Nông sản sang Trung Quốc, vì sao Việt Nam không thể mặc cả?

Tâm An

10:29 16/06/2015

BizLIVE - Dù Trung Quốc là một thị trường lớn, nhu cầu nhập khẩu nông sản, lúa gạo ở mức cao, Việt Nam xuất khẩu chủ yếu sang thị trường này tuy nhiên lại luôn trong thế lép vế, chịu sự phụ thuộc.

Nông sản sang Trung Quốc, vì sao Việt Nam không thể mặc cả?

Ảnh minh họa.

Số liệu từ Tổng cục Thống kê cho biết, năm 2001 Việt Nam bắt đầu nhập siêu từ Trung Quốc với mức 210 triệu USD nhưng đến năm 2014 con số này đã lên tới mức kỷ lục với 28 tỷ USD. Như vậy chỉ trong vòng hơn 10 năm nhập siêu từ Trung Quốc của Việt Nam đã tăng khoảng 100 lần.

Trong khi Việt Nam mua được nguyên liệu giá rẻ phục vụ cho các ngành sản xuất như may mặc, da giày, linh kiện phụ tùng và hàng hoá nông sản Việt Nam có thị trường lớn để xuất khẩu, Việt Nam lại chịu sức ép từ phía Trung Quốc khi quá phụ thuộc vào nguyên liệu cung cấp từ Trung Quốc và đầu ra của nông sản phụ thuộc vào nhu cầu từ phía Trung Quốc.

PGS.TS Phạm Tất Thắng, chuyên gia kinh tế Viện Nghiên cứu Thương mại (Bộ Công Thương) cho biết, thực tế này kéo dài 10 năm nguyên nhân chính là do chính sách và quá trình triển khai chính sách chưa tốt, ngay bản thân các cơ quan quản lý, nhà làm chính sách đang "bí" lối thoát và hướng đi cụ thể.

Ông Thắng dẫn chứng, sự việc xuất khẩu dưa hấu ùn tắc tại cửa khẩu Tân Thanh (Lạng Sơn) trong nhiều năm trở lại đây cho biết, mặc dù có nhiều cuộc hội thảo bàn giải pháp tháo gỡ khó khăn nhưng thực tế vẫn diễn ra chứng tỏ cơ quan quản lý không có biện pháp tối ưu giải quyết và để nông dân, thương nhân tự bơi.

Đồng quan điểm, trao đổi với BizLIVE, ông Nguyễn Văn Nam, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu thương mại (Bộ Công thương) cũng cho biết lỗ hổng của Việt Nam xuất hiện từ khâu quản lý nhà nước, quản lý thị trường, quy hoạch sản xuất và nông dân do đó đòi hỏi các Bộ chức năng cần "làm đến nơi đến chốn", tạo ra trật tự kinh doanh rõ ràng.

Ông Nam cho biết, để gỡ khó khăn, tránh nông sản phụ thuộc quá nhiều vào thị trường Trung Quốc và cảnh được mùa mất giá không tiếp diễn bản thân doanh nghiệp kinh doanh trong cơ chế thị trường cạnh tranh phải là nhữg doanh nghiệp lớn, đủ điều kiện năng lực cạnh tranh, từ tiểu ngạch tiến lên chính ngạch.

Theo ông Nam, mỗi sản phẩm cần có vài 3 doanh nghiệp tầm cỡ, có vốn, có kinh nghiệm và sản xuất được những sản phẩm có chất lượng mới có thể mặc cả.

"Mặc dù Trung Quốc có dung lượng thị trường lớn với hơn 1,3 tỷ dân, dễ tính và không đòi hỏi quá cao về chất lượng sản phẩm nhưng nông sản, lúa gạo, rau củ quả của Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc thường không được giá, thậm chí chịu cảnh chèn ép.

Lý do vì Việt Nam sản xuất nhỏ lẻ, tự pháp, các nhà kinh doanh tự bơi trong khi Trung Quốc chỉ cần 3-5 công ty là các nhà buôn lớn có thể đẩy hàng hoá Việt Nam vào thế yếu. Vì vậy, mỗi sản phẩm cần có 3-5 doanh nghiệp tầm cỡ như Trung Quốc để có thể mặc cả, hiện nay Trung Quốc mua cho đã là may", ông Nam nói.

TÂM AN

Bảng giáThị trường

VN-Index 803.52 ▼ -2.41 (-0.3%)

 
VN-Index 803.52 -2.41 -0.3%
HNX-Index 104.93 0.2 0.19%
UPCOM 54.47 0.03 0.06%
DJIA 22,331.35 63.01 0.28%
Nasdaq 6,454.64 6.17 0.1%
Nikkei 225 20,299.38 389.88 1.92%
FTSE 100 7,279.7 26.42 0.36%