BizLIVE - Trước dấu hiệu khả quan của hệ thống FPT đang được triển khai, chủ tịch SSI đã nhận thua vì chưa đặt niềm tin cho cơ chế. Trong khi đó, lãnh đạo UBCK, ông Trần Văn Dũng cũng gửi lời xin lỗi tới nhà đầu tư.
Hệ thống HoSE sắp về đích: Ông Nguyễn Duy Hưng nhận “thua”, Chủ tịch UBCK xin lỗi nhà đầu tư
Kế hoạch 100 ngày triển khai của FPT IS tại HOSE đã sắp về đích, ngay cả chủ tịch của SSI là ông Nguyễn Duy Hưng cũng thừa nhận “thua cược” với Chủ tịch của FPT là ông Trương Gia Bình. Theo ông Hưng, việc ông chưa tin tưởng là không phải do đánh giá thấp năng lực của HOSE hay FPT IS. Thay vào đó, lo lắng của ông dựa trên cơ chế khó tạo được kỳ tích.
Dù vậy, câu trả lời từ kết quả triển khai tại HOSE đã khiến người đứng đầu SSI ngạc nhiên. Được biết, dự kiến, trong chiều 24/6, ông Huỳnh Quang Hải, Thứ trưởng Bộ Tài chính sẽ họp chỉ đạo về thực hiện kế hoạch triển khai và đưa ra các ý kiến quan trọng.
Nhân cơ hội này, ông Hưng cũng mong muốn UBCK gửi tới nhà đầu tư một lời xin lỗi bởi họ vừa phải nộp phí vừa phải chịu đựng thiệt hại trong thời gian qua.
Lãnh đạo UBCK, ông Nguyễn Văn Dũng thừa nhận, “nợ nhà đầu tư nhiều lời xin lỗi chứ không phải một lời xin lỗi". UBCK đã rất khẩn trương triển khai phối hợp để rút ngắn nhiều quy trình hành chính mà chưa dịp trần tình với thị trường. Ông mong rằng thời điểm hiện tại chưa phải để chúng ta phán xét nỗ lực của cơ quản lý. Thay vào đó, chúng ta sẽ đánh giá lại sau khi đã triển khai hệ thống của FPT IS và KRX bởi thực tế, nếu được làm lại, chúng ta khó có thể làm khác.
Vấn đề nhận thức là nguyên nhân chính
Chia sẻ quá trình tham gia điều hành thị trường 20 năm, ông Dũng cho biết cả hai nguyên nhân chủ quan và khách quan đã khiến thị trường bị trật nhịp vừa qua. Ở góc khách quan, đầu tiên là vấn đề nhận thức và nhận thức là một quá trình dài: dự án triển khai hệ thống bắt đầu từ năm 2000 nhưng kiến thức hiểu biết về TTCK sơ khai. Cá nhân ông Dũng có thể hiểu biết về chức năng, vai trò của TTCK nhưng ở thời điểm đó, chưa ai biết về hệ thống giao dịch.
Trong khi đó, ở góc độ cơ quan quản lý lại đề cao sự cầu toàn, muốn tạo nên 1 hệ thống hiện đại, theo kịp thời đại, đồng bộ toàn diện và dẫn đến chuẩn bị hệ thống có nhiều vấn đề.
Và cuối cùng, với hệ thống phức tạp chúng ta lại thiếu kinh nghiệm quốc tế trong lĩnh vực chứng khoán
Với yếu tố chủ quan, UBCK thừa nhận đã không lường hết được tình hình và HOSE triển khai dự án có những lúc chưa thực sự quyết liệt.
Nhìn lại quá trình, năm 2000, có quyết định về phê duyệt dự án công nghệ nhưng cơ quan quản lý chưa ai biết thực hiện dự án ra làm sao. Lúc đó tháng 7/2000 Việt Nam được Thái Lan hỗ trợ. Vì vậy, quan điểm lúc đó là hệ thống có chậm lại cũng được.
Ở giai đoạn sau, việc triển khai hệ thống mới kéo dài do phải triển khai các bước thuê tư vấn nước ngoài xây dựng mô hình TTCK Việt Nam, và bước 2 thuê tư vấn hồ sơ mời thầu. Đấu thầu xong thì giới hạn về nhận thức, thiết kế hệ thống mất nhiều thời gian. Lúc lên ý tưởng chúng ta chỉ định triển khai cho HOSE nhưng thực tế thì làm luôn cho cả HOSE, VSD, thay thế luôn cho cả HNX.
Giai đoạn 2009-2010, gói bảo trì giai đoạn 2 được đưa ra và ở thời điểm này hệ thống vẫn vận hành. Còn với KRX, trong quá trình triển khai, 1 nhà thầu phụ thực hiện cấu phần bù trừ, thanh toán đã bỏ cuộc. KRX đã phải mất rất nhiều thời gian để tìm được đối tác thay thế lắp đặt phần cứng, phần mềm thì bùng phát COVID-19 xảy ra. 
Trong khi đó, hợp đồng ký với KRX là EPC không được thay đổi kinh phí, nội dung nên việc lo kinh phí cho chuyên gia Hàn Quốc sang triển khai là vấn đề gây khó khăn cho HOSE. 
Phải cho ngày 14/6 chạy thử nghiệm mới bắt đầu và dự kiến sẽ kéo dài trong 6 tháng tới. Trong ngắn hạn, cơ quan quản lý đã tham khảo rất nhiều ý kiến và sự chỉ đạo từ Bộ Tài chính để lựa chọn giải pháp tốt nhất. Giải pháp gần nhất cũng chính là giải pháp đang triển khai với FPT IS.

MAI HƯƠNG