Đối đầu với “tín dụng đen”

Quốc Anh

10:28 07/11/2015

Trong khi vấn nạn “tín dụng đen” vẫn đang làm đau đầu các nhà quản lý thì việc phát triển tài chính tiêu dùng được cho là một giải pháp hữu hiệu.

Đối đầu với “tín dụng đen”

Tình trạng chào mời vay vốn kiểu “tín dụng đen” công khai xuất hiện ở mọi nơi.

So với nhiều nước trong khu vực, thị trường tài chính , tiêu dùng ở Việt Nam hiện được xem là còn nhiều dư địa phát triển. Tuy nhiên, thị trường này cũng đang phải đối mặt với một thực tế là “tín dụng đen” đang hoành hành.

Nhiều hệ lụy từ “tín dụng đen”

Điều đáng nói, “tín dụng đen” không chỉ xảy ra với người dân ở thôn quê, vùng sâu, vùng xa vốn dĩ thiếu thông tin, thiếu hiểu biết mà còn gây hậu quả với những người ở các thành phố lớn như Hà Nội, TP HCM, Quảng Ninh, Lạng Sơn… Nhiều người lao vào “mê hồn trận” này để rồi vỡ nợ lên đến hàng trăm tỷ đồng.

Nhưng, dù biết rõ tác hại mà nó gây ra, nhưng nhiều người dân vẫn phải chấp nhận hình thức này do nhu cầu vay nóng của người tiêu dùng cũng như nhu cầu vay một khoản tiền ngắn của người dân rất lớn. Trong khi đó, để có thể tiếp cận được nguồn vốn ngân hàng, người dân phải làm rất nhiều thủ tục, trong đó điều quan trọng là phải có tài sản thế chấp…

Đây là những điều mà người dân khó có thể đáp ứng trong khi “tín dụng đen” không cần bất cứ thứ gì thế chấp. Chính những “thế mạnh” này đã khiến cho thị trường tín dụng đen vẫn âm thầm phát triển, thậm chí ngày một phình to, thách thức các cơ quan chức năng.

Theo thống kê chưa đầy đủ, từ năm 2010 đến 2014, ở nước ta xảy ra hàng nghìn vụ vỡ nợ lớn với thiệt hại lên đến hàng nghìn tỷ đồng, ảnh hưởng đến nhiều cá nhân, gia đình, tổ chức. Theo số liệu thống kê của Tổng Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm, mỗi năm có không dưới 1.500 vụ vỡ “tín dụng đen”, tức một ngày có hơn 4 vụ xảy ra. Điều đáng nói là nhiều vụ việc xuất phát từ kẽ hở thủ tục ngân hàng, người dân có khi chỉ cần vay 3-5 triệu đồng nhưng thủ tục quá phức tạp thì chuyển sang vay tín dụng đen và trả lãi theo ngày, theo tuần, theo tháng, khi không trả được thì lãi nhập vào gốc.

Việc tạo điều kiện để thị trường tài chính tiêu dùng phát triển sẽ làm thui chột hệ thống tín dụng đen.

Theo TS Trần Hoàng Ngân, Ủy viên Ủy ban Kinh tế Quốc hội phân tích, thực ra không phải người dân không biết những hệ lụy của tín dụng đen. Cực chẳng đã thì người dân mới phải vay tín dụng đen. “Thế cho nên, dù pháp luật có quy định về các hình thức xử phạt, thậm chí bị truy tố trách nhiệm hình sự, nhưng nhu cầu trong đời sống vẫn còn thì nó vẫn tồn tại”, TS Ngân nói.

Đúng là có cung ắt có cầu, một trong những thế mạnh của “tín dụng đen” chính là thủ tục đơn giản, nhanh gọn và không cần phải thế chấp gì cho dù có thể lãi suất rất cao nhưng vẫn được nhiều người dân chọn.

Giải pháp từ thực tiễn

Theo các chuyên gia kinh tế, thực ra để giải quyết tình trạng “tín dụng đen” không khó bởi ai cũng biết những mặt trái của “loại hình dịch vụ” này. Vì vậy, phát triển thị trường dịch vụ tài chính tiêu dùng chính là cách hiệu quả nhất để giải quyết tình trạng “tín dụng đen” đang hoành hành.

Việc phát triển dịch vụ tài chính tiêu dùng không những giúp cho mọi người dân có thể dễ dàng tiếp cận với nguồn vốn tiêu dùng từ các tổ chức cho vay chính thống, hoạt động hợp pháp dưới sự quản lý của các cơ quan pháp luật, nhất là nhóm đối tượng khách hàng thu nhập thấp, vốn luôn bị hạn chế về khả năng tiếp cận vốn ngân hàng.

Nói như TS Trần Hoàng Ngân, khi các dịch vụ tín dụng tiêu dùng phát triển mạnh, mở ra cơ hội tiếp cận vốn cho nhiều nhóm đối tượng, nhất là nhóm thu nhập thấp thì cũng đồng thời làm giảm mạnh nhu cầu vay tín dụng phi chính thức (tín dụng đen), góp phần ổn định đời sống xã hội.

Tuy nhiên, trên thực tế, hành lang pháp lý để phát triển thị trường tài chính tiêu dùng lại chưa thực sự thông thoáng để phát triển dịch vụ này, nhiều bất cập vẫn đang tồn tại đang là “lực cản” để dịch vụ này phát triển. Chẳng hạn, trong khi các ngân hàng bị ràng buộc bởi khá nhiều quy định nhằm tránh rủi ro trong tín dụng, thì các Cty tài chính lại được tự do trong việc quyết định đối tượng, thời gian, lãi suất…

Đồng tình với quan điểm này, TS Nguyễn Thị Kim Thanh, nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược NHNN, Ủy viên HĐQT Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam cho rằng, trước hết cần một khuôn khổ pháp lý quy định về hoạt động cho vay tiêu dùng đảm bảo sự hài hòa giữa các chức năng bảo vệ người tiêu dùng và điều tiết các tổ chức tín dụng theo thông lệ quốc tế và phù hợp với thực tế Việt Nam

. Đi đôi với việc nâng cao tính năng động, trách nhiệm và minh bạch trong hoạt động cho vay tiêu dùng của các tổ chức tín dụng, tạo ra nhiều sản phẩm phù hợp với nhu cầu, thu nhập của người dân Việt Nam.

“Minh bạch hóa các điều kiện tín dụng, đặc biệt là lãi suất, là giải pháp quan trọng để bảo vệ người đi vay khỏi các sai sót và sự bất công bằng trong việc tính toán lãi vay, đồng thời giúp người đi vay có thể so sánh giữa các khoản vay và đưa ra quyết định hợp lý trên cơ sở có đầy đủ thông tin”, TS Nguyễn Thị Kim Thanh nói.

Mặt khác, các chuyên gia cũng cho rằng để tạo hành lang pháp lý tốt cho lĩnh vực tài chính tiêu dùng phát triển, NHNN cần củng cố hoặc ban hành thêm các quy định chi tiết về tiêu chuẩn hoạt động của các công ty tài chính trong lĩnh vực cho vay tiêu dùng, như nâng cao điều kiện cấp phép đối với hoạt động cho vay tiêu dùng; quy định về các hệ số đảm bảo an toàn, tiêu chuẩn quản trị để tạo hành lang pháp lý cho hoạt động của các công ty tài chính…

Ngoài ra, cần nâng cao yêu cầu về quản lý rủi ro tín dụng; thực hiện phân loại, chấm điểm khách hàng, tránh tình trạng khách hàng tốt phải chịu lãi suất cao gánh rủi ro của khách hàng tín nhiệm thấp, nhằm bảo đảm quyền lợi cho khách hàng và nâng cao uy tín của các công ty tài chính…

Theo Enternews

Bảng giáThị trường

VN-Index 722.14 ▲ 2.58 (0.36%)

 
VN-Index 722.14 2.58 0.36%
HNX-Index 91.37 1.47 1.61%
UPCOM 57.52 -0.14 -0.25%
DJIA 16,038.48 11.43 0.07%
Nasdaq 4,286.74 2.99 0.07%
Nikkei 225 16,122.71 -881.59 -5.47%
FTSE 100 5,632.19 -57.17 -1.02%

BizLIVE - Gặp gỡ