“Uẩn khúc” hai giá than chênh lệch nghìn tỷ: Bộ Công thương lên tiếng

Mạnh Nguyễn

08:21 03/06/2016

BizLIVE - Thứ trưởng Bộ Công thương Đỗ Thắng Hải đã trả lời câu hỏi BizLIVE tại buổi họp báo Chính phủ thường kỳ chiều 2/6 liên quan đến việc chỉ đạo "tập trung mua than của TKV".

“Uẩn khúc” hai giá than chênh lệch nghìn tỷ: Bộ Công thương lên tiếng

Thứ trưởng Bộ Công thương Đỗ Thắng Hải

Như BizLIVE đã đề cập, Tổng cục Năng lượng (Bộ Công Thương) mới đây đã có văn bản thông báo về ý kiến kết luận "lạ" của Tổng cục trưởng Đặng Huy Cường tại cuộc họp về cung cấp than cho Nhà máy nhiệt điện Vũng Áng 1.
Theo đó, cơ quan này yêu cầu Tập đoàn Dầu khí (PVN) chỉ đạo chủ đầu tư Nhà máy nhiệt điện Vũng Áng 1 “tập trung mua than của TKV sản xuất”. Đồng thời, “chủ động làm việc với TKV để ký hợp đồng mua bán than năm 2016”, “đàm phán để ký kết hợp đồng mua bán than dài hạn cho nhà máy trước ngày 15/7/2016”.
Chỉ đạo này có thể "không thành  vấn đề” vì ngay cả TKV và PVN đều là tập đoàn nhà nước và cùng là “người nhà” thuộc Bộ Công Thương. Tuy nhiên, theo thông tin BizLIVE được biết, giá than của TKV giao đến Nhà máy nhiệt điện Vũng Áng 1 hiện là hơn 1,8 triệu đồng/tấn, trong khi giá than nhập khẩu các doanh nghiệp khác chào chỉ khoảng 1,7 triệu đồng/tấn.
Riêng như Nhà máy Vũng Áng 1, nếu chỉ “tập trung mua than TKV”, so với giá than nhập khẩu hiện nay, người tiêu dùng sẽ phải “bù” cho TKV hơn 300 tỷ mỗi năm. Nếu tính tổng các máy nhiệt điện trên cả nước, con số có thể lên tới hàng nghìn tỷ đồng.
Vấn đề đặt ra, đó là: Tại sao Tổng cục Năng lượng lại chỉ “ưu tiên” TKV trong khi đó giá rất cao. Thứ hai, chỉ đạo của Tổng cục Năng lượng có phải đang làm méo mó thị trường cạnh tranh bình đẳng giữa các doanh nghiệp không?
Trả lời câu hỏi trên của BizLIVE, Thứ trưởng Bộ Công thương Đỗ Thắng Hải khẳng định không hề có ưu ái nào đối với TKV.
Ông Hải cho biết, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ Công Thương phê duyệt biểu đồ cấp than cho sản xuất điện từ nguồn than trong nước do TKV và Tổng Công ty Than Đông Bắc sản xuất và Bộ Công Thương phải chỉ đạo EVN, PVN mua than trong nước cho sản xuất điện từ hai đơn vị này.
“Có nghĩa rằng không phải bất cứ một đơn vị nào cũng có thể cung cấp than để sản xuất điện mà chủ yếu tập trung vào 2 đơn vị lớn này. Vì hai đơn vị này có nguồn than ổn định, đủ để bảo đảm cho sản xuất điện, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia”, ông Hải nhấn mạnh.
Để thực hiện chỉ đạo trên của Thủ tướng Chính phủ, ông Hải cho biết: Bộ Công Thương đã có công văn gửi TKV cũng như Tổng Công ty Than Đông Bắc yêu cầu cũng như đề nghị cung cấp đủ than cho Nhà máy Nhiệt điện Vũng Áng. Ngày 6/4, TKV đã ký hợp đồng với tổng số 2,6 triệu tấn than.
Tuy nhiên, theo ông Hải, công ty Điện Vũng Áng báo cáo là có sự cố ở tổ máy số 1, dự kiến mất 10 tháng để sửa chữa, và vì vậy lượng than để sản xuất điện đã ký với TKV đủ để cho sản xuất điện theo quy định.
"Chính vì vậy, Tổng cục Năng lượng đã yêu cầu TKV thực hiện hợp đồng của mình đã ký với Nhà máy Nhiệt điện Vũng Áng, bảo đảm lượng điện sản xuất theo như nội dung đã ký kết, chứ không có việc chỉ có một mình TKV là được phép cung cấp", ông Hải nói.
Ông Hải cũng nhấn mạnh thêm khi trả lời phóng viên: Trước hết, vấn đề năng lượng, đặc biệt là an ninh năng lượng là vấn đề hết sức quan trọng. Vấn đề cung cấp điện không đơn giản như là một hợp đồng mua bán bình thường. Tuy nhiên, một câu hỏi quan trọng liên quan đến giá than, tại sao lại phải mua than với giá cao hơn hẳn so với thị trường như vậy, ông Hải lại không đề cập tới.
Trong khi đó, hiện đang có tình trạng “oái oăm” khi hạch toán hai loại giá than tại một số nhà máy nhiệt điện đang sử dụng cùng lúc hai nguồn than trong nước và nhập khẩu.
Nguyên nhân là do có sự chênh lệch về mức giá giữa than trong nước so với than nhập khẩu. 
Trong khi trước đó, theo chỉ đạo của Bộ Công Thương, các nhà máy nhiệt điện chỉ được thanh toán chi phí than đã mua từ nguồn khác với giá than bao gồm cước vận chuyển “không vượt quá” giá than trong nước kể cả cước vận chuyển do TKV cung cấp. Nhưng nay, khi giá than nhập không những không vượt mà còn thấp hơn thì giá than trong nước lại không điều chỉnh theo mà mỗi “ông” một giá.
Với tính toán gần nhất theo Quy hoạch điện VII, để đáp ứng nhu cầu than cho điện từ năm 2016 trở đi sẽ phải nhập khẩu khoảng vài triệu tấn và đến năm 2020 có thể lên 20-30 triệu tấn/năm. Nếu câu chuyện này không được giải quyết rạch ròi, e rằng sẽ khó xây dựng được một cơ chế thị trường sòng phẳng.
Ngoài giá than, TKV hiện nay cũng đang nhập khẩu than, nếu không có chỉ đạo rõ ràng từ Bộ Công thương về việc phân biệt rõ than nào là than nhập khẩu, than nào là than khai thác thì phải chăng đang “đánh đồng” tất cả. Ai sẽ đảm bảo được than TKV bán lại cho nhà máy không phải là than nhập? Rõ ràng, đây là những vấn đề cần được Bộ Công Thương, mà trực tiếp là Tổng cục Năng lượng cần có sự minh bạch.

MẠNH NGUYỄN

Từ khóa: TKV, Bộ Công thương, PVN

Bảng giáThị trường

VN-Index 757.8 ▼ -4.06 (-0.54%)

 
VN-Index 757.8 -4.06 -0.54%
HNX-Index 97.12 -0.84 -0.86%
UPCOM 56.21 -0.14 -0.25%
DJIA 21,611.78 -28.97 -0.13%
Nasdaq 6,390.0 4.96 0.08%
Nikkei 225 20,099.75 -44.84 -0.22%
FTSE 100 7,483.36 -4.51 -0.06%