BizLIVE - VASEP nhận định, xuất khẩu tôm Việt Nam được dự báo có nhiều cơ hội hậu COVID-19 khi các đối thủ chính như tôm Ấn Độ, Ecuador và Thái Lan bị đình trệ bởi lệnh phong tỏa quốc gia.
Dịch COVID-19 “níu chân” Ấn Độ và Ecuador, tạo cơ hội cho xuất khẩu tôm Việt Nam
Ngành xuất khẩu tôm Việt Nam đang đứng trước cơ hội hậu COVID-19
Theo nhận định từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam (VASEP), việc cơ bản đẩy lùi được dịch bệnh COVID-19 giúp các doanh nghiệp xuất khẩu tôm Việt Nam có khả năng cạnh cao hơn so với các nguồn cung đối thủ khác như: Ấn Độ, Ecuador – những nước cho tới nay vẫn còn phải gồng mình chống chọi với dịch bệnh và chưa thể quay lại với hoạt động sản xuất bình thường.
Số liệu thống kê từ Tổng cục Hải quan cho thấy, kim ngạch xuất khẩu tôm trong tháng 4/2020 đạt 244,2 triệu USD, tăng 5,8% so với cùng kỳ năm ngoái. Lũy kế 4 tháng đầu năm nay, xuất khẩu tôm đạt 872,8 triệu USD, tăng 2,9% so với cùng kỳ năm 2019.
Trong tháng 4/2020, xuất khẩu tôm sang hầu hết các thị trường nhập khẩu chính đều tăng. Đồng thời, giá tôm nguyên liệu và giá trung bình xuất khẩu tôm của Việt Nam cũng có phần tích cực hơn so với các tháng trước đó.
Tồn kho tại các thị trường lớn không nhiều, nhu cầu tiêu thụ tôm tại các nhà hàng, khách sạn giảm nhưng tăng tại siêu thị và hệ thống bán lẻ vì xu hướng mua về nhà chế biến trong thời kỳ dịch bệnh COVID-19.
Về thị trường xuất khẩu, Nhật Bản vẫn là thị trường nhập khẩu tôm lớn nhất của Việt Nam, chiếm 20,7% tổng giá trị xuất khẩu tôm Việt Nam đi các thị trường. Sau khi giảm nhẹ trong tháng 3/2020, trong tháng 4/2020, xuất khẩu tôm Việt Nam sang Nhật Bản tăng 19% đạt 48,6 triệu USD.
Lũy kế 4 tháng đầu năm nay, xuất khẩu tôm Việt Nam sang thị trường này đạt 180,5 triệu USD, tăng 11% so với cùng kỳ 2019. Theo số liệu từ Trung tâm Thương mại Thế giới, trong 3 tháng đầu năm nay, Nhật Bản giảm mạnh nhập khẩu tôm từ Thái Lan, tăng từ Indonesia, Việt Nam, Ấn Độ.
Mỹ, thị trường nhập khẩu tôm lớn thứ 2 của Việt Nam đạt giá trị 158,7 triệu USD trong 4 tháng đầu năm nay, tăng 17% so với cùng kỳ năm ngoái. Riêng trong tháng 4/2020, xuất khẩu tôm Việt Nam sang Mỹ tăng 14% đạt hơn 43,2 triệu USD.
Mỹ là thị trường duy nhất, ghi nhận mức tăng trưởng dương về nhập khẩu tôm Việt Nam trong cả 4 tháng đầu năm nay do kim ngạch nhập khẩu tôm của thị trường này từ các nguồn cung tại Ấn Độ, Ecuador giảm mạnh do dịch COVID-19 gây ra.
Xuất khẩu tôm Việt Nam sang EU 4 tháng đầu năm nay đạt gần 123 triệu USD, giảm 7,7% so với cùng kỳ năm ngoái. Riêng trong tháng 4/2020, xuất khẩu tôm Việt Nam sang 2 thị trường nhập khẩu chính trong khối (Hà Lan và Bỉ) đã tăng trưởng dương sau khi giảm trong tháng 3.
Tháng 4/2020, Trung Quốc lần đầu tiên tăng nhập khẩu tôm từ Việt Nam sau khi sụt giảm liên tục trong 3 tháng trước đó đạt 39,2 triệu USD, tăng 16,6% so với tháng 4/2019. Trong 4 tháng đầu năm nay, kim ngạch xuất khẩu tôm sang thị trường này đạt 108,8 triệu USD, giảm 15,5% so với cùng kỳ năm ngoái do giảm mạnh trong 3 tháng đầu năm.
Tuy nhiên, nhu cầu nhập khẩu tôm của Trung Quốc trong quý II/2020 dự kiến phục hồi do nước này đã dần khống chế được dịch COVID-19, nhiều doanh nghiệp Trung Quốc đã quay trở lại sản xuất trong khi nguồn cung tôm nội địa của Trung Quốc bị hạn chế do dịch bệnh trên tôm nuôi.
Ngành tôm Việt Nam hưởng lợi
Xuất khẩu tôm Việt Nam được dự báo có nhiều cơ hội hậu COVID-19 khi các đối thủ chính như tôm Ấn Độ, Ecuador và Thái Lan bị đình trệ bởi lệnh phong tỏa quốc gia, đơn hàng dịch chuyển sang Việt Nam sẽ nhiều hơn. Hiệp định EVFTA sắp có hiệu lực sẽ giúp ngành tôm Việt cạnh tranh tốt hơn ở châu Âu, cùng với đó là thuế xuất khẩu tôm vào thị trường Mỹ thấp.
Hiện nay, sản xuất tôm từ các nguồn cung chính của thế giới như Ấn Độ, Ecuador, Trung Quốc, Thái Lan, Indonesia… đều đang gặp khó khăn do tác động của dịch COVID-19.
Do dịch bệnh diễn biến khó lường, Chính phủ Ấn Độ kéo dài phong tỏa đến hết tháng 5/2020, điều này khiến chuỗi cung ứng tôm bị đứt gãy. Nuôi tôm Ấn Độ gặp khó khăn từ khâu con giống đến vấn đề đầu ra, nhà máy chế biến thiếu công nhân, giá tôm và sản lượng tôm sụt giảm mạnh.
Tương tự, Ecuador cũng phải đối mặt với những thách thức do COVID-19. Tâm dịch "hoành hành" ở trung tâm sản xuất tôm chính của nước này khiến hoạt động sản xuất và xuất khẩu tôm của nước này phải chịu tác động mạnh.
Tôm nuôi Trung Quốc đang bị virus CIV-1 tấn công, gây thiệt hại không nhỏ. Indonesia, Thái Lan cũng bị tác động ít nhiều từ đại dịch. Đây cũng là cơ hội cho xuất khẩu tôm của Việt Nam nếu đảm bảo được nguồn cung nguyên liệu.
Tuy nhiên, tôm Việt Nam cũng đang phải chịu tác động của dịch bệnh, hạn hán, xâm nhập mặn. Người dân được khuyến cáo mạnh dạn thả nuôi để đón đầu cơ hội giá tôm sẽ phục hồi tốt cuối năm nay nếu dịch COVID-19 được kiểm soát hoàn toàn, nhu cầu thị trường hồi phục.
Phát biểu tại Hội nghị “Hiến kế cải cách cơ chế, chính sách, thủ tục hành chính giúp doanh nghiệp khôi phục sản xuất, kinh doanh sau dịch bệnh COVID-19”, ông Nguyễn Hoài Nam - Tổng thư ký VASEP cũng nhấn mạnh rằng, ngành chế biến và xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn do nhiều thị trường cung ứng khác đang gặp khó khăn bởi dịch COVID-19.
Tại Việt Nam, nhờ kiểm soát được dịch bệnh nên hoạt động sản xuất kinh doanh đã được khôi phục lại. Tuy nhiên, trong thời gian tới ngành xuất khẩu thuỷ sản cũng gặp một số khó khăn như: Thiếu hụt lao động, thiếu hụt nguồn nguyên liệu,....
Do đó, VASEP đề xuất Chính phủ cần tập trung chỉ đạo các bộ, ngành địa phương đẩy mạnh thực thi những chính sách hỗ trợ mà Chính phủ đã ban hành trong thời gian vừa qua để tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp và an sinh xã hội.
"Đồng thời, Chính phủ cần chỉ đạo các bộ, ngành có liên quan phối hợp Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn khuyến khích người dân khai thác, thả nuôi tạo nguyên liệu cho ngành chế biến và xuất khẩu thuỷ sản để đón đầu thời cơ trong giai đoạn hậu COVID-19", ông Nam kiến nghị.

HẠ AN