BizLIVE - Nhiều nhân viên Huawei coi nhà sáng lập Nhậm Chính Phi là linh hồn, thủ lĩnh tinh thần, người hùng của công ty, nhưng ông luôn phủ nhận vai trò này. 
Nhà sáng lập Huawei chọn ai là người kế nhiệm?
Tự nhận là thủ lĩnh "bù nhìn"
Có lẽ, chỉ ông Nhậm Chính Phi của Huawei mới sử dụng từ “bù nhìn” để mô tả về bản thân, cho thấy góc nhìn khác biệt và văn hóa đề cao sức mạnh của tập thể, của sự đoàn kết trong tập đoàn viễn thông lớn nhất thế giới. Trong cuộc phỏng vấn hồi tháng 3/2020, phóng viên của SCMP nhận xét ông Nhậm Chính Phi là biểu tượng, là lãnh đạo tinh thần của Huawei. Tuy nhiên, ông khẳng định: “Tôi không phải là nhà lãnh đạo tinh thần của Huawei. Tôi là một thủ lĩnh bù nhìn”.
 Ông Nhậm Chính Phi trong cuộc phỏng vấn với SCMP
“Tôi chỉ đóng vai trò tượng trưng, giống như một bức tượng đất sét trong đền. Nếu không có tượng, ngôi đền trông sẽ trống rỗng. Nhưng bức tượng không thực sự làm gì. Tôi không quản lý bất kỳ việc cụ thể nào. Tôi thậm chí không tham gia vào việc bổ nhiệm các lãnh đạo. Tôi ở Huawei hay không không có tác động gì thực sự. Tôi là con rối được một thời gian và tôi sẽ tiếp tục là một con rối trong tương lai. Tôi chỉ là một bức tượng đất sét, nhỏ hơn mỗi ngày. Một ngày nào đó, tôi sẽ biến mất”, ông giải thích.
Không đề cao vai trò của cá nhân, nhà sáng lập 75 tuổi từ lâu quyết định “ẩn mình”, hiếm khi xuất hiện trước các phương tiện truyền thông và trả lời phóng viên. Tuy nhiên, cuối năm 2018, Giám đốc tài chính Huawei Mạnh Vãn Châu, con gái của Nhậm Chính Phi, bị bắt giữ tại Canada theo yêu cầu của Mỹ. Tháng 5/2019, Huawei bị Mỹ đưa vào danh sách thực thể. Hàng loạt cuộc tấn công từ Mỹ nhằm vào Huawei buộc ông Nhậm phải bước ra từ phía sau bức màn để bảo vệ công ty trong cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung.
Đề cao quy trình, nền tảng của tổ chức 
Từ nhiều năm trước, ông Nhậm chia sẻ quan điểm với các nhân viên rằng Huawei phải là một tổ chức đổi mới, không phụ thuộc vào một anh hùng cá nhân. Sự đổi mới được chuẩn hóa sau khi tổ chức thử nghiệm, đánh giá, phê duyệt.
“Doanh nghiệp không có anh hùng mới là doanh nghiệp tốt nhất. Ngày trước dựa vào anh hùng để dựng nên cơ nghiệp. Ngày nay phải dựa vào quy trình, nền tảng chứ không phải năng lực một cá nhân”, ông nói. “Xóa mờ màu sắc anh hùng, đặc biệt là ở người lãnh đạo, người sáng lập, chính là con người bắt buộc để thực hiện chuyên nghiệp hóa. Chỉ có chuyên nghiệp hóa, quy trình hóa mới giúp tăng hiệu quả kinh doanh, giảm thiểu vấn đề trong quản lý”. 
Để hiện thực hóa quan điểm này, Huawei triển khai mô hình Chủ tịch luân phiên từ năm 2011. Trong khi các công ty trên thế giới chỉ có một người giữ chức vụ Chủ tịch trong một giai đoạn nhất định, ở Huawei có tới ba người cùng được chọn. Mỗi người giữ vai trò này trong 6 tháng rồi chuyển giao cho người kế tiếp.
Mô hình này giúp Huawei không quá phụ thuộc vào một người, phát huy khả năng của tập thể, của nhiều người tài nhất có thể, cũng như để thế hệ lãnh đạo kế cận có cơ hội tôi luyện và có thể sửa sai cho nhau. Mô hình chiếc ghế luân phiên ở Huawei xuất phát từ “văn hóa sói” của công ty. Theo ông Nhậm, phẩm chất của loài sói là làm việc theo tập thể, làm việc cùng nhau, nhạy cảm với môi trường xung quanh và không bao giờ bỏ cuộc cho tới khi xong việc.
Ông cho rằng chủ nghĩa cá nhân không thể cắm rễ trong tập đoàn. Không một nhân viên nào có thể dựa vào những đóng góp trong quá khứ để trở thành anh hùng của doanh nghiệp vì điều đó có thể gây ảnh hưởng, thậm chí cản trở sự phát triển của doanh nghiệp.
Dù là người sáng lập ra tập đoàn viễn thông lớn nhất toàn cầu, ông Nhậm Chính Phi luôn tâm niệm rằng Huawei tồn tại không nhờ một cá nhân cụ thể nào. “Nếu cá nhân đó gặp nguy hiểm, chẳng lẽ công ty sẽ không thể vận hành nữa. Đối mặt với môi trường tồn tại và phát triển không xác định trong tương lai, chúng tôi chỉ có thể tiếp tục kiên trì lãnh đạo tập thể mới có thể vượt qua khó khăn, giành được chiến thắng bền vững", ông Nhậm trả lời báo WSJ đầu năm 2019.
Lựa chọn người kế nhiệm
Việc bổ nhiệm ban lãnh đạo ở Huawei là “lựa chọn người có đức, có lòng trung thành” và bằng cấp không quan trọng. “Tại Huawei, quyền lực bị nhốt trong lồng, nghĩa là quyền lực bị hạn chế bởi các quy tắc và việc ra quyết định tập thể”, ông nói. 
Trong cuộc phỏng vấn bàn tròn với truyền thông quốc tế ngày 15/1/2019 tại Thẩm Quyến, ông cũng giải thích thêm ý trên rằng, nếu không bị ràng buộc, quyền lực sẽ cản trở và làm suy yếu giá trị quan chung của Huawei. Quyền lực phải tạo thành một vòng tròn tuần hoàn, đồng thời được thay thế một cách khoa học trong vòng tuần hoàn này. 
Bà Mạnh Vãn Châu, con gái cả của Nhậm Chính Phi, là Phó chủ tịch kiêm Giám đốc tài chính của Huawei
Với ông Nhậm, không có vị trí nào không thể thay thế. “Sẽ có một ngày tôi nghỉ hưu. Điều đó sẽ được quyết định vào thời điểm thích hợp”, ông nói với SCMP. Ông hiện có hai con gái và một con trai. Tuy nhiên, ông tuyên bố: “Huawei không phải công ty của riêng tôi, kể từ ngày thành lập, đường lối của công ty là chọn người hiền tài, không chọn người thân”. Vị chủ tịch 75 tuổi hình dung ngày rời Huawei, ông sẽ trở thành “người bị lãng quên” và ước mong lớn nhất của ông là sẽ không ai nhận ra mình khi ông ngồi trong quán thưởng thức cafe.

BẢO NHI