Làm ăn với Châu Phi, nhìn từ một chuyến đi

Đỗ Long

16:00 28/03/2016

BizLIVE -
Tôi có dịp tháp tùng theo đoàn cấp cao do Chủ tịch nước Trương Tấn Sang dẫn đầu thăm Tanzania, Mozambique và Iran vào trung tuần tháng 3/2016, với hai trong số quốc gia đó nằm ở Châu Phi.

Làm ăn với Châu Phi, nhìn từ một chuyến đi

Nhân viên Halotel (áo vàng) - mạng di động của Viettel ở Tanzania - trò chuyện với khách hàng bản địa - Ảnh: NLĐ.

Có cơ hội là tôi đi, chứ không phải có điều kiện mới đi. Nói thế để hiểu rằng tìm ra cơ hội thì dù đang kẹt tiền cũng đi vay để đi cho được.
Năm 1999, khi đang tham gia một hội chợ da giày lớn tại Châu Âu, diễn ra ở thành phố Dusseldoft của Đức, thấy các doanh nhân Thái Lan, Indonesia… tại đây kéo nhau đi Nam Phi, tôi cũng hồ hởi đi. Khi đến được Johannesburg - nơi được mệnh danh là “thành phố vàng” (Golden City) của Nam Phi, thấy cảnh cướp bóc, trấn lột, đấu súng diễn ra hằng ngày, rồi chính bản thân tôi cũng bị lột sạch tiền trước khách sạn.
Khi đó, tôi từng thề với mình rằng không quay lại Châu Phi nữa.
Nay, với  Tanzania và Mozambique - nơi tôi đến, có thể xem là một ngoại lệ, vì được tháp tùng đoàn cấp cao Nhà nước Việt Nam, với hơn 200 quan chức, doanh nhân…, cho nên cũng yên tâm, và cũng... quên đi chuyện 17 năm trước bị trấn lột ở Nam Phi.
Không rõ có phải là một định mệnh hay không, mà khi đến hai đất nước này, cảm giác về “cái nghèo” lại xuất hiện, ngay ở quốc gia có nhiều tài nguyên kim loại quý như: kim cương, vàng, niken, than đá, titanium, khí tự nhiên. Y như các vùng giàu có tài nguyên của Việt Nam ta, nhưng vẫn phải “xóa nghèo” mấy chục năm nay.
Các mặt hàng nông nghiệp của Tanzania và Mozambique thì quả là rất “hữu cơ”, khi không ưa dùng các loại “nông dược thần bí ” của Trung Quốc. Cho nên, Ấn Độ, Nhật Bản, Châu Âu, Các tiểu vương quốc Á Rập đều là bạn hàng lớn của họ.
Các sản phẩm cà phê, chè, bông, dừa, mía, hoa quả nhiệt đới… của hai nước này là điều mà Việt Nam phải học. Họ vẫn xuất khẩu chính ngạch và ổn định, không như Việt Nam ta, không “được mùa mất giá” thì lại “được giá mất mùa”.
Trong chuyến đi này, tôi được ngài Bộ trưởng Bộ Công nghiệp, Thương mại và Đầu tư Charles J.P Mwijage của Tanzania tiếp riêng, với mong muốn doanh nghiệp Bita’s của tôi sẽ trở thành gạch nối giữa Hiệp hội Da giày Việt Nam với ngành nguyên liệu da của Tanzania. Tôi cũng gặp gỡ hơn 15 đại diện đủ ngành nghề của hai nước, hy vọng sẽ có đường dây quan hệ kinh doanh được cấp nối…
Tanzania, Mozambique và những nước ở đông nam Châu Phi đều là thuộc địa của Anh, Đức, Bồ Đào Nha. Xét tổng thể thì Tanzania nghèo hơn Mozambique, nhưng khi đã đặt chân lên hai nước này, chúng ta sẽ thấy được tiềm năng về con người của Tanzania hơn hẳn Modambique. Tanzania phổ cập hai thứ tiếng (tiếng Swahilli và tiếng Anh). Bất kỳ ở đâu trong thành phố, ngay cả chợ, các bà bán rau đều trao đổi được bằng tiếng Anh. Họ cũng có nhiều trường chuyên ngành kỹ thuật (nông nghiệp, khoa học).
Trong khi đó, Mozambique pha tạp nhiều ngôn ngữ bản xứ như Majhuwa, Send, Swahilli, tiếng Bồ Đào Nha, tiếng Anh, và cả thủ đô chỉ có một trường đại học.
Rối ren còn ở chỗ Mozambique có những tranh chấp liên miên giữa 16 đảng phái, chỉ trong vòng 30 năm có hơn 17 cuộc nội chiến, và dù đã ở thế kỷ 21, nhưng vẫn còn hơn 50 % dân số mù chữ...
Quá khứ thực dân đã để lại cho Châu Phi nói chung và Tanzania và Mozambique nói riêng nhiều tàn tích, và ngày hôm nay lại trở thành những điểm du lịch nổi tiếng, như Bagamoyo (Tanzania) với những khu chợ nô lệ xưa, cảng biển cũ chuyên chở ngà voi, vàng và nô lệ, hay khu vườn quốc gia Serengeti, nơi được mệnh danh là “cánh đồng của linh dương”.
Riêng với Mozambique, từ khi Vasco de Gama đặt chân lên thành phố Maputo - nơi hiện tại là thủ đô, hình thành nơi đây trung tâm mua bán nô lệ, thì nay, tàn tích còn lại là những “thành quách” nhốt nô lệ và các trại tập kết, kể cả những khu”đèn đỏ” vẫn tồn tại hoạt động hơn hai thập kỷ…, là nguồn thu của một bộ phận dân nghèo thủ đô.
Dù vậy, một lớp thanh niên mới đang vươn ra thế giới từ nơi nghèo đói này, cho dù bệnh dịch vẫn còn hoành hành, an ninh trật tự xã hội vẫn còn kém xa Việt Nam. Họ kiên trì, dấn thân cho tương lai, điều được thể hiện qua các buổi giao lưu giữa doanh nghiệp hai nước…
Họ luôn có nhiều câu hỏi đối với Việt Nam, họ muốn có sự hợp tác, họ muốn có cái nhìn khác về Việt Nam, khi mà một gương mặt đại diện là Viettel đang chứng tỏ bản thân là nhà đầu tư viễn thông cho hai đất nước này tốt hơn các đối thủ đến từ Trung Quốc.
Tiềm năng, tài nguyên của Châu Phi, của Tanzania hay Mozambique là vô giá. Hy vọng họ bảo vệ được, không làm cho mai một, không triệt phá hoang tàn.
Tôi nhận rõ những thách thức trước mắt khi đầu tư làm ăn với Châu Phi, nhưng cũng thấy nhiều tiềm năng hứa hẹn thành trái ngọt, khi ta có chiến lược đúng đắn với khu vực và mảnh đất màu mỡ này…

 
Về tác giả: Ông Đỗ Long là Chủ tịch Công ty Cổ phần Đầu tư Bình Tân, Tổng giám đốc Công ty Sản xuất hàng tiêu dùng Bình Tân (Bita's).
Ông từng tham gia các khóa quản trị kinh doanh cao cấp Insead - Euro (1993-1997), là thành viên Hiệp hội Doanh nghiệp TP.HCM, Hiệp hội Hàng tiêu dùng Việt Nam, Hiệp hội Da giày Việt Nam, Hội Bảo trợ dạy môn tiếng Hoa TP.HCM...
Ông còn là cây bút quen thuộc trên một số tờ báo, nhà nhiếp ảnh, nhà sưu tập tranh, tem.
.
 

Trong dòng chảy của cuộc sống ngồn ngộn sự kiện, có những sự kiện cần được thông tin, chia sẻ, để rút ra một ý nghĩa hay gợi mở một vấn đề lớn hơn. Đó có thể là một hiện tượng mới xuất hiện trong xã hội, một sự kiện cần được bàn luận, thậm chí một nhân vật có hành động nổi bật... 
Xuất hiện vào thứ Hai hàng tuần, mục “Theo dòng sự kiện” của BizLIVE sẽ chuyển tải những bình luận, phân tích về các sự kiện thời sự được mọi người quan tâm, chia sẻ. BizLIVE trân trọng mời bạn đọc, các doanh nhân, các chuyên gia kinh tế, các nhà báo đồng nghiệp cùng tham gia. Bài viết xin gửi về địa chỉ e-mail: thuky@bizlive.vn.

ĐỖ LONG

Bảng giáThị trường

VN-Index 743.41 ▲ 1.5 (0.2%)

 
VN-Index 743.41 1.5 0.2%
HNX-Index 93.69 0.22 0.23%
UPCOM 57.64 0.25 0.43%
DJIA 16,038.48 11.43 0.07%
Nasdaq 4,286.74 2.99 0.07%
Nikkei 225 16,122.71 -881.59 -5.47%
FTSE 100 5,632.19 -57.17 -1.02%

BizLIVE - Gặp gỡ