Siết mua bán ngoại tệ, Ngân hàng Nhà nước muốn điều tiết cung cầu?

Trần Giang

10:50 03/10/2015

BizLIVE -

Từ ngày 5/10 tới, giao dịch ngoại tệ trên thị trường ngoại tệ của các tổ chức tín dụng (TCTD) được phép hoạt động ngoại hối sẽ bị siết lại với những yêu cầu cụ thể đối với những nhu cầu mua ngoại tệ của khách hàng.

Siết mua bán ngoại tệ, Ngân hàng Nhà nước muốn điều tiết cung cầu?

Ảnh minh họa.

Theo đó, quy định mới nêu rõ, các giao dịch ngoại tệ với ngân hàng phải xuất trình giấy tờ và chứng từ chứng minh mục đích, số lượng, thời hạn thanh toán. Căn theo thời hạn của chứng từ đó, các ngân hàng mới được phép bán giao ngay ngoại tệ hay không, tránh giao ngay để rồi bị găm giữ.

Đây là những biện pháp cụ thể nhằm “siết” lại tình trạng đầu cơ và găm giữ ngoại tệ trên thị trường hiện nay. Đây chính là nguyên nhân đẩy nhu cầu ngoại tệ tăng vào thời điểm hiện tại trong khi tương lai mới phát sinh.

Cuối chiều ngày 2/10, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã ban hành Thông tư số 15/2015/TT-NHNN hướng dẫn giao dịch ngoại tệ trên thị trường ngoại tệ của các tổ chức tín dụng (TCTD) được phép hoạt động ngoại hối.

Thông tư bao gồm 4 Chương, 18 Điều, trong đó có một số nội dung sửa đổi, bổ sung so với Quyết định 1452/2004/QĐ-NHNN ngày 10/11/2004 và một số quy định khác có liên quan như cơ sở xác định tỷ giá giữa Đồng Việt Nam với đô la Mỹ, yêu cầu về chứng từ xuất trình khi giao dịch ngoại tệ, trách nhiệm của TCTD được phép trong việc ban hành quy định nội bộ về quy trình giao dịch ngoại tệ phù hợp với quy định tại Thông tư này.

Theo quy định tại Thông tư này, TCTD được quyền mua bán ngoại tệ với nhau mà không phải chứng minh mục đích sử dụng ngoại tệ. Tuy nhiên, khách hàng phải xuất trình giấy tờ và chứng tư cung cấp đầy đủ thông tin về mục đích, số lượng, loại ngoại tệ, thời gian thanh toán, chuyển tiền theo quy định hiện hành về quản lý ngoại hối khi thực hiện các giao dịch ngoại tệ.

Đối với giao dịch ngoại tệ bán cho các giao dịch chưa đến hạn thanh toán mà khách hàng không phải là TCTD thì phải xuất trình giấy tờ và chứng từ xác minh, nếu thời điểm khách hàng cần ngoại tệ để thanh toán trong phạm vi 2 ngày làm việc thì được mua - bán theo giao dịch giao ngay, từ ngày thứ 3 trở lên ngân hàng chỉ được bán ngoại tệ kỳ hạn.

Với quy định này, doanh nghiệp chưa có nhu cầu thanh toán ngay (trong vòng 2 ngày) sẽ không được mua ngoại tệ giao ngay để găm giữ và phòng thủ như thời gian qua.

Còn khi mua bán ngoại tệ kỳ hạn, kỳ hạn tối đa được xác định là 365 ngày, tối thiểu là 3 ngày nói trên.

Để tránh tình huống sang ngày thứ 4 doanh nghiệp đã có thể nắm ngay ngoại tệ và găm giữ dù chưa đến thời điểm thanh toán, Thông tư 15 quy định chặt chẽ thêm: ngày cuối cùng của kỳ hạn trong giao dịch kỳ hạn không được trước ngày đến hạn thanh toán của doanh nghiệp (xác minh theo giấy tờ, chứng từ chứng minh nhu cầu mua ngoại tệ) 2 ngày làm việc.

Về giá giao dịch, Thông tư này cũng quy định tỷ giá kỳ hạn giữa VND với USD trong giao dịch kỳ hạn được quy định sẽ do các bên thỏa thuận nhưng không được vượt quá mức tỷ giá được xác định trên cơ sở tỷ giá giao ngay vào ngày giao dịch, chênh lệch giữa hai mức lãi suất hiện hành là lãi suất tái cấp vốn do NHNN công bố và lãi suất mục tiêu USD của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, gắn với kỳ hạn của giao dịch.

Còn không giao dịch kỳ hạn, các nhu cầu ngoại tệ để thanh toán trong tương lai sẽ buộc phải chờ đến thời điểm thanh toán thực để giao dịch giao ngay, thay vì mua và găm trước như vừa qua dẫn đến thổi phồng nhu cầu vào một thời điểm, gây áp lực lên tỷ giá.

Thông tư này cũng nhấn mạnh việc các TCTD không được phép thu phí giao dịch đối với giao dịch ngoại tệ.

Thời gian qua, với kỳ vọng điều chỉnh tỷ giá, thị trường đã xuất hiện tình trạng găm giữ ngoại tệ ở một số tổ chức, cá nhân. Hiện tượng này có xu hướng lan rộng trên thị trường khiến nhu cầu ngoại tệ trên thị trường có thời điểm tăng vọt.

Thông tin từ TBKTSG cho biết, thống kê từ các TCTD từ ngày 6/8/2015 cho thấy NHNN đã bán ra khoảng 5,5 tỷ USD. Tuần trước NHNN bán ra ước 620 triệu USD. Tuần trước đó khoảng 750 triệu USD.

“Thời điểm ngoại tệ được bán ra mạnh nhất là trong ba tuần cuối của tháng 8/2015 khi tỷ giá trên thị trường liên ngân hàng có thời điểm vượt trần, lên 22.600 đồng/USD. Trong ba tuần kết thúc vào ngày 1/9/2015 đó NHNN đã cung ứng cho thị trường hơn 3,8 tỷ USD”, TBKTSG cho biết.

Nhằm giảm nhu cầu găm giữ ngoại tệ, trước đó, ngày 28/9, NHNN đã giảm lãi suất huy động USD xuống 0 – 0,25%/năm, nhằm giảm hấp dẫn của đồng USD tại Việt Nam và tăng hấp dẫn cho VND trong so sánh, qua đó kích thích chuyển đổi.

TRẦN GIANG

Bảng giáThị trường

VN-Index 743.41 ▲ 1.5 (0.2%)

 
VN-Index 743.41 1.5 0.2%
HNX-Index 93.69 0.22 0.23%
UPCOM 57.64 0.25 0.43%
DJIA 16,038.48 11.43 0.07%
Nasdaq 4,286.74 2.99 0.07%
Nikkei 225 16,122.71 -881.59 -5.47%
FTSE 100 5,632.19 -57.17 -1.02%

BizLIVE - Gặp gỡ