BizLIVE -

Ông Jack Ma mất đi vị thế của mình khi ông đương đầu với ngày một nhiều rắc rối từ chính phủ Trung Quốc.

NyTimes: Sự “thất thế” của Jack Ma cho thấy nhiều thay đổi trong kinh tế, xã hội Trung Quốc
Ảnh: China Daily
Tại Trung Quốc, tên Jack Ma đồng nghĩa với thành công. Từ một giáo viên tiếng Anh, ông đã trở thành người giàu nhất đất nước. Ông sáng lập ra Alibaba, một đối thủ cân xứng của Amazon. Sau khi ông Donald Trump chính thức lên làm Tổng thống Mỹ vào năm 2016, ông Jack Ma là người Trung Quốc nổi tiếng đầu tiên mà ông Trump gặp gỡ.
Theo New York Times, thành công vượt bậc của ông đã khiến người ta đặt cho ông biệt danh “Bố Ma”. Ông từng đóng phim ngắn trong vai diễn thầy dậy kungfu vào năm 2017 với nhiều ngôi sao điện ảnh của Trung Quốc. 
Ông từng hát cùng với Faye Wong, ngôi sao nhạc pop của Trung Quốc. Bức tranh ông cùng vẽ với họa sỹ hàng đầu Trung Quốc, ông Zeng Fanzhi, được bán tại phiên đấu giá của Sotheby với giá 5,4 triệu USD. Đối với những người Trung Quốc trẻ tuổi đang ôm nhiều hoài bão, câu chuyện của bố Ma truyền cho họ rất nhiều cảm hứng.
Thế nhưng sau này, quan điểm của công chúng đã thay đổi. Nhiều người chuyển từ thích sang ghét Jack Ma. Ông bị người ta nhắc đến bằng những cái tên kiểu như “kẻ tham lam” và nhiều từ ngữ kinh khủng khác. Có tác giả đã nói đến 10 điểm tử huyệt của Jack Ma. 
Ông Jack Ma mất đi vị thế của mình khi ông đương đầu với ngày một nhiều rắc rối từ chính phủ Trung Quốc. Vào ngày thứ Năm, giới chức Trung Quốc công bố họ đang khởi động cuộc điều tra chống độc quyền với Alibaba, đế chế thương mại điện tử mà ông Jack Ma đồng sáng lập và hiện đang vẫn giữ rất nhiều quyền kiểm soát.
Cùng lúc đó, chính phủ Trung Quốc đồng thời cũng đang đưa ra biện pháp hạn chế Ant, đế chế tài chính mà ông Ma đã phát triển từ Alibaba.
Tháng trước, giới chức Trung Quốc đã chặn vụ chào bán cổ phiếu ra công chúng của Ant. Quyết định này được đưa ra chỉ chưa đầy 2 tuần sau khi ông Ma công khai chỉ trích các nhà quản lý ngành tài chính Trung Quốc, đồng thời ông chỉ trích các ngân hàng Trung Quốc hành động giống như các hiệu cầm đồ 
Cũng trong ngày thứ Năm vừa rồi, trong cùng một buổi sáng mà vụ kiện chống độc quyền của Alibaba được thông báo, bốn cơ quan quản lý khác cho biết rằng giới chức sẽ gặp gỡ với Ant để nói về các biện pháp giám sát mới.
Nói chung, việc hình ảnh của Jack Ma thay đổi trong mắt công chúng có nguyên nhân trực tiếp từ việc chính phủ Trung Quốc ngày một cứng rắn hơn với đế chế kinh doanh của ông. Còn nếu nhìn sâu xa hơn, người ta có thể thấy một xu thế bất lợi hơn với cả chính phủ Trung Quốc và những doanh nhân đã giúp kéo kinh tế nước này khỏi khoảng thời gian khó khăn trước đây.
Ngày một nhiều người tại Trung Quốc nhận ra rằng những cơ hội mà người như ông Ma từng có được để vươn lên thành công vượt trội đang dần biến mất, kể cả sau khi đại dịch Covid-19 kết thúc. Dù rằng Trung Quốc có nhiều tỷ phú đôla hơn cả Mỹ và Ấn Độ cộng lại, khoảng 600 triệu người Trung Quốc kiếm được chưa đầy 150USD/tháng. Dù rằng tiêu dùng trong 11 tháng đầu năm nay giảm 5% trên toàn quốc, so với cùng kỳ năm 2019, tiêu dùng hàng xa xỉ của Trung Quốc dự kiến tăng 50% trong năm nay. 
Những sinh viên trẻ tuổi mới tốt nghiệp, kể cả có bằng đại học từ Mỹ, đương đầu với một thực tế khốc liệt và triển vọng việc làm quá khó khăn, mức lương thấp. Nhà ở tại các thành phố lớn đang trở nên ngày một đắt đỏ với những người mua lần đầu. Nhiều người trẻ tuổi đã vay tiền từ các kênh cho vay hiện đại, trong đó có Ant của Jack Ma, trở nên ngày một bất bình.
Đằng sau câu chuyện thành công về kinh tế của Trung Quốc, nhiều người không khỏi có tâm lý phẫn nộ với người giàu.
Áp lực lên tỷ phú Jack Ma cũng cho thấy chính phủ Trung Quốc đang thay đổi cách quản lý mạng Internet. Đã nhiều năm nay, giới chức Trung Quốc quản lý chặt chẽ nội dung, thế nhưng vẫn tạo điều kiện để doanh nghiệp có quyền tự quyết. Doanh nghiệp nhà nước không tham gia vào lĩnh vực Internet. Ban đầu, quy mô ngành dịch vụ trên Internet của Trung Quốc cũng còn nhỏ.
Giờ đây, Alibaba và nhiều công ty đối thủ kiểu như Tencent nắm cơ sở dữ liệu cá nhân và có liên quan trực tiếp đến cuộc sống hàng ngày tại Trung Quốc ở mức độ cao hơn rất nhiều so với Google, Facebook và nhiều công ty công nghệ khác với cuộc sống của người Mỹ. Nhiều doanh nghiệp Trung Quốc thậm chí còn bắt nạt các công ty nhỏ hơn và giết chết sự đổi mới. Chính vì vậy cũng hợp lý khi mà giới chức Trung Quốc muốn can thiệp quản lý sâu hơn thị trường. 
Thay cho việc bất tuân thủ nhà nước, nhiều doanh nghiệp đã ủng hộ nhà nước, họ còn giúp nhà nước theo dõi người dân. Dù vậy, chính phủ Trung Quốc đang nhìn nhận quy mô và tầm ảnh hưởng của nhóm doanh nhiệp kiểu này như yếu tố cần phải xem xét lại.

NHẬT ĐĂNG