Chính phủ vay dự trữ ngoại tệ: “Sẽ có nhiều nguy cơ lớn”

Gia Cát

14:21 22/05/2015

BizLIVE - Khối nghiên cứu kinh tế của Ngân hàng HSBC cho rằng, “sẽ có nhiều nguy cơ lớn chất chứa” nếu đồng thuận với đề xuất cho Chính phủ sử dụng khoản dự trữ ngoại tệ của Việt Nam.

Chính phủ vay dự trữ ngoại tệ: “Sẽ có nhiều nguy cơ lớn”

Ảnh minh họa.

HSBC cho biết, Chính phủ Việt Nam vừa đề xuất kế hoạch mượn khoản dự trữ ngoại tệ của mình sau khi cố gắng phát hành trái phiếu Chính phủ trên thị trường. Chỉ tính tiêng trong tháng 5, có tới 7 phiên đấu giá trái phiếu Chính phủ đều đã thất bại.

Đáp lại với các phiên đấu giá trái phiếu Chính phủ đang bị sụt giảm trong thời gian vừa qua, Bộ Tài chính đã để xuất sử dụng khoản dự trữ ngoại tệ để cấp vốn cho hoạt động đầu tư.

Tuy nhiên, việc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) phải dùng nguồn dự trữ ngoại tệ để bảo vệ tỷ giá và tài trợ vốn cho các dự án Chính phủ sẽ khiến đồng Việt Nam rơi vào thế bấp bênh.

Thống kê của HSBC cho thấy, dự trữ ngoại tệ hiện nay chỉ ở mức khoảng 2,5 tháng nhập khẩu, thấp hơn nhiều so với mức tối thiểu cần thiết là 3 tháng. Do đó, NHNN dường như không có dư địa để cho Chính phủ vay.

HSBC nhìn nhận, một giải pháp dễ dàng hơn để giải quyết nguyên nhân gốc rễ của vấn đề là sửa đổi Nghị quyết 78 đã có hiệu lực trong năm nay vốn buộc Bộ Tài chính phải phát hành trái phiếu với kỳ hạn bằng hoặc dài hơn 5 năm

Quốc hội đã bắt đầu kỳ họp thứ 9 Quốc hội khoá XIII vào ngày 20/5/2015 và kéo dài đến ngày 26/6/2015. Trong kỳ họp này, Quốc hội sẽ thông qua 11 dự án luật và một nghị quyết, trong đó có sửa đổi Luật Ngân sách Nhà nước.

"Nếu như Nghị quyết 78 được sửa đổi cho phép Bộ Tài chính phát hành trái phiếu có kỳ hạn ngắn hơn 5 năm sẽ làm giảm áp lực cho tình hình hiện tại. Ngay cả khi nghị quyết này không được sửa đổi, theo quan điểm của HSBC, đề xuất sử dụng khoản dự trữ ngoại tệ cũng khó được thông qua bởi “sẽ có nhiều nguy cơ lớn chất chứa”, HSBC cho biết.

Cũng theo nhìn nhận của HSBC, trong bối cảnh này, đề xuất của Chính phủ sử dụng nguồn dự trữ ngoại tệ của NHNN có thể là một động thái khuyến khích Quốc hội bãi bỏ những dự luật này.

Nguồn dự trữ ngoại tệ thanh khoản là một công cụ cần thiết để duy trì sự ổn định của tiền đồng và bảo vệ uy tín của NHNN. Đến thời điểm này, những quan điểm tiêu cực xung quanh tình huống này ẩn ý rằng cặp tỷ giá USD/VND sẽ giao dịch ở nửa trên của biên độ.

Những vấn đề tự nảy sinh

Tại cuộc họp Chính phủ tháng 4 vừa qua, Thứ trưởng Bộ Tài chính Vũ Thị Mai đã đềnghị Chính phủ sử dụng nguồn dự trữngoại tệ của NHNN làm nguồn cấp vốn thay thế.

Theo như biên bản cuộc họp tháng 4 được đăng trên trang web Chính phủ: NHNN sẽ chịu trách nhiệm chính và phối hợp với Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư để nghiên cứu, đề xuất cơ chế cho ngân sách vay từ nguồn dự trữ ngoại hối Nhà nước để thêm vốn vào các hoạt động đầu tư phát triển mà không ảnh hưởng đến an toàn tài chính quốc  gia.

HSBC cho rằng nguyên nhân nảy sinh đề xuất này là do nhu cầu yếu kém đối với trái phiếu Chính phủ ở các phiên đấu giá gần đây. Bộ Tài chính đang trong thời điểm khó khăn với việc phát hành trái phiếu trong năm nay.

Trong 250.000 tỷ đồng kế hoạch phát hành trái phiếu được ấn định cho năm 2015, Bộ Tài chính chỉ mới phát hành thành công 66.000 tỷ đồng từ đầu năm tới nay (tương đương với 27% kế hoạch)

Một trong những nguyên nhân của tình hình ảm đạm này là Nghị quyết 78 đã có hiệu lực từ đầu năm 2015 quy định Bộ Tài chính chỉ có thể phát hành trái phiếu có thời hạn bằng hoặc dài hơn 5 năm. Điều này đã làm việc phát hành trái phiếu của Việt Nam có sự ảnh hưởng lớn.

Trước khi Nghị quyết 78 có hiệu lực, tỷ trọng các trái phiếu Chính phủ có thời hạn ngắn được phát hành như thếnào trong vài năm vừa qua: Trong năm 2013 và 2014, trái phiếu kỳ hạn ngắn hơn 5 năm chiếm tương ứng 72% và 49% trên tổng số lượng phát hành.

Hiện tại Chính phủ lên kế hoạch huy động 250.000 tỷ đồng, nhiều hơn so với các năm trước, chủyếu là thông qua các trái phiếu dài hạn.

"Dường như thị trường không có hứng thú để mua loại trái phiếu dài hạn này. Một lý do khác khiến nhu cầu yếu đối với trái phiếu dài hạn yếu có thể là những dự luật vừa mới được ban hành gần đây như Thông tư 36 giới hạn các ngân hàng thương mại sử dụng các nguồn vốn ngắn hạn của mình để đầu tư trái phiếu Chính phủ", HSBC cho biết.

GIA CÁT

Bảng giáThị trường

VN-Index 777.09 ▲ 5.59 (0.72%)

 
VN-Index 777.09 5.59 0.72%
HNX-Index 100.55 0.92 0.92%
UPCOM 56.43 -0.03 -0.06%
DJIA 21,711.01 97.58 0.45%
Nasdaq 6,422.75 10.57 0.16%
Nikkei 225 20,079.64 29.48 0.15%
FTSE 100 7,450.53 -1.79 -0.02%