BizLIVE -

Trung Quốc và Mỹ đang trong một cuộc “Chiến tranh lạnh mới” khi mà quan hệ giữa 2 nước rơi xuống mức thấp nhất trong hơn 40 năm, nguyên nhân chính do những căng thẳng vì đại dịch.

Đại dịch Covid-19 đã khiến cho quan hệ Mỹ - Trung Quốc xấu nhất trong 40 năm?
Ảnh: GettyImages
Trung Quốc và Mỹ đang trong một cuộc “Chiến tranh lạnh mới” khi mà quan hệ giữa 2 nước rơi xuống mức thấp nhất trong hơn 40 năm, nguyên nhân chính do những căng thẳng vì đại dịch, theo báo South China Morning Post đưa tin.
Theo cựu quan chức chính quyền hai bên, quan hệ Mỹ - Trung Quốc đã xuống mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đe dọa sẽ bỏ đi thỏa thuận thương mại giai đoạn một và tăng thuế trở lại, còn phía Trung Quốc đã đẩy cao những dư luận chống lại nhiều nhân vật có tiếng trên chính trường Mỹ.
Việc quan hệ Mỹ - Trung Quốc xấu đi trong thời gian gần đây không khỏi khiến cho nhiều quan chức chính phủ của cả hai bên tin rằng quan hệ song phương đã xấu nhất trong nhiều thập kỷ. 
Nhà Trắng đang ủng hộ cho một sáng kiến thực hiện với nhóm nước có quan hệ tốt với Mỹ để chuyển chuỗi cung ứng ra khỏi Trung Quốc, theo tin từ Reuters. 
Cùng lúc đó, một báo cáo khác từ Bộ Nội an của nước Mỹ đã cáo buộc Bắc Kinh che giấu mức độ tồi tệ của virus để vào thời điểm đầu của năm 2020, Trung Quốc có thể mua gom thật nhiều trang thiết bị y tế.
Truyền thông và một số nhà ngoại giao Trung Quốc gần đây đã đẩy cao những chỉ trích chống lại giới chức chính trị Trung Quốc. 
Trong tuần trước, đã có một video chỉ trích cách Mỹ xử lý đại dịch với tiêu đề “Ngày xưa có loại virus” được chia sẻ rộng rãi bởi nhiều quan chức ngoại giao Trung Quốc sau khi nó được công bố ra công chúng bởi Tân Hoa Xã. 
Nhiều chuyên gia phân tích cho rằng sự lạc quan về thỏa thuận thương mại giai đoạn một giờ đã mất dần đi cùng với những hy vọng về khả năng quan hệ thương mại sẽ giúp hàn gắn cho quan hệ Mỹ - Trung Quốc.
Giáo sư ngành quan hệ quốc tại tại đại học Renmin – Trung Quốc, ông Shi Yinhong, nhận xét: “Mỹ và Trung Quốc thực ra đang trong giai đoạn Chiến tranh Lạnh mới. Khác biệt giữa cuộc Chiến tranh Lạnh trước đây và cuộc Chiến tranh Lạnh hiện tại nằm ở việc hai nước đang chạy đua với nhau tối đa và mọi chuyện đã thay đổi quá nhanh. Quan hệ Mỹ - Trung Quốc hiện giờ đã không còn như vài năm trước và thậm chí không còn được như vài tháng trước”.
Dù rằng quan điểm về Chiến tranh Lạnh khá phổ biến tại Washington, thuật ngữ này không được giới chuyên gia và học giả Trung Quốc sử dụng nhiều. Trong cuộc Chiến tranh Lạnh trước đây, đế chế Xô viết cuối cùng đã kết thúc và phía Mỹ thắng lợi. 
Theo Reuters đưa tin vào ngày thứ Hai, tài liệu từ chính phủ Trung Quốc cho thấy rằng tâm lý chống Trung Quốc trên toàn thế giới hiện đang ở mức độ tồi tệ nhất tính từ năm 1989. 
Chính phủ nhiều nước trên thế giới đã thể hiện tâm lý bất bình bởi họ cáo buộc Trung Quốc đã che giấu nguồn gốc dịch bệnh, đồng thời họ yêu cầu thực hiện cuộc điều tra công khai. Việc Trung Quốc nắm vị thế rất quan trọng trong cung cấp trang thiết bị y tế toàn cầu cũng khiến cho nhiều doanh nghiệp tính đến việc muốn độc lập khỏi Trung Quốc.
Phó giám đốc Viện nghiên cứu Lian An, ông Yu Wanli, đồng thuận rằng quan hệ Mỹ - Trung Quốc hiện đang ở mức thấp nhất tính từ sự kiện Thiên An Môn.
Theo phân tích của ông Yu, dưới thời chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump, quan điểm của người Mỹ với Trung Quốc đã khác trước rất nhiều. Ông Yu nhắc đến khảo sát gần đây do Pew thực hiện với khoảng 1.000 người Mỹ, trong đó 66% người trả lời nói rằng họ không thích Trung Quốc.
Cũng theo ông Yu, trước đây trên chính trường Mỹ người ta vẫn có thể tìm kiếm được tiếng nói ủng hộ Trung Quốc, thế nhưng không có tiếng nói nào như vậy trong chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump. 
Giám đốc Viện nghiên cứu toàn cầu châu Á thuộc đại học Hồng Kông, ông Chen Zhiwu, khẳng định tình hình hiện nay tồi tệ nhất trong 40 năm qua: “Ngay cả ở thời điểm năm 1989, quan điểm của người Mỹ với Trung Quốc cũng không tệ như bây giờ. Giờ đây mọi chuyện tồi tệ hơn và có nguyên do sâu xa hơn. Trung Quốc nên ngừng sử dụng các kênh ngoại giao và người phát ngôn để khiến cho tâm lý chống Trung Quốc tồi tệ hơn, việc họ làm như vậy chẳng giải quyết được gì”.
Tình hình quan hệ Mỹ - Trung Quốc hiện còn xấu hơn so với thời điểm năm 2018 và 2019 khi mà Tổng thống Mỹ Donald Trump áp thuế với hàng Trung Quốc trong nỗ lực đưa ra biện pháp thay đổi cấu trúc với nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới.

NGỌC DIỆP