Fed tăng lãi suất: “Phát súng” mở đầu xu hướng USD mạnh lên

Linh Lan - Minh Huệ

14:38 17/12/2015

BizLIVE - Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vừa chính thức tăng lãi suất cơ bản USD từ mức 0% - 0,25% trước đó lên 0,25% - 0,5%. BizLIVE đã tham vấn những góc nhìn nổi bật của các chuyên gia kinh tế về câu chuyện thời sự này.

Fed tăng lãi suất: “Phát súng” mở đầu xu hướng USD mạnh lên

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vừa chính thức tăng lãi suất cơ bản USD từ mức 0% - 0,25% trước đó lên 0,25% - 0,5%.

Việt Nam không bất ngờ
TS. Lê Xuân Nghĩa, nguyên Phó chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia

 
Fed được thị trường đánh giá là phản ứng rất hợp lý, cho thấy sự tăng trưởng kinh tế, sự phục hồi giá thị trường tài sản của Mỹ là đúng, không ảo.

Bà Chủ tịch Fed đã nói: “Fed điều chỉnh lãi suất hay không còn xem thái độ của Trung Quốc, đặc biệt là thái độ của thị trường chứng khoán Trung Quốc”.

Việc Fed tăng lãi suất thêm 0,25% chứng tỏ họ yên tâm hơn về chính sách tiền tệ và khả năng phục hồi kinh tế Trung Quốc. Trung Quốc sẽ không để tăng trưởng kinh tế giảm sâu như Nhật Bản trước đây 20 năm (giảm từ mức 90% xuống còn 0%).

Thông điệp của Fed là dù kinh tế thế giới vẫn còn khó khăn nhưng sẽ phục hồi. Đặc biệt là kinh tế Châu Âu và Nhật Bản dù đang có nhiều vấn đề.

Fed được thị trường đánh giá là phản ứng rất hợp lý, cho thấy sự tăng trưởng kinh tế, sự phục hồi giá thị trường tài sản của Mỹ là đúng, không ảo.

Việt Nam những lần điều chỉnh tỷ giá trước đó cũng đã cân nhắc đến việc Fed tăng lãi suất. Thực tế, Việt Nam đã “chiết khấu” lần điều chỉnh lãi suất này của Mỹ vào trong chính sách tiền tệ rồi. Chính vì vậy, Ngân hàng Nhà nước và thị trường tài chính Việt Nam không có dấu hiệu bất ngờ việc Fed tăng lãi suất.

Mặt khác, các nhà đầu tư, các nhà làm chính sách đã thở phào nhẹ nhõm vì cuối cùng cơ quan tiền tệ quyền lực nhất thế giới đã khẳng định kinh tế thế giới có khả năng phục hồi.

Tỷ giá USD/VND sát trần mấy ngày nay cũng do tác động từ vấn đề thanh khoản cuối năm, từ chương trình chống đô la hóa.. Do đó, VND giảm giá vài chục đến hơn 100 đồng là bình thường.

Năm 2016, đáng lo ngại nhất là không biết Trung Quốc sẽ điều chỉnh tỷ giá hối đoái vào thời điểm nào vì họ làm gì cũng rất bất ngờ. Còn Mỹ rất minh bạch, mức điều chỉnh lãi suất bao giờ cũng là 0,25%, điều chỉnh lãi suất trái phiếu là 0,125%.

Chúng ta cũng không biết được đồng Nhân dân tệ (CNY) trên thực tế bị đánh giá cao hơn so với đồng USD ở mức bao nhiêu? Trong khi đó, Trung Quốc đang có xu hướng tạo cân bằng giữa xuất khẩu - nhập khẩu. Như vậy, Trung Quốc phải cân bằng tỷ giá hối đoái của mình ít nhất khoảng 10%. Vấn đề là thời điểm cân bằng?

Do vậy, chính sách tỷ giá hối đoái của Việt Nam trong năm 2016 phải rất linh hoạt. Vì Mỹ tăng lãi suất có thể lường được và tính toán được mức cần điều chỉnh tỷ giá USD/VND. Nhưng ứng phó với đồng CNY cần linh hoạt.

Tại sao Việt Nam không đưa ra con số điều chỉnh cụ thể như Mỹ?

 Fed tính được mức tăng lãi suất cụ thể từng lần, vì trong tài khoản các ngân hàng thương mại của Mỹ chỉ có một đồng USD, không có ngoại tệ thứ hai. Còn trong tài khoản các ngân hàng thương mại Việt Nam có đến hai loại tiền: VND và USD luôn biến động chuyển đổi cho nhau.

Việt Nam chưa cần dự trữ ngoại hối bằng CNY. Vì tỷ trọng đồng CNY trong tổng dự trữ của các Ngân hàng Trung ương các nước chỉ chiếm 2%, chủ yếu là USD và EUR, GBP.

“Phát súng” mở đầu xu hướng USD mạnh lên
Ông Trương Hiền Phương, Giám đốc CTCK KIS (KIS) chi nhánh TP.HCM

 
Lãi suất đồng USD tăng thêm 0,25% sẽ giúp đồng tiền này mạnh lên sau gần 7 năm ở mức tiệm cận 0%.Đây là một “phát súng” bắt đầu cho xu hướng đồng USD mạnh lên. Mặc dù, lãi suất mỗi lần điều chỉnh dự báo chỉ tăng nhẹ 0,25% nhưng hệ quả chưa đo lường hết được.

Bởi khi đồng USD được gia tăng thêm sức mạnh thì sức hút của nó càng tăng thêm. Người có tiền nhàn rỗi hoặc chuyển đổi các đồng tiền khác sang USD để gửi tiết kiệm bằng USD.

Dòng vốn đầu tư sẽ có dịch chuyển khỏi các nước đang phát triển có nhiều rủi ro về thị trường Mỹ.

Cán cân thanh toán quốc tế của các nước sẽ có sự cân đối lại và chịu sự tác động nhiều từ đồng USD khi có tới 80% xuất nhập khẩu thế giới thanh toán bằng USD.

Xuất khẩu của nhiều nước sẽ có thuận lợi nhưng nhập khẩu bất lợi vì giá hàng hóa tính bằng USD sẽ tăng cao hơn trước do bị tác động tỷ giá hối đoái.

Điều quan trọng là nợ công của nhiều nước cũng gia tăng thêm gánh nặng nợ lên quốc gia bằng đồng USD. Để cân đối nợ, các nước phải thực hiện điều chỉnh chính sách tiền tệ theo cho phù hợp.

Do vậy, các đồng tiền khác sẽ suy yếu so với USD. Trung Quốc đã nhanh nhạy làm bài “test” trước đó khi dự đoán nhiều khả năng Fed tăng lãi suất, và đã làm rung chuyển thị trường tiền tệ thế giới.

Ngày hôm nay, đồng CNY của Trung Quốc đã được ấn định tỷ giá tham chiếu ở mức 6,4757CNY/USD, tương ứng mức tăng 0,2% so với phiên trước.

Đối với Việt Nam, chắc chắn VND sẽ suy yếu thêm. Việt Nam muốn giữ giá VND thì phải tăng lãi suất. Như vậy sẽ lại ảnh hưởng đến hàng loạt doanh nghiệp vì chi phí vốn vay lại tăng lên, tất yếu sẽ ảnh hưởng đến tăng trưởng GDP.

Bên cạnh đó, khi lãi suất VND tăng thì tiền nhàn rỗi lại chảy vào kênh tiết kiệm vì lãi suất hấp dẫn hơn, an toàn hơn một số kênh đầu tư khác như: thị trường chứng khoán, bất động sản, vàng…

Các dòng vốn nước ngoài sẽ chảy vào Việt Nam chậm lại, vì độ mở thị trường tiền tệ của Việt Nam còn nhỏ nên chưa ảnh hưởng nhiều từ các dòng vốn đầu tư nước ngoài.

Điều chỉnh tỷ giá USD/VND không nên đợi đến 2016
TS. Lê Đăng Doanh, chuyên gia kinh tế

 
Lãi suất đồng USD dù tăng nhẹ thêm 0,25% cũng đã khiến các đồng tiền mạnh khác như EUR và JPY giảm giá. Dự báo đồng CNY cũng sẽ điều chỉnh mạnh.

Theo tôi, Ngân hàng Nhà nước cần có các biện pháp kịp thời, vì nếu không tăng tỷ giá thì sẽ bất lợi cho xuất khẩu của Việt Nam.

Mặc dù, khi điều chỉnh tỷ giá tăng sẽ làm nợ công tăng lên, nhưng chúng ta còn nguồn thu ngoại tệ từ xuất khẩu bù đắp lại.

Sự tác động qua lại như vậy sẽ giúp cán cân thanh toán sẽ ở tình trạng tốt hơn.

Việc điều chỉnh tỷ giá USD/VND không nên đợi đến năm 2016, Ngân hàng Nhà nước cần chuyển động theo tình hình thị trường.

Tỷ giá tăng do yếu tố tâm lý và sẽ không bền
TS. Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính

 
Nhìn nhận lại hệ quả của lãi suất đồng USD tiệm cận 0% trong gần 7 năm qua và những đợt nới lỏng định lượng tổng cộng lên tới hàng nghìn tỷ USD đã tạo ra một luồng vốn nóng chảy vào các nền kinh tế mới nổi, khiến đồng nội tệ của các nước này tăng giá.

Tuy nhiên, trong giai đoạn 2009 - 2013 dòng vốn nóng chảy vào Việt Nam không tăng đột biến và VND không tăng giá giai đoạn này.

Thời gian gần đây, thị trường đang kỳ vọng Fed cắt giảm nới lỏng định lượng khiến dòng vốn đảo chiều quay về Mỹ, điều này làm cho nhiều đồng tiền khác bị mất giá so với đồng USD.

Khi Fed chính thức tăng lãi suất thêm 0,25% sáng nay khiến các thị trường tài chính thế giới, ngay cả thị trường chứng khoán Trung Quốc cũng rục rịch chuyển động.

Một dòng vốn sẽ từ từ chảy ra khỏi các thị trường mới nổi để tìm đến các thị trường đầu tư vào những tài sản được định giá trên đồng USD.

Tuy nhiên, khó có thể dự đoán được phản ứng của thị trường vốn khi lãi suất USD tăng trong đợt này. Vì đã có hiện tượng khi Fed tăng lãi suất nhưng đã có nhiều nhà đầu cơ bán USD để chốt lời làm đồng USD giảm giá trên thị trường quốc tế.

Điều này đã minh chứng trong năm 2013. Từ tháng 6/2013, thị trường đã đồn đoán Fed  cắt giảm chương trình nới lỏng định lượng, dòng vốn sẽ chảy về Mỹ, đồng tiền nhiều nước mới nổi sẽ mất giá, USD tăng giá.

Thực tế ngược lại, vào tháng 12/2013, Fed chính thức cắt giảm định lượng thì đồng USD lại mất giá. Nguyên nhân, các nhà đầu cơ bán quá nhiều USD để chốt lời và đẩy giá USD xuống thấp.

Điều này có thể lập lại tại thời điểm này?

Dự kiến trong năm 2016, Fed có thể sẽ tiếp tục tăng lãi suất mỗi lần 0,25% cho đến khi lãi suất USD đạt mức 1%. Do đó, các nhà đầu cơ đang cân nhắc sẽ không bán ra quá nhiều tài sản được định nghĩa trên USD, tránh hiệu ứng “gậy ông đập lưng ông”.

Bên cạnh đó, tác động từ những biến động chính trị, xã hội, kinh tế  thế giới phức tạp, khủng bố, giá dầu giảm mạnh, CNY vào rổ tiền tệ thế giới… sẽ là những nhân tố tác động đến giá vàng, USD và các đồng tiền khác.

Đối với nền kinh tế Việt Nam, dòng vốn chưa được tự do lưu chuyển mạnh, nên ít bị tác động bởi những biến động nhất thời trên thị trường quốc tế.

Số liệu thống kê cho thấy thanh khoản ngoại tệ của toàn hệ thống các tổ chức tín dụng đang dư thừa. Mặt khác, thị trường đã tính đến việc Fed tăng lãi suất nên lãi suất Libor của đồng USD đã tăng từ mức 0,25% trong tháng 10/2015 lên 0,40% trong tháng 11/2015, kỳ hạn 3 tháng.

Do đó, dự báo lãi suất Libor của đồng USD có thể không tăng nhiều. Nếu điều này xảy ra, chi phí tài trợ thương mại cho hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam sẽ không tăng thêm nhiều, kinh tế Việt Nam vì thế có thể sẽ không bị ảnh hưởng mạnh.

Hiện tượng tỷ giá tăng trong lúc này chủ yếu do yếu tố tâm lý và sẽ không bền vững. Ngân hàng Nhà nước đang tiếp tục bán ngoại tệ can thiệp thị trường. Sắp tới, nhiều biện pháp sẽ được Ngân hàng Nhà nước phối hợp để thực thi chính sách tỷ giá linh hoạt nhằm bình ổn thị trường ngoại tệ.

LINH LAN - MINH HUỆ

Bảng giáThị trường

VN-Index 764.21 ▼ -4.2 (-0.55%)

 
VN-Index 764.21 -4.2 -0.55%
HNX-Index 97.96 -0.69 -0.71%
UPCOM 56.33 0.05 0.09%
DJIA 21,611.78 -28.97 -0.13%
Nasdaq 6,390.0 4.96 0.08%
Nikkei 225 20,099.75 -44.84 -0.22%
FTSE 100 7,483.36 -4.51 -0.06%