Mập mờ phí BOT: “Doanh nghiệp với nhau còn nghi ngờ, huống hồ là người dân!”

Mạnh Nguyễn

09:26 21/05/2016

BizLIVE - Ông Bùi Danh Liên - Chủ tịch Hiệp hội vận tải Hà Nội cho biết việc rất nhiều hợp đồng BOT chưa được minh bạch, khiến doanh nghiệp hợp tác với nhau còn nghi ngờ, huống hồ là người dân không có thông tin, sẽ càng ngi ngờ hơn.

Mập mờ phí BOT: “Doanh nghiệp với nhau còn nghi ngờ, huống hồ là người dân!”

Ảnh minh họa.

Băn khoăn trên của ông Bùi Danh Liên - Chủ tịch Hiệp hội vận tải Hà Nội được đưa ra tại tọa đoàn Minh bạch thu phí các dự án đường BOT ngày 20/5.
Theo phản ánh của ông Liên, mặc dù có nhiều tích cực đối với phát triển nhưng nói về hiện trạng của các dự án BOT hiện nay phải nhấn mạnh đến yếu tố: phí chồng phí và phí bủa vây khắp nơi.
“Quy định 70 km mới được lập một trạm thu phí BOT, nhưng nhiều tuyến đường chỉ 100km đã 4 trạm, điển hình cao tốc Hà Nội về Thái Bình. Nhiều xe giường nằm xuất phát từ bến Nước ngầm về Ninh Bình chạy trên cao tốc có mức phí quá cao, trong khi xe chỉ 5 – 7 người khách”, ông Liên nói và đề nghị “Bộ Giao thông vận tải xem có cách nào cứu doanh nghiệp”.
Ông Liên ví von việc thu phí BOT hiện nay đối với doanh nghiệp chẳng khác nào “chúng tôi chỉ đủ tiền vào nhà nghỉ nhưng lại bắt chúng tôi phải vào khách sạn”. 
Do vậy, ông Liên cho rằng, làm cao tốc, dự án BOT là tốt nhưng làm phải có lộ trình, cái nào làm trước, cái nào chưa nên làm thì kiến nghị mở rộng và thu phí ở mức hợp lý. 
Liên quan đến phản ánh của người dân về việc Hà Nội – đi Thái Bình có 4 trạm là gây bức xúc cho dân trong khi tuyến đường chưa đến 100km, ông Trường cho biết: Chúng tôi hết sức chia sẻ với các doanh nghiệp vận tải.
Theo Thứ trưởng Trường, trong quá trình thực hiện các dự án BOT, Bộ Giao thông vận tải đã cân nhắc rất kỹ nhằm thực hiện theo đúng các quy định về khoảng cách giữa các trạm thu phí là 70 km/trạm và tính toán mức tăng phí phù hợp theo lộ trình.
“Có ý kiến cho rằng từ Hà Nội về Thái Bình chỉ 100km nhưng có tới 4 trạm thu phí, nhưng thực ra hành trình này có rất nhiều tuyến đường để lựa chọn.
Nếu đi qua cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ, cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình, qua QL21 mới, cầu Tân Đệ, sẽ phải qua 4 trạm thu phí và sẽ bị tính tiền theo quy tắc của đường cao tốc là đi bao nhiêu km, trả tiền bấy nhiêu.
Cũng còn nhiều đường khác để đi như: Theo QL1 (cũ) không mất phí. Nếu đi lối QL21 cũ cũng không mất phí còn đi vào QL21 mới được đầu tư theo hình thức BOT sẽ phải trả phí. Đối với  ầu Tân Đệ, đã tồn tại dự án BOT hơn 10 năm, nếu chúng ta đi đường này sẽ chịu 1 lần phí.
Vì thế nếu đi theo tuyến cao tốc và BOT sẽ mất 4 lần thu phí, nhưng đổi lại sẽ được đi nhanh, thuận lợi và đáp ứng được nhu cầu vận tải cao. Nhưng nếu đi theo đường cũ, sẽ không phải đi qua 4 trạm thu phí như phản ánh”, Thứ trưởng cho biết.
Đối với trạm khác, ông Trường cho biết: Chúng tôi đã tính đến hết yếu tố của người dân, khi đặt để đáp ứng 70/km một trạm thu phí, chúng ta phải tránh khỏi khu vực đô thị, khoảng cách có thể xê dịch 60 - 70km, nếu rơi vào vùng nào đi chăng nữa, thì nó cũng rơi vào vùng có người dân đi lại và học sinh đi lại rất nhiều.
Do vậy, Bộ Giao thông vận tải đã kiến nghị Bộ Tài chính cho phép chủ đầu tư dùng lợi nhuận của mình để giảm phí cho lượt đi qua. Hiện nay đã triển khai đến các trạm là nếu đăng ký vé tháng qua đường BOT, sẽ giảm đối với người dân sống ven đó, thậm chí miễn hẳn đối với đối tượng chính sách. 
Hồ sơ không đóng dấu  mật nhưng bên trong lại có điều bảo mật
Tại buổi tọa đàm, ông Bùi Danh Liên bày tỏ băn khoăn: Nhiều hợp đồng BOT dài trăm trang, nhưng có hợp đồng ghi một số điều khoản bảo mật không cung cấp thông tin bảo mật cho bất cứ người nào, ngoài lãnh đạo công ty đó.
“Bản hồ sơ một bên là Bộ Giao thông vận tải ký, một bên là doanh nghiệp ký, ngoài hồ sơ không đóng dấu mật, vậy tại sao bên trong lại có điều khoàn bảo mật. Điều này làm xảy ra bất cập vì rất nhiều vụ các nhà đầu tư BOT cãi nhau vì không ăn chia đúng”, ông Liên nói.
Theo ông Liên, ngay cả doanh nghiệp hợp tác với nhau còn nghi ngờ nhau, người dân không biết thông tin sẽ càng nghi ngờ hơn.
Liên quan đến tính minh bạch trong việc thu phí BOT, Thứ trưởng Trường cho biết, các trạm thu phí đang được áp dụng công nghệ thu phí một dừng, được kiểm soát chặt bằng thẻ điện tử và phần mềm. Công tác quản lý nhà nước giao cho Tổng cục Đường bộ Việt Nam thực hiện nên không có chuyện bị thất thu phí.
Thời gian tới, với việc áp dụng công nghệ thu phí không dừng, chắc chắn sẽ bảo đảm tuyệt đối việc minh bạch trong thu phí.
Về việc Bộ Giao thông vận tải có ý định mua lại các trạm thu phí hay không. Thứ trưởng Trường cho biết, việc huy động các nguồn lực để đầu tư dự án giao thông BOT xuất phát từ nguyên nhân ngân sách khó khăn. Vì vậy đến thời điểm này chưa tính đến việc mua lại các trạm thu phí mà phải đợi khi nền kinh tế tốt lên hoặc có các giải pháp phù hợp hơn.
Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách Thuế (Bộ Tài chính) Vũ Khắc Liêm cũng cho biết, các dự án BOT có mức đầu tư rất lớn nên nêu mua lại bây giờ, ngân sách sẽ rất khó khăn, nợ công sẽ tăng lên.

MẠNH NGUYỄN

Bảng giáThị trường

VN-Index 807.13 ▲ 3.2 (0.4%)

 
VN-Index 807.13 3.2 0.4%
HNX-Index 106.52 0.77 0.72%
UPCOM 54.55 0.07 0.12%
DJIA 22,359.23 -53.36 -0.24%
Nasdaq 6,422.69 -33.35 -0.52%
Nikkei 225 20,296.45 -51.03 -0.25%
FTSE 100 7,271.15 7.25 0.1%