BizLIVE - Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng, hệ thống đô thị cả nước phát triển nhanh về số lượng nhưng chất lượng còn thấp, chủ yếu là các đô thị loại nhỏ.
Tại Hội nghị tổng kết công tác 5 năm 2016 - 2020 và dự kiến phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp công tác 5 năm 2021-2025 và năm 2021 của ngành Xây dựng diễn ra ngày 26/12, Thủ tướng đánh giá khá cao những kết quả mà ngành Xây dựng đã đạt được trong năm 5 qua. Bên cạnh đó, người đứng đầu Chính phủ cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế của ngành Xây dựng và định hướng một số giải pháp trong thời gian tới.
DỒN QUÁ NHIỀU NHÀ CAO TẦNG VÀO KHU TRUNG TÂM
Thủ tướng đánh giá, ngành xây dựng đã cơ bản hoàn thành 5 nhóm chỉ tiêu đề ra trong kế hoạch 5 năm 2016-2020, luôn duy trì được tốc độ tăng trưởng khá cao; các chỉ tiêu chủ yếu về phát triển đô thị, hạ tầng kỹ thuật đều có mức tăng trưởng vượt kế hoạch.
Thủ tướng cũng dẫn đánh giá năm 2020 của GlobalData - công ty phân tích dữ liệu hàng đầu thế giới có trụ sở tại Anh - bất chấp khó khăn do đại dịch COVID-19 gây ra, Việt Nam thuộc nhóm quốc gia có ngành xây dựng phát triển mạnh nhất khu vực châu Á. Theo đó, tính đến cuối năm 2020, tỷ lệ đô thị hóa ước đạt khoảng 40%, khu vực đô thị đã đóng góp 70% GDP.
Theo người đứng đầu Chính phủ, việc ngành xây dựng hoàn thành các chỉ tiêu đã đóng góp tích cực cho sự tăng trưởng chung của kinh tế cả nước, góp phần nâng cao mức sống, điều kiện sinh hoạt của người dân.
Thủ tướng nhìn nhận, trong nhiệm kỳ qua, thị trường bất động sản phát triển đúng hướng, không còn các biểu hiện cực đoan như phát triển nóng “bong bóng” hoặc trầm lắng, suy thoái. Lĩnh vực bất động sản đã thu hút khoảng 4,5 triệu tỷ đồng vốn trong nước, trong 5 năm thu hút 17,5 tỷ USD vốn FDI, đóng góp 0,4 điểm phần trăm trong tăng trưởng GDP, chiếm khoảng 11% trong tổng thu ngân sách.
Công nghiệp vật liệu xây dựng phát triển mạnh, đáp ứng nhu cầu trong nước và mở rộng thị trường, sản phẩm xuất khẩu. Sản xuất xi măng đứng đầu ASEAN và top 10 thế giới về sản lượng...

Tuy nhiên bên cạnh các kết quả đạt được Thủ tướng cũng chỉ ra một số tồn tại, hạn chế nhất định của ngành Xây dựng trong thời gian qua.

Thủ tướng cho rằng, sự phát triển của ngành xây dựng chưa tương xứng với tiềm năng. Đơn cử như lĩnh vực nhà ở của Hà Nội, TP.HCM chưa đạt mục tiêu đề ra, phân khúc nhà ở cho người lao động, công nhân là vấn đề cần quan tâm.
Bên cạnh đó, chất lượng một số đồ án quy hoạch còn thấp, tầm nhìn, công tác dự báo chưa hợp lý, còn tình trạng chưa thống nhất, chưa ăn khớp giữa cấp độ quy hoạch. Ở một số địa phương, việc điều chỉnh quy hoạch đô thị chưa được kiểm soát chặt chẽ. Dồn quá nhiều nhà cao tầng vào khu trung tâm, làm tắc nghẽn giao thông.
Cũng theo Thủ tướng, hệ thống đô thị cả nước phát triển nhanh về số lượng nhưng chất lượng còn thấp, chủ yếu là các đô thị loại nhỏ. Liên kết giữa các đô thị còn rời rạc, ảnh hưởng đến hiệu quả phát triển tổng thể của vùng và các hành lang kinh tế.
Thủ tướng khẳng định việc dồn quá nhiều nhà cao tầng vào khu trung tâm đã làm tắc nghẽn giao thông. Ảnh minh họa - nguồn: Dân Việt.
Ngoài ra, Thủ tướng cũng lưu ý việc quản lý vật liệu xây dựng khi xây dựng các công trình nội đô. "Trong khi các nước, xây dựng nhà ở thì công trường sạch bong còn ở Hà Nội, vật liệu đổ ngổn ngang ngoài đường, ảnh hưởng đến môi trường trong quá trình xây dựng, sửa chữa nhà  ở”, Thủ tướng nói và yêu cầu tất các địa phương phải có quy chế, quy định về việc sửa chữa xây dựng nhà ở trong đô thị để bảo đảm môi trường.
TẬP TRUNG THÁO GỠ THỂ CHẾ CHỨ KHÔNG PHẢI “NÓNG ĐÂU, PHỦI ĐÓ”
Tại hội nghị, Thủ tướng nêu một số yêu cầu và nhiệm vụ trong thời gian sắp tới cho Bộ Xây dựng.
Theo đó, trong giai đoạn 2021-2025 ngành Xây dựng cần nâng cao năng lực, bảo đảm đủ sức thiết kế, thi công các công trình xây dựng hiện đại, phức tạp trong các lĩnh vực với mọi quy mô và có khả năng cạnh tranh, mở rộng thị trường hoạt động ra nước ngoài.
Thủ tướng nêu rõ, tiếp tục hoàn thiện thể chế về xây dựng là một công tác then chốt, xuyên suốt, đột phá. “Thể chế nào để ngành xây dựng bung lên, phát triển đúng hướng, mạnh mẽ hơn, từ đô thị phát triển đến xuất khẩu xây dựng”, Thủ tướng nêu vấn đề và nhấn mạnh "thể chế nào để ngành xây dựng phát triển là câu hỏi lớn”.
Do đó, Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng, UBND các tỉnh, thành phố phải tập trung vào tháo gỡ thể chế chứ không phải “nóng đâu, phủi đó”.
Nêu thực tế nước ta là một trong những nước chịu ảnh hưởng nặng nề bởi biến đổi khí hậu, thời tiết cực đoan, người đứng đầu Chính phủ yêu cầu Bộ Xây dựng chủ trì cùng Bộ Tài nguyên và Môi trường tìm ra giải pháp bảo đảm an toàn về nhà ở cho người dân. Đồng thời, cần tổng kết, đúc rút kinh nghiệm về triển khai xây dựng đô thị thông minh ở Việt Nam để chống lãng phí.
Nhấn mạnh chủ trương thay thế cát xây dựng, sử dụng tro xỉ các nhà máy, Thủ tướng cho rằng, nếu không có vật liệu xây dựng thay thế thì tình hình sạt lở lòng sông, thiếu cát nghiêm trọng. Cần phát triển vật liệu xây dựng, tiết kiệm tài nguyên năng lượng, bảo vệ môi trường, có sản phẩm đa dạng, có chất lượng. Hạn chế tối đa việc xuất khẩu vật liệu xây dựng, sử dụng tài nguyên không có khả năng tái tạo như xi măng.
Thủ tướng nêu rõ, cần xây dựng, phát triển nền kiến trúc Việt Nam tiên tiến, hiện đại, có bản sắc văn hóa và kiến trúc dân tộc. Do đó, phải xây dựng đội ngũ kiến trúc sư có tài năng, bản lĩnh và các công trình kiến trúc tiêu biểu, có giá trị cao.
Ngoài ra, cần xây dựng chiến lược phát triển nhà ở quốc gia đến năm 2030, đẩy mạnh chống tham nhũng và tiêu cực trong ngành xây dựng cần tiếp tục, nhất là các chủ đầu tư, các nhà thầu.
Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, ngành xây dựng đã cơ bản hoàn thành 5 nhóm chỉ tiêu đề ra trong kế hoạch 5 năm 2016-2020, trong đó, tốc độ tăng trưởng ngành xây dựng bình quân 8,5% - 8,7%/năm.
Tỷ lệ đô thị hóa ước đạt khoảng 40% vào cuối năm 2020. Đến thời điểm hiện tại, toàn quốc có 862 đô thị (năm 2015 là 787 đô thị). Khu vực đô thị đã thực sự trở thành động lực, đầu tàu phát triển kinh tế xã hội của các vùng và cả nước, đóng góp khoảng 70% GDP cả nước, chiếm tỷ trọng chi phối trong thu ngân sách, xuất khẩu, sản xuất công nghiệp.
Tuy nhiên, theo Bộ Xây dựng, hệ thống đô thị Việt Nam phát triển nhanh về số lượng nhưng chủ yếu là đô thị nhỏ (loại IV, loại V), mật độ đô thị trong từng vùng kinh tế - xã hội thấp, phân tán, chất lượng phát triển còn hạn chế.
Vẫn còn tình trạng sốt đất, sốt giá ở một số địa phương trong một số thời điểm. Cơ cấu sản phẩm bất động sản chưa hợp lý, thiếu gay gắt nhà ở xã hội (mới chỉ  đáp ứng 41,7% so với mục tiêu đề ra).
Diện tích bình quân nhà ở toàn quốc ước năm 2020 đạt 24 m2 sàn/người (không đạt mục tiêu của kế hoạch đề ra là 25m2 sàn/người). Trong đó về phát triển nhà ở xã hội đạt 5,21 triệu m2, khoảng 41,7% so với mục tiêu đề ra đến năm 2020 (tại kế hoạch mục tiêu đến năm 2020 đạt 12,5 triệu m2).

HOÀNG HÀ