủ yếu vào công trình vật chất chứ không phải công nghệ sản xuất, tập trung chủ yếu vào ngành thâm dụng lao động. 
Malaysia đã đạt tình trạng toàn dụng nhân công năm 1992, nhưng người trẻ vẫn thất nghiệp do chất lượng sinh viên tốt nghiệp nhiều hạn chế và hạn chế từ chính thị trường lao động. Việc cắt giảm nhân công tập trung chủ yếu vào lao động kỹ năng. Với người dân Malaysia, tăng trưởng thực ra không được cảm nhận rõ ràng, vì giá cả tăng lên, nhà cửa đắt đỏ vẫn vô cùng đắt đỏ với phần đông người dân, họ không có tiền mua nhà. 
Dư địa tài khóa hạn hẹp nên không cho phép tài chính công đầu tư phát triển. Tình trạng bội thu thường xuyên giảm xuống 18,3%, giảm dư địa vay nợ trong trường hợp khủng hoảng. Căng thẳng thương mại Mỹ - Trung Quốc nếu kéo dài sẽ tác động xấu đến Malaysia. Vậy để đảm bảo mục tiêu 4 năm tới thành nước thu nhập cao cần phải giải quyết vấn đề về tiền lương, thị trường lao động. 
Trên khía cạnh này, đào tạo dạy nghề là vấn đề rất quan trọng. Malaysia đã từng thúc đẩy sai lầm vào nhiều ngành xã hội, đào tạo lý thuyết trong khi không chú trọng đủ vào dạy nghề. Để hiện thực hóa mục tiêu thành nước thu nhập trung bình cao và hơn nữa, Malaysia chuyển sang các ngành công nghệ cao, công nghệ phức hợp có giá trị gia tăng cao, tuy nhiên cần phải giải quyết được chênh lệch thu nhập, chênh lệch vùng miền. Malaysia cần thiết kế chương trình cụ thể nhằm tập trung vào các hoạt động phát triển kinh tế kinh doanh nhằm có được thu nhập cho người dân, quan tâm nhiều hơn đến nhóm thu nhập thấp.
Năng suất lao động cần được hỗ trợ bởi cơ chế thể chế hiệu quả ở các cấp, bao trùm mọi ngành mọi lĩnh vực. Cần có những chương trình gắn kết tốt với nhu cầu của các ngành, đưa vào các ngành cho phù hợp. Hiện nay, tất cả mọi việc đang thực hiện quanh 5 mục tiêu chiến lược, 10 đề án quốc gia và hàng loạt chương trình phát triển ngành. 
Ông K. Yogeesvaran vì vậy đề xuất ra những bài học kinh nghiệm cho Việt Nam:
Tăng trưởng dựa vào đầu vào không bền vững, cần tăng trưởng dựa vào đổi mới sáng tạo.
Cải thiện năng suất, không chỉ ở cấp quốc gia, cấp ngành và doanh nghiệp.
Đổi mới sáng tạo cần được định hướng để tạo giá trị và lợi ích kinh tế.
Cải cách thể chế và quản trị để hình thành hệ sinh thái hỗ trợ.
Đảm bảo FDI mang lại lợi ích tối đa cho nền kinh tế trong nước.
Cải cách và tăng cường doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp vừa và nhỏ .

TRUNG MẾN

Từ khóa: kinh tế, thu nhập