BizLIVE - Giai đoạn này, thị trường chứng kiến cuộc gia nhập “câu lạc bộ vốn hóa tỷ USD trên sàn chứng khoán Việt Nam” bao gồm HVN, VPB, PLX, VRE... Vốn hóa thị trường cán mốc 70% GDP.
20 năm thị trường chứng khoán Việt và giai đoạn hàng “khủng” đổ bộ, phá đỉnh lịch sử
Hàng loạt doanh nghiệp tỷ USD lên sàn, giúp vốn hóa thị trường cán mốc 70% GDP.

Tiếp theo kỳ trước, Nhịp sống doanh nghiệp - BizLIVE giới thiệu đến bạn đọc, nhà đầu tư nội dung kỷ yếu 20 thị trường chứng khoán Việt do Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE) biên soạn. Đề cập giai đoạn thị trường 2015-2019 với chủ đề “Hướng tầm cao mới”.

Nới kịch room cho khối ngoại

Nghị định số 60/2015/ NĐ-CP ngày 26/06/2015, chính thức cho phép nhà đầu tư nước ngoài được đầu tư không hạn chế vào các danh nghiệp đại chúng không thuộc ngành nghề kinh doanh có điều kiện.

Ngày 30/7/2015, Thủ tướng Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ai-Len David Cameron đã đến thăm và tham dự một số cuộc hội nghị giữa các doanh nghiệp Anh và Việt Nam tại SGDCK TP.HCM. Đây là lần đầu tiên một lãnh đạo cấp cao nhất của Vương quốc Anh và Bắc Ai-Len đến thăm chính thức Việt Nam và trực tiếp tham gia các hoạt động thúc đẩy đầu tư giữa hai quốc gia.

Đối với lĩnh vực chứng khoán, ngoài 3 tội danh đã có (tội cố ý công bố thông tin sai lệch hoặc che giấu sự thật trong hoạt động chứng khoán, tội sử dụng thông tin nội bộ để mua bán chứng khoán, tội thao túng giá chứng khoán), Luật đã bổ sung thêm một tội danh mới (tội làm giả tài liệu trong hồ sơ chào bán, niêm yết chứng khoán).

Quyết định số 41/2015/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ được ban hành ngày 15/09/2015 cho phép bán cổ phần theo lô lớn. Đây là thay đổi chính sách quan trọng trong việc thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp, tạo điều kiện cho các tổ chức đầu tư tham gia với tỷ trọng lớn. Tính đến cuối năm 2015, SGDCK TP.HCM đã tổ chức 2 cuộc đấu giá theo lô lớn, với tổng số cổ phần bán được là 55,871 triệu cổ phần với giá trị 659,8 tỷ đồng.

Ra hàng mới: Chứng quyền có bảo đảm

Áp dụng chu kỳ thanh toán từ 9h ngày T+3 về 16h30’ ngày T+2 từ 01/01/2016. Đây là thông tin được thị trường chờ đợi khá lâu và cũng là một trong những biện pháp nhằm triển khai các giải pháp phát triển TTCK và từng bước áp dụng các thông lệ và chuẩn mực quốc tế đối với các hoạt động giao dịch, thanh toán chứng khoán, tăng thanh khoản cho thị trường.

Chính thức phân ngành cho toàn bộ doanh nghiệp niêm yết và triển khai tính toán 10 chỉ số ngành theo chuẩn phân ngành quốc tế GICS của MSCI. Top 3 ngành có tỷ trọng cao nhất trên SGDCK TP.HCM bao gồm ngành Tài chính, Bất động sản và Tiêu dùng thiết yếu chiếm khoảng 70% giá trị vốn hóa toàn thị trường.

Ngày 29/6/2016, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 107/2016/TT-BTC hướng dẫn chào bán và giao dịch chứng quyền có bảo đảm, tạo hành lang pháp lý cho sự ra đời của sản phẩm chứng quyền có bảo đảm. Đây được xem là một tín hiệu tốt đối với TTCK Việt Nam khi mà suốt một thời gian dài, thị trường chỉ có ba sản phẩm truyền thống là cổ phiếu, trái phiếu và chứng chỉ quỹ.

Áp dụng đơn vị yết giá mới với bước giá tối thiểu 10đ/cp và tăng khối lượng đặt lệnh tối đa cho 1 lệnh giao dịch từ 19.990 lên 500.000 cổ phiếu/ chứng chỉ quỹ từ ngày 12/9/2016.

Chỉ số VNX-Allshare chính thức vận hành từ ngày 24/10/2016. VNX-Allshare đại diện cho hơn 95% giá trị vốn hóa và 97% giá trị giao dịch cổ phiếu niêm yết toàn TTCK Việt Nam với danh mục cổ phiếu thành phần lúc triển khai gồm 488 cổ phiếu với 247 cổ phiếu thuộc sàn HOSE, chiếm trên 90% giá trị vốn hóa của chỉ số, 10% còn lại thuộc 241 cổ phiếu thuộc sàn HNX.

Khai trương Trung tâm Dữ liệu Dự phòng tại công viên phần mềm Quang Trung. Ngoài việc dự phòng cho hệ thống giao dịch của HOSE, đây còn là nơi lưu trữ dữ liệu cho HOSE và các đơn vị trực thuộc Bộ Tài chính tại khu vực phía Nam. Các dịch vụ hỗ trợ công nghệ thông tin cho CTCK thành viên, công ty niêm yết như thuê chỗ đặt máy chủ, hỗ trợ kỹ thuật, đào tạo và các dịch vụ công nghệ khác cho TTCK cũng sẽ được triển khai tại đây.

Hàng “khủng” đổ bộ lên sàn, vốn hóa cán mốc 70% GDP


Năm 2017 chứng kiến hàng loạt các doanh nghiệp vốn hóa lớn gia nhập “câu lạc bộ vốn hóa tỷ USD trên sàn chứng khoán Việt Nam” bao gồm Tổng Công ty Hàng không Việt Nam (HVN), Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPB) và những tên tuổi lớn như Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (PLX), CTCP Vincom Retail (VRE)....

Ngày 09/11/2017, SGDCK TP.HCM vinh dự được đón tiếp Thủ tướng Canada, ông Justin Trudeau, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Việt Nam và dự tuần lễ cấp cao APEC tại Đà Nẵng. Tại buổi lễ, Thủ tướng Justin Trudeau đã thực hiện nghi thức đánh cồng và gặp gỡ bàn tròn với các doanh nhân.

Kết thúc phiên giao dịch ngày 07/11/2017, SGDCK TP.HCM đã ghi nhận con số kỷ lục về khối lượng chứng khoán giao dịch với hơn 584,7 triệu cổ phiếu đã được thực hiện thành công. Khối lượng giao dịch trong phiên này cao hơn gấp 3,04 lần so với khối lượng giao dịch bình quân phiên của năm 2017.

Sau 12 năm kể từ phiên đấu giá cổ phần đầu tiên tại TTGDCK TP.HCM, vào ngày 18/12/2017, SGDCK TP.HCM đã tổ chức phiên bán đấu giá có giá trị lớn nhất Đông Nam Á trong năm cho cổ phần của Tổng Công ty Bia Rượu Nước giải khát Sài Gòn (Sabeco). Cuộc đấu giá thành công đã thu về gần 110.000 tỷ đồng, tương đương 4,9 tỷ USD cho Nhà nước, lập kỷ lục về giá trị đấu giá trên TTCK Việt Nam.

Tính đến cuối năm 2017, tổng giá trị vốn hóa cổ phiếu trên SGDCK TP.HCM đạt 2.614.150 tỷ đồng, tăng 75,24% so với năm 2016. Quy mô vốn hóa thị trường cổ phiếu năm 2017 đã vượt chỉ tiêu 70% GDP vào năm 2020 theo chiến lược phát triển TTCK Việt Nam giai đoạn 2011-2020 của Thủ tướng Chính phủ và tăng 80,34% so với năm trước; trong đó, vốn hóa tại SGDCK TP.HCM chiếm 74,38% trên tổng giá trị vốn hóa toàn thị trường.

VN-Index phá đỉnh hơn 10 năm

Trong phiên chiều ngày 22/01/2018, hệ thống giao dịch của SGDCK TP.HCM gặp phải sự cố lỗi kỹ thuật hệ thống. Tất cả các lệnh giao dịch tại đợt khớp lệnh định kỳ xác định giá đóng cửa đối với toàn bộ các mã chứng khoán niêm yết trên SGDCK TP.HCM không thể thực hiện được. SGDCK TP.HCM đã phải tạm ngừng giao dịch và lựa chọn giá đóng cửa trong phiên 22/01 là giá khớp lệnh cuối cùng trong ngày. Sự cố trên đã khiến SGDCK TP.HCM phải ngừng giao dịch trong hai ngày tiếp theo (ngày 23 và ngày 24/01/2018).

Ngày 22/3/2018 đánh dấu sự khởi đầu của cuộc chiến thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc khi Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump tuyên bố sẽ áp dụng mức thuế 50 tỷ USD cho hàng hóa Trung Quốc dựa theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 để ngăn chặn những gì họ cho là hành vi thương mại không công bằng và hành vi trộm cắp tài sản trí tuệ. Cuộc chiến này là một trong những yếu tố ảnh hưởng trọng yếu đến sự bất ổn của nền kinh tế toàn cầu nói chung và TTCK nói riêng cho giai đoạn tiếp theo.

Ngày 09/4/2018, VN-Index lập đỉnh lịch sử với 1.204,33 điểm, vượt đỉnh 1.170,67 điểm vào năm 2007.

Ngày 18/5/2018, giá trị giao dịch chứng khoán tại SGDCK TP.HCM lập kỷ lục về thanh khoản khi đạt hơn 35 ngàn tỷ đồng, tăng gấp 6,3 lần so với giá trị giao dịch bình quân phiên trong năm 2018 (5.575 tỷ đồng).

Sáng 27/9/2018, Tổ chức tính toán chỉ số FTSE Russell đã công bố kết quả phân hạng thị trường định kỳ hàng năm, theo đó TTCK Việt Nam lần đầu tiên được lọt vào danh sách theo dõi nâng hạng (Watch List) lên thị trường mới nổi loại hai (Secondary Emerging).

Năm 2018, khối ngoại lập kỷ lục mua ròng với giá trị hơn 43.900 tỷ đồng; giá trị IPO dẫn đầu Đông Nam Á Năm 2018, khối ngoại đẩy mạnh giao dịch ở cả 2 chiều mua và bán chứng khoán.

Trong năm, TTCK Việt Nam chứng kiến các thương vụ bán vốn cổ phần đặc biệt lớn tại các doanh nghiệp nhà nước và tư nhân. Khởi đầu là thương vụ bán cổ phần của Ngân hàng TMCP Kỹ Thương Việt Nam cho các nhà đầu tư tổ chức nước ngoài. Tiếp đó, thương vụ IPO tỷ USD lớn nhất được nhắc tới là của CTCP Vinhomes - đây cũng là thương vụ IPO lớn nhất Đông Nam Á năm 2018 theo bình chọn của các nhà đầu tư quốc tế.

Ra mắt CW, phát hành thêm lập kỷ lục


Ngày 07/01/2019, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 32/QĐ-TTg phê duyệt Đề án thành lập SGDCK Việt Nam. Theo đó, SGDCK Việt Nam được thành lập theo mô hình công ty mẹ - con trên cơ sở sắp xếp lại SGDCK TP.HCM và SGDCK Hà Nội nhằm thống nhất thị trường giao dịch chứng khoán, đảm bảo thị trường hoạt động hiệu quả, công bằng, công khai, minh bạch; tăng cường công tác quản lý, giám sát, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các đối tượng tham gia thị trường; góp phần nâng hạng TTCK Việt Nam; nâng cao sức cạnh tranh và từng bước tiếp cận với các chuẩn mực và thông lệ quốc tế.

Đề án “Cơ cấu lại TTCK và thị trường bảo hiểm đến năm 2020 và định hướng đến năm 2025” được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt theo Quyết định số 242/QĐ-TTg ngày 28/02/2019, với tầm nhìn dài hạn đến năm 2025 quy mô thị trường cổ phiếu đạt mức 120% GDP, số lượng nhà đầu tư trên thị trường đạt 5% dân số.

Ngày 28/6/2019, SGDCK TP.HCM đã chính thức khai trương sản phẩm chứng quyền có bảo đảm, giúp hoàn thiện cấu trúc sản phẩm trên TTCK Việt Nam, đa dạng hóa các lựa chọn đầu tư trên thị trường, góp phần tăng thanh khoản, hỗ trợ TTCK phát triển ổn định, bền vững.

Ngày 26/11/2019, Quốc hội chính thức thông qua Luật Chứng khoán sửa đổi. Theo đó, có nhiều điểm mới được bổ sung nhằm minh bạch hóa TTCK và bảo vệ nhà đầu tư; đề ra các biện pháp bảo đảm an ninh, an toàn TTCK; thống nhất chỉ có một SGDCK duy nhất làm đầu mối quản trị điều hành, quản trị rủi ro và trực tiếp tổ chức giao dịch chứng khoán sau khi phân định lại chức năng, nhiệm vụ của SGDCK Hà Nội và SGDCK TP.HCM để tổ chức, vận hành các TTCK riêng biệt. Luật Chứng khoán sửa đổi có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2021.

Năm 2019, số tiền huy động được từ các đợt phát hành thêm cổ phiếu trên SGDCK TP.HCM lập kỷ lục với hơn 45.000 tỷ đồng nhờ sự đóng góp chính của 2 doanh nghiệp là Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BID) với 20.000 tỷ đồng và Tập đoàn Vingroup (VIC) với 17.000 tỷ đồng.

HUYỀN TRÂM