Khi Hiệp hội Bia – Rượu – Nước giải khát “lật kèo”

Sau khi đồng thuận với đề án Nâng cao năng lực quản lý Nhà nước đối với sản xuất, kinh doanh bia, bất ngờ Hiệp hội Bia - Rượu - Nước giải khát lại "lật kèo".

Khi Hiệp hội Bia – Rượu – Nước giải khát “lật kèo”

Ảnh minh họa.

Mặc dù trước khi Bộ Công Thương hoàn thiện Đề án nâng cao năng lực quản lý Nhà nước đối với hoạt động sản xuất và kinh doanh bia, Hiệp hội Bia - Rượu - Nước giải khát (VBA) đã có văn bản đồng thuận và đánh giá cao đề án này. Thế nhưng, bất ngờ, Hiệp hội này quay ngoắt 180 độ, phản đối gay gắt với lý do nó sẽ làm chi phí của các doanh nghiệp bị đội lên khá nhiều. Câu hỏi đặt ra là, liệu quyền lợi người tiêu dùng có bị xem nhẹ hơn những khoản đầu tư của doanh nghiệp sau cú “lật kèo” của VBA?

Lo tiền doanh nghiệp, quên lợi ích người tiêu dùng

Dẫn lại thông tin từ buổi tọa đàm “Quy hoạch và công tác quản lý ngành bia Việt Nam” do VBA tổ chức trung tuần tháng 5/2015 với nội dung về dán tem cho sản phẩm bia tiếp tục được đưa ra bàn luận sôi nổi trên công luận. Tại đây, VBA đã đưa ra các dẫn chứng để chứng minh rằng việc dán tem sẽ không đạt được kỳ vọng của các cơ quan quản lý mà ngược lại nó sẽ làm cho chi phí của doanh nghiệp bị đội lên khá nhiều.

Mặc dù, theo tiêu chí được đưa ra trong Đề án nâng cao năng lực quản lý Nhà nước về bia của bộ Công Thương, mục đích yêu cầu của việc dán tem bia nhằm tăng cường quản lý Nhà nước về đầu tư, sản xuất kinh doanh, quản lý nhập khẩu, chống hàng lậu, hàng giả, hàng nhái, quản lý thuế...

Theo cách lý giải của VBA, hiện nay trong ngành bia có hai doanh nghiệp Nhà nước là Habeco và Sabeco, chiếm trên 60% năng lực và thị phần, các doanh nghiệp này hàng năm đều đăng ký kế hoạch sản xuất đối với bộ Công Thương. Còn đối với các doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp cổ phần, công ty TNHH, đều báo cáo qua hệ thống cơ quan thống kê Nhà nước từ Trung ương tới địa phương. Từ đó, cơ quan thống kê đều tập hợp được sản lượng bia toàn quốc hàng quý, hàng năm.

Do vậy, VBA cho rằng, việc nắm và quản lý Nhà nước về sản lượng bia sản xuất là đầy đủ, kịp thời, không nhất thiết phải dán tem.

Không những thế, Hiệp hội này còn khẳng định việc dán tem bia không có quan hệ với việc tính và nộp thuế khi cho rằng, các doanh nghiệp có trách nhiệm nộp thuế và quyết toán từng loại thuế với cơ quan thuế. Các loại thuế lại được xác định và tính thuế khác nhau theo quy định của luật như VAT theo doanh thu, thuế TTĐB theo sản lượng tiêu thụ và doanh thu, thuế TNDN theo lợi nhuận... Như vậy, việc tính thuế và nộp thuế theo các luật thuế hiện hành đều dựa trên cơ sở sản lượng sản phẩm tiêu thụ và doanh thu.

VBA cho rằng, sản xuất của các doanh nghiệp hiện đáp ứng được nhu cầu tiêu dùng với giá cả hợp lý, phù hợp sức mua, sản phẩm bia có sức cạnh tranh cao trong hội nhập nên hàng lậu, hàng giả đối với bia là rất ít. Thế nhưng, VBA cũng không phủ nhận con số được bộ Công Thương đưa ra, năm 2014, hàng lậu, hàng giả kém chất lượng về bia là 185.842 chai tương đương 95.000 lít.

Đáng chú ý, theo VBA, hiện nay, cả nước có trên 100 cơ sở sản xuất bia với khoảng gần 200 dây chuyền chiết lon, chai, hơi, tươi thì riêng vốn đầu tư mua máy dán tem ngành bia phải đầu tư khoảng 3.000 tỉ đồng (tính bình quân 15 tỉ đồng một máy dán tem, rượu, bia).

Tuy nhiên, với những văn bản mà PV báo thu thập được cho thấy, sự phản ứng của VBA tại buổi tọa đàm trên dường như đang “tự tay tát mình” khi cách đó chưa đầy 2 năm, chính Hiệp hội này đã “nhiệt tình” ủng hộ đề án trên với tinh thần “cần phải có” tại Công văn số 82/CV-HH gửi tới Bộ Công Thương với cách nhìn tổng thể: “Với mục tiêu phát triển bền vững của ngành, bảo đảm lợi ích chính đáng của người tiêu dùng, nhà sản xuất chân chính và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đối với Nhà nước...” (trích Công văn 82/CV-HH), còn bây giờ, hẳn đã có một cái nhìn đơn giản hơn là quyền lợi của doanh nghiệp sẽ bị ngốn thêm chi phí(?!).

VBA tự mâu thuẫn với chính mình

Trở lại với văn bản mang số hiệu 82/CV-HH của VBA đề ngày 22/7/2013. Theo đó, vào giữa tháng 6/2013, bộ Công Thương đã có văn bản yêu cầu Hiệp hội này góp ý về Đề án nâng cao năng lực quản lý Nhà nước đối với hoạt động sản xuất kinh doanh bia. Hơn 1 tháng sau, VBA đã có công văn phúc đáp (số 82/CV-HH) nêu: “Ngành bia thực sự vẫn còn tồn tại một số bất cập, hạn chế làm ảnh hưởng đến mục tiêu phát triển bền vững của ngành...”.

Cũng tại văn bản do Chủ tịch VBA Nguyễn Văn Việt ký đã thừa nhận phân tích của Đề án là hoàn toàn đúng đắn như: “Chưa quản lý chính xác được sản lượng sản xuất của ngành bia, nhất là sản lượng bia của các cơ sở sản xuất nhỏ, quy mô địa phương. Từ đó tạo khả năng gian lận, trốn thuế đồng thời dẫn đến hệ lụy cạnh tranh không bình đẳng giữa các nhà sản xuất chân chính (nộp thuế đầy đủ) với những nhà sản xuất kinh doanh bất hợp pháp (trốn thuế)”.

“Tình trạng bia sản xuất lậu, bia giả cũng như bia nhập lậu diễn biến phức tạp. Theo thống kê của Ban chỉ đạo 127 Trung ương, chỉ trong 9 tháng đầu năm 2012 đã thu giữ, tiêu hủy 378.087 chai bia, nước giải khát nhập lậu” (trích nội dung công văn số 82/CV-HH).

Từ đó, VBA khẳng định: “Hiệp hội thống nhất về sự cần thiết và mục tiêu của Đề án được xây dựng, theo đó sẽ triển khai một hệ thống quản lý thống nhất, xuyên suốt từ sản xuất, nhập khẩu đến phân phối, tiêu dùng đối với sản phẩm bia”.

Đồng thuận và nhận thấy sự cần thiết đối với việc triển khai Đề án là như vậy, nhưng không hiểu sao, gần hai năm sau, nội dung cốt yếu của Công văn 82/CV-HH đã bị thay đổi bằng một tinh thần hoàn toàn trái ngược. Đáng nói hơn, khi đưa ra những lập luận để phản đối việc dán tem bia trong thời gian gần đây, VBA tuyệt nhiên không nhắc lại văn bản này, dù cho nó đã được xem xét, phân tích, đánh giá khá quy mô và bài bản trong thời gian khá dài.

Trong khi đó, từ một nguồn thông tin khác cho thấy, đại diện các doanh nghiệp bao gồm Tổng công ty CP Bia – Rượu – Nước giải khát Sài Gòn (Sabeco), Tổng công ty CP Bia – Rượu – Nước giải khát Hà Nội (Habeco), đại diện của hệ thống các công ty châu Á Thái Bình Dương tại Việt Nam, đại diện của các nhà máy có vốn của Carlsberg tại Việt Nam đều ủng hộ về chủ trương dán tem bia của Chính phủ để góp phần phòng chống hàng giả, hàng nhái, hàng nhập lậu cho thị trường bia Việt Nam.

Sự mâu thuẫn của VBA trong việc dán tem bia đang khiến dư luận đặt ra câu hỏi, Hiệp hội này thực chất là vì quyền lợi người tiêu dùng hay vì những khoản chi phí bỏ thêm của doanh nghiệp? Thực tế ai cũng biết, trong nhiều năm nay, các doanh nghiệp sản xuất bia ở Việt Nam đang “trúng mánh” vì mức tiêu thụ bia thuộc loại “khủng” của người dân. Tiền và lợi nhuận trong nhiều năm mà các doanh nghiệp sản xuất bia thu được liệu có phải đắn đo, so bì trước một khoản chi hợp lý, “khiêm tốn” để đảm bảo sức khỏe người tiêu dùng?

Ông Phan Chí Dũng, Vụ trưởng Vụ công nghiệp nhẹ (Bộ Công Thương):

Chi phí để quản lý chất lượng tốt hơn là việc nên làm

Hiện tại, Bộ Công Thương được Chính phủ giao triển khai “Đề án nâng cao năng lực quản lý Nhà nước đối với hoạt động sản xuất kinh doanh bia thông qua việc dán tem”. Bộ Công Thương đang triển khai nghiên cứu để trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Vì vậy, dự thảo Nghị định vẫn giữ nội dung này, sau này nếu Đề án chứng minh được hiệu quả của việc dán tem thì vẫn được quy định trong Nghị định. Trường hợp nếu việc dán tem không được Thủ tướng phê duyệt do không có hiệu quả thì quy định này sẽ được bỏ ra.

Tuy nhiên, ở đây cũng phải nói rõ việc dán tem là để tăng cường công tác quản lý Nhà nước và của bản thân doanh nghiệp đối với hoạt động sản xuất và kinh doanh bia. Nó góp phần rất lớn trong việc chống hàng giả, chống nhập lậu, chống gian lận thương mại.

Từ đó chống thất thu cho ngân sách Nhà nước, tạo môi trường kinh doanh minh bạch cho các doanh nghiệp và bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng. Khi Đề án được triển khai, doanh nghiệp sẽ phải mất chi phí, nhưng nếu bỏ chi phí để dán tem mà giúp doanh nghiệp quản lý chất lượng tốt hơn, đảm bảo lợi ích thuế của Nhà nước, giúp truy xuất nguồn gốc, giảm gian lận, buôn lậu... và lợi ích đủ lớn thì đó là việc nên làm.

Theo Báo Người Đưa Tin

Bảng giáThị trường

VN-Index 722.14 ▲ 2.58 (0.36%)

 
VN-Index 722.14 2.58 0.36%
HNX-Index 91.37 1.47 1.61%
UPCOM 57.52 -0.14 -0.25%
DJIA 16,038.48 11.43 0.07%
Nasdaq 4,286.74 2.99 0.07%
Nikkei 225 16,122.71 -881.59 -5.47%
FTSE 100 5,632.19 -57.17 -1.02%

BizLIVE - Gặp gỡ