Xe tải Trung Quốc ồ ạt vào Việt Nam: Doanh nghiệp từ lắp ráp sang nhập khẩu?

Nguyên Bảo

06:48 29/05/2015

Trong những tháng đầu năm, xe nhập khẩu nguyên chiếc từ Trung Quốc tăng mạnh, vươn lên dẫn đầu trong số các nước xuất khẩu xe vào Việt Nam. Trong đó chiếm phần lớn là xe tải.

Xe tải Trung Quốc ồ ạt vào Việt Nam: Doanh nghiệp từ lắp ráp sang nhập khẩu?

Đăng kiểm viên kiểm tra xe tải nhập khẩu từ Trung Quốc

Điều này tác động thế nào tới các doanh nghiệp (DN) sản xuất, lắp ráp trong nước, đến sự phát triển của ngành công nghiệp ô tô?

Nguyên nhân tăng “bất thường”

Thống kê của Tổng cục Hải quan (Bộ Tài chính) cho biết, đã có đến 3.471 ôtô nguyên chiếc (CBU) được nhập khẩu từ Trung Quốc trong tháng 4/2015, đạt giá trị kim ngạch hơn 135 triệu USD. Đây chính là mức kim ngạch nhập khẩu ôtô CBU từ Trung Quốc cao nhất từ trước tới nay. So với tháng liền trước, mức kim ngạch này đã tăng 926 chiếc về lượng và tăng gần 36 triệu USD về giá trị.

Cũng theo số liệu từ Tổng cục Hải quan, cộng dồn đến hết tháng 4/2015, tổng kim ngạch nhập khẩu ôtô từ Trung Quốc đã đạt 8.856 chiếc, tương ứng mức giá trị hơn 347 triệu USD. Đáng chú ý là tổng kim ngạch 4 tháng đầu năm nay đã tăng gấp đến 4 lần về lượng (6.582 chiếc) và tăng hơn 3 lần về giá trị (251 triệu USD) so với cùng kỳ năm ngoái.

Theo nhận định của nhiều chuyên gia và DN thì ngoài việc nhu cầu mua sắm xe tải của thị trường tăng mạnh thì xe tải từ Trung Quốc có giá rẻ hơn các loại xe nhập từ các nước khác cũng như lắp ráp trong nước do Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN - Trung Quốc giai đoạn 2015-2018, có hiệu lực ngày 1/1/2015 đã áp dụng thuế suất ưu đãi cho mặt hàng này. Trong biểu thuế này, việc nhập khẩu xe ôtô tải nguyên chiếc trên 45 tấn chỉ chịu thuế 0%. Còn dòng xe tải từ 25 tấn đến 45 tấn cũng chỉ có thuế suất 10-15%.

Với mức thuế này, các DN lắp ráp xe tải trong nước đang chịu thiệt thòi lớn vì theo một tính toán mới đây của VAMI nếu cộng cả chi phí lắp ráp và thuế nhập khẩu linh kiện thì xe tải lắp ráp ở Việt Nam có mức chi phí là 24%, cao hơn nhiều so với việc nhập xe ôtô tải nguyên chiếc. Vì vậy, giá của xe tải nhập khẩu nguyên chiếc từ Trung Quốc thường rẻ hơn xe lắp ráp trong nước khoảng 15 - 20%.

Tác động đến chiến lược phát triển công nghiệp ô tô như thế nào?

Trong thời gian qua, nhiều DN trong lĩnh vực lắp ráp xe du lịch đang có xu hướng chuyển dần sang nhập khẩu nguyên chiếc thay vì lắp ráp trong nước. Nếu điều đó xẩy ra ngành công nghiệp ô tô sẽ khó tiếp tục phát triển.

Việc ô tô tải nguyên chiếc từ Trung Quốc nhập khẩu tăng mạnh vào thị trường Việt Nam là chuyện thị trường, nhưng liệu điều đó ảnh hưởng thế nào đến hoạt động của các DN, đến sự phát triển của ngành công nghiệp ô tô Việt Nam?

Đặt câu hỏi này là bởi trong chiến lược và quy hoạch công nghiệp ôtô Việt Nam giai đoạn mới đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt thì xe tải, xe khách được xác định là nhóm sản phẩm chủ lực. Trong khoảng 10 năm qua nhiều DN ô tô trong nước cũng đã tập trung đầu tư mạnh vào phân khúc xe tải như Thaco, Veam, Vinamotor, Samco… và đã có những thành công nhất định.

Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia thì gần như tất cả các DN sản xuất, lắp ráp xe tải của Việt Nam hiện nay chủ yếu đều nhập khẩu linh kiện, phụ tùng từ Trung Quốc về lắp ráp. Ngay việc đầu tư nhà máy, dây chuyền, thiết bị… cũng đều có nguồn gốc từ Trung Quốc.

Ở góc độ nội địa hóa, trong số các DN nêu trên chỉ có duy nhất Thaco có tỷ lệ nội địa hóa trung bình đối với các loại xe tải đạt 46 - 50%, một tỷ lệ khá cao, còn những DN khác tỷ lệ nội địa hóa quá thấp, chỉ khoảng 10 - 15%.

Với thực tế đó, khả năng các DN thay vì lắp ráp, sản xuất, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa sẽ chuyển sang nhập khẩu xe tải nguyên chiếc từ Trung Quốc chỉ còn là vấn đề thời gian. Khi đo, ngành công nghiệp ô tô Việt Nam sẽ khó phát triển theo mục tiêu đặt ra.

Theo Báo Diễn đàn Doanh nghiệp

Bảng giáThị trường

VN-Index 687.15 ▲ 0.89 (0.13%)

 
VN-Index 687.15 0.89 0.13%
HNX-Index 83.01 -0.23 -0.28%
UPCOM 53.54 0.21 0.39%
DJIA 16,038.48 11.43 0.07%
Nasdaq 4,286.74 2.99 0.07%
Nikkei 225 16,122.71 -881.59 -5.47%
FTSE 100 5,632.19 -57.17 -1.02%

BizLIVE - Gặp gỡ