Xử lý hình sự doanh nghiệp quỵt tiền BHXH của người lao động

Thu Hằng

06:59 06/04/2015

Theo thống kê của Bảo hiểm xã hội Việt Nam đưa ra tại cuộc họp báo quý 1/2015, tổng số tiền nợ bảo hiểm xã hội trên cả nước tính đến cuối năm 2014 là 7.279 tỷ đồng, trong đó nợ bảo hiểm xã hội 5.578 tỷ đồng (chiếm 76,63% tổng số nợ), còn lại là nợ bảo hiểm thất nghiệp và nợ bảo hiểm y tế.

Xử lý hình sự doanh nghiệp quỵt tiền BHXH của người lao động

Hãng taxi Mai Linh là một trong những con nợ khủng của BHXH với món nợ hơn 33 tỷ đồng.

Phó tổng giám đốc Bảo hiểm xã hội  Việt Nam Đỗ Văn Sinh cho biết tình trạng nợ bảo hiểm xã hội đang diễn ra phổ biến và có chiều hướng gia tăng mỗi năm. Nếu như năm 2007 nợ 1.734 tỷ đồng, thì năm 2014 con số này đã tăng lên gấp hơn 4 lần.

Bỏ rơi người lao động

Đáng chú ý, trong số các đơn vị nợ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế (BHYT) có đến trên 8.000 đơn vị (với số lao động lên đến hơn 30.000 người) đã ngừng hoạt động.

Trong năm 2014 có 50 cơ quan bảo hiểm xã hội địa phương tiến hành khởi kiện 5.832 doanh nghiệp (doanh nghiệp), đơn vị với số tiền nợ bảo hiểm xã hội, BHYT là 2.445 tỷ đồng, thu hồi được 621 tỷ đồng.

Một số bảo hiểm xã hội tỉnh, thành phố có tỷ lệ nợ cao gồm: Lai Châu (12,6%), Hà Nội (6,7%), Hòa Bình (6,4%), Bình Định (6,2%), Phú Yên (5,1%).

“Đây là tồn tại gây khó khăn rất lớn cho cơ quan bảo hiểm xã hội nhiều năm nay, chủ sử dụng lao động gần như đã bỏ rơi người lao động với số tiền nợ bảo hiểm xã hội, không thực hiện nghĩa vụ, trách nhiệm đối với người lao động, không hợp tác với cơ quan bảo hiểm xã hội để giải quyết chế độ đối với người lao động”, ông Đỗ Văn Sinh nói.

Còn theo Phòng thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI), hiện cả nước có trên 300.000 doanh nghiệp hoạt động, nhưng cơ quan bảo hiểm xã hội chỉ quản lý được khoảng 150.000 đơn vị đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội, nghĩa là có đến 50% số doanh nghiệp trốn đóng bảo hiểm xã hội.
“Tình hình nợ đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội, BHYT vẫn phổ biến, bao gồm nhiều loại hình doanh nghiệp, từ các doanh nghiệp nhà nước tập trung ở các ngành giao thông, xây dựng, các tập đoàn đang cơ cấu lại đến các đơn vị ngoài quốc doanh, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.
Nợ bảo hiểm xã hội, BHYT cũng rất đa dạng và phức tạp, đóng bảo hiểm xã hội, BHYT chưa đầy đủ, kịp thời, nợ kéo dài, chây ì và nợ trong thời gian dài với số tiền lớn làm ảnh hưởng tới các chế độ của người lao động”, ông Hoàng Văn Dũng, Phó chủ tịch thường trực VCCI, thừa nhận.

Phải xử lý hình sự

Một trong những nguyên nhân dẫn đến nợ tăng nhanh được bảo hiểm xã hội Việt Nam chi ra là do tình hình kinh tế còn khó khăn, sản xuất kinh doanh đình đốn, sức mua thị trường giảm, nhiều doanh nghiệp phá sản, giải thể hoặc tạm ngừng hoạt động không có khả năng đóng bảo hiểm xã hội.

Tuy nhiên, còn một lý do quan trọng hơn theo các chuyên gia đó là do quy định mức lãi suất chậm đóng bảo hiểm xã hội thấp hơn mức lãi suất của ngân hàng, vô tình khuyến khích doanh nghiệp cố tình để nợ tiền bảo hiểm xã hội nhằm chiếm dụng.

Trong khi đó, cơ quan bảo hiểm xã hội chỉ có nhiệm vụ kiểm tra, phát hiện những vi phạm về bảo hiểm xã hội, nhưng lại không được quyền thanh tra, xử phạt nên hiệu quả công tác kiếm tra của cơ quan bảo hiểm xã hộikhông cao.

Thứ trưởng Bộ LĐ-TB-XH Phạm Minh Huân cho biết, luật bảo hiểm xã hội mới (có hiệu lực từ 1/1/2016) đã quy định cơ quan bảo hiểm xã hội được trao quyền thực biện chức năng thanh tra chuyên ngành việc đóng bảo hiểm xã hội, sẽ góp phần buộc các doanh nghiệp nâng cao tính tuân thủ trong thực hiện chính sách pháp luật luật về bảo hiểm xã hội. 
Ngoài ra, trong luật quy định cụ thể hơn về chế độ cung cấp thông tin thông qua việc trao quyền của người lao động được cấp và quản lý sổ bảo hiểm xã hội của mình, được yêu cầu người sử dụng lao động và cơ quan bảo hiểm xã hội cung cấp thông tin về việc đóng, hưởng; định kỳ 6 tháng được người sử dụng lao động cung cấp thông tin về bảo hiểm xã hội; định kỳ hằng năm được cơ quan bảo hiểm xã hội xác nhận về việc đóng bảo hiểm. 
“Các quy định này nhằm công khai và minh bạch hóa chế độ thông tin bảo hiểm xã hội tới người lao động và các cơ quan có liên quan sẽ giúp cho cơ chế tự giám sát và qua đó tăng cường công tác quản lý, tổ chức thực hiện tốt chính sách bảo hiểm xã hội”, ông Huân cho biết thêm.

Đối với những trường hợp cố tình chây ì, nợ đọng lớn, ông Đỗ Văn Sinh đề nghị: “Quốc hội cần nghiên cứu bổ sung vào bộ luật Hình sự tội trốn đóng bảo hiểm xã hội; tội chiếm dụng tiền bảo hiểm xã hội của người lao động trong trường hợp trích tiền đóng bảo hiểm xã hội của người lao động nhưng không nộp cho cơ quan bảo hiểm xã hội trong thời gian dài, đã bị xử phạt hành chính nhưng tiếp tục vi phạm.

Với các doanh nghiệp giải thể, phá sản, ngừng hoạt động nợ tồn đọng kéo dài, đề nghị các bộ, ngành liên quan có đề xuất trình Chính phủ phương án xử lý tiền nợ để kịp thời giải quyết chế độ, chính sách đảm bảo quyền lợi cho người lao động”.

Ông Bùi Sỹ Lợi, Phó chủ nhiệm ủy ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội khẳng định: “Sẽ bổ sung những quy định nhằm ngăn chặn sai phạm trong bảo hiểm xã hội. Đặc biệt, hành vi trốn đóng, chiếm dụng tiền đóng bảo hiểm xã hội gây hậu quả nghiêm trọng đang được xem xét, đề nghị đưa vào dự thảo bộ luật Hình sự”. 
Ông Lợi cho biết, hành vi vi phạm pháp luật về bảo hiểm xã hội sẽ bị xử lý theo nhiều cấp độ khác nhau tùy theo tính chất, mức độ vi phạm.
“Hiện nay, các cơ quan đang kiến nghị xem xét hình sự hóa việc trốn đóng, chiếm dụng Quỹ bảo hiểm xã hội gây hậu quả nghiêm trọng. Tuy nhiên, vấn đề không phải là hình sự hóa hay không mà là phải đảm bảo tính công bằng, khách quan trong quá trình xử lý các hành vi vi phạm và các cơ quan thực thi pháp luật phải nghiêm minh, kiên quyết xử lý, theo đuổi các vấn đề sau khi thanh tra, kiểm tra, giám sát để buộc doanh nghiệp phải điều chỉnh hành vi và tuân thủ pháp luật” ông Lợi nói.

Theo Thanh Niên

Bảng giáThị trường

VN-Index 686.26 ▲ 3.95 (0.58%)

 
VN-Index 686.26 3.95 0.58%
HNX-Index 83.24 0.36 0.44%
UPCOM 53.33 0.07 0.12%
DJIA 16,038.48 11.43 0.07%
Nasdaq 4,286.74 2.99 0.07%
Nikkei 225 16,122.71 -881.59 -5.47%
FTSE 100 5,632.19 -57.17 -1.02%

BizLIVE - Gặp gỡ