Xuất khẩu xi măng: Ra ngõ gặp... đối thủ

Hoài Anh

16:09 23/05/2015

Nhiều khó khăn, bất cập cả về khách quan lẫn chủ quan sẽ là những cản trở cho việc duy trì đà tăng trưởng trong XK xi măng trong năm nay.

Xuất khẩu xi măng: Ra ngõ gặp... đối thủ

Năm 2015, xuất khẩu xi măng Việt Nam có thể sẽ giảm sút khi đối mặt với nhiều thách thức. Ảnh: ST

Nhìn đâu cũng có đối thủ

Từ năm 2010, Việt Nam đã xuất khẩu xi măng và clinhập khẩuer. Đến nay, sau 4 năm gia nhập nhóm các mặt hàng xuất khẩu, ngành xi măng đã xuất khẩu với mức tăng trưởng nhanh và ấn tượng. Việt Nam trở thành quốc gia xuất khẩu xi măng đứng đầu các nước Đông Nam Á và là một trong năm quốc gia xuất khẩu xi măng lớn nhất của thế giới.

Năm 2014, Việt Nam xuất khẩu được hơn 21 triệu tấn với kim ngạch xuất khẩu đạt 912 triệu USD. Năm 2015, theo tính toán của Bộ Xây dựng, lượng xi măng xuất khẩu sẽ đạt xấp xỉ mức xuất khẩu năm 2014 với 19-20 triệu tấn.

Trước kết quả này, đã có ý kiến về việc có cần thiết một chiến lược dài hơi để xuất khẩu xi măng phát triển bền vững hay không. Tuy nhiên, trước đánh giá lạc quan của Bộ Công Thương và Bộ Xây dựng về thành tích trong xuất khẩu xi măng, với tư cách là DN đi đầu trong ngành sản xuất này, ông Nguyễn Tiến Đạt, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Xi măng The VISSAI lại đưa ra một nhận định trái ngược khi cho rằng, năm nay sẽ là một năm “đau thương” của xuất khẩu xi măng và clinhập khẩuer Việt Nam và có lẽ cả những năm sau nữa.

Thống kê cho thấy, hết quý I/2015 sản lượng xuất khẩu của xi măng của Việt Nam chỉ bằng 90% sản lượng xuất khẩu cùng kỳ năm ngoái. Theo ông Nguyễn Tiến Đạt, con số này chưa nói lên điều gì cả khi mà một cơn sóng rất lớn đang chờ ập đến từ thị trường xung quanh, nhìn quanh ở đâu chúng ta cũng thấy đối thủ to mạnh hơn nhiều chúng ta. Phía Bắc có Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, ở phía Nam chúng ta có Indonesia. Phía Tây Nam, Việt Nam sẽ phải đối mặt với đối thủ Thái Lan khi năm nay nhiều nhà máy của họ đã đi vào hoạt động, sản phẩm sản xuất ra không dùng hết cũng phải xuất khẩu ra nước ngoài.

Trong khi đó, một số điểm sáng về nhu cầu nhập khẩu xi măng, clinhập khẩuer trong khu vực Đông Nam Á, Châu Đại Dương cũng không mấy khả quan, ví dụ với thị trường Australia, New Zealand thì đây không phải là đơn vị nhập khẩu lớn vì tổng sản lượng nhập khẩu không quá nửa triệu tấn... Bên cạnh đó, theo nhận định, nửa cuối năm 2015 việc xuất khẩu sang Indonesia sẽ khó khăn do Indonesia chuẩn bị chuyển sang xuất khẩu chứ không nhập khẩu nữa...

Về vấn đề này, ông Nguyễn Anh Quân, Trưởng phòng phát triển, Tổng công ty Công nghiệp xi măng Việt Nam cho rằng, xuất khẩu xi măng sẽ vấp phải nhiều thách thức như nguồn cung tăng mạnh và cạnh tranh, nhu cầu nhập khẩu từ các đối tác bên ngoài chưa có dấu hiệu tăng trưởng trong năm 2015, đặc biệt cước vận chuyển từ Việt Nam tới thị trường nhập khẩu đang mất dần lợi thế.

Cạnh tranh về giá

Nhận định tình hình xuất khẩu xi măng, ông Nguyễn Tiến Đạt cho rằng, năm 2015 Nhà nước cũng như các DN chuẩn bị tinh thần nhiều khả năng kim ngạch xuất khẩu xi măng sẽ sụt giảm hơn năm trước nhiều do chúng ta bị cạnh tranh về giá. Hiện nay giá xi măng xuất khẩu của Việt Nam đang cao hơn Trung Quốc, Hàn Quốc, Indonesia… Thái Lan và Việt Nam giá đang tương đương nhau, còn Nhật Bản lại có khách hàng quen thuộc riêng. Như vậy có thể thấy, xung quanh chúng ta đều có đối thủ cạnh tranh mạnh mẽ về giá.

“Các đối thủ cạnh tranh đó đều giỏi hơn chúng ta vì họ đã ra thị trường quốc tế từ lâu rồi, chúng ta mới có 5 năm. Nếu nói đối tác ở thị trường nhập khẩu xi măng sẽ hy sinh các mối quan hệ khác để chọn Việt Nam thì tùy từng mối quan hệ của DN, nhưng về cơ bản, người ta sẽ ưu tiên những đất nước mà họ đã có quan hệ truyền thống lâu đời, ví dụ như Thái Lan, Hàn Quốc…”, ông Đạt phân tích.

Trao đổi với Báo Hải quan, TS.Trần Văn Huynh, nguyên Chủ tịch Hiệp hội Vật liệu xây dựng Việt Nam cho rằng, năm 2014 thành tích xuất khẩu xi măng thực ra không có gì ngoài số lượng, còn hiệu quả xuất khẩu không đáng bao nhiêu, vì giá xuất khẩu thấp.

Năm 2015 việc xuất khẩu sẽ khó hơn nhiều và có thể sẽ không đạt được như năm 2014, vì những khó khăn liên quan đến thị trường xuất khẩu dẫn đến các DN có sự cạnh tranh nhau, thậm chí là cạnh tranh bằng cách “hạ giá đến chết”.

Lấy dẫn chứng của quốc gia láng giềng Trung Quốc khi các DN của họ liên kết với nhau rất chặt để xuất khẩu, TS.Trần Văn Huynh cho rằng, Nhà nước, DN cần phải cùng nhau bàn bạc làm sao để có sự tổ chức tốt trong xuất khẩu, có sự quản lý chặt chẽ. Đặc biệt khi Cộng đồng kinh tế ASEAN được thành lập, nếu hợp tác trong nước không tốt thì tình hình lại càng khó khăn hơn.

Như vậy, có thể thấy, đảm bảo sự tăng trưởng, đặc biệt là về hiệu quả kinh tế trong xuất khẩu xi măng của Việt Nam đang là bài toán khó trong giai đoạn hiện nay.

Theo Báo Hải Quan

Bảng giáThị trường

VN-Index 928.2 ▲ 0.95 (0.1%)

 
VN-Index 928.2 0.95 0.1%
HNX-Index 110.44 -0.47 -0.42%
UPCOM 54.21 0.15 0.29%
DJIA 24,329.16 117.68 0.48%
Nasdaq 6,840.08 27.24 0.4%
Nikkei 225 22,938.73 127.65 0.56%
FTSE 100 7,435.83 41.87 0.56%
Thăm dò ý kiến
Nếu thay đổi khung giờ làm việc, bạn sẽ chọn phương án nào?

Emagazine