Đừng lạm dụng chữ “thực phẩm sạch” để trục lợi!

Kim Yến - Thảo Chi

15:17 27/02/2017

BizLIVE - "Tiêu chuẩn thực phẩm an toàn không liên quan gì đến sự đắt rẻ, chỉ là do người kinh doanh khai thác nỗi sợ hãi của người tiêu dùng để trục lợi thôi".

Đừng lạm dụng chữ “thực phẩm sạch” để trục lợi!

Chuyên gia Quản lý chất lượng Vũ Thế Thành tại tọa đàm “Giải pháp đảm bảo chất lượng cho thực phẩm sạch trong cuộc chiến với thực phẩm bẩn”. Ảnh: BizLIVE

Chuyên gia Quản lý chất lượng Vũ Thế Thành đã chia sẻ thêm vấn đề thực phẩm Việt hội nhập trong tọa đàm “Giải pháp đảm bảo chất lượng cho thực phẩm sạch trong cuộc chiến với thực phẩm bẩn” do BizLIVE kết hợp với Hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam chất lượng cao tổ chức tại TP.HCM chiều ngày 24/2/2017.
Đừng khai thác nỗi sợ hãi của người tiêu dùng để trục lợi
Nhiều bạn đọc đã gửi câu hỏi đến tọa đàm thắc mắc về việc làm thế nào để biết là thực phẩm sạch, vì sao mức giá thực phẩm sạch cao so với thu nhập của người tiêu dùng ở các đô thị lớn? Làm thế nào để giá thực phẩm sạch hợp lý hơn?...
Theo ông Vũ Thế Thành, trước hết phải nói thực phẩm sạch là gì. “Trên thế giới không có từ 'thực phẩm sạch' hay 'thực phẩm bẩn', mà chỉ có thực phẩm hợp pháp, nghĩa là tuân thủ theo quy định pháp luật của Nhà nước, được hiểu là thực phẩm an toàn. Nếu không tuân thủ thì nhà sản xuất sẽ bị chế tài về mặt pháp luật, và sản phẩm không được lưu thông trên thị trường. Chỉ có Việt Nam mới đưa ra từ 'thực phẩm sạch', nhất là với nông sản, và lợi dụng từ này để bán giá cao”, ông Thành cho biết.
Trả lời câu hỏi làm thế nào để có thực phẩm an toàn, ông Thành cho rằng sự tuân thủ về pháp luật trước tiên là của nhà sản xuất, thứ hai là hướng dẫn và kiểm tra việc tuân thủ các cơ quan Nhà nước thẩm quyền. Vấn đề an toàn thực phẩm đã được các nhà khoa học nghiên cứu và đưa ra khuyến cáo hết rồi.
Nhưng theo ông Thành, có một nghịch lý là bao nhiêu thuốc trừ sâu cấm, hoá chất độc hại vẫn phổ biến ở Việt Nam! Biết bao nhiêu hóa chất độc hại, bị cấm sử dụng vẫn bị người sản xuất và chế biến sử dụng tràn lan không ai kiểm soát, có những chất cho phép sử dụng cũng chưa có quy định rõ ràng, cơ quan hữu trách giải thích khác nhau, làm khổ nhà sản xuất. Người sản xuất chế biến lớn thì không dám xài bậy, nhưng người sản xuất chế biến nhỏ lẻ thấy rẻ cứ thế xài, thậm chí có người còn không biết chất đó độc hại. Quy định cho phép phun thuốc trừ sâu 15 ngày trước khi thu hoạch, nhưng nhiều nông dân lại phun thuốc ngay trước ngày bán. Cơ quan quản lý chỉ biết kiểm tra rồi phạt chứ không có bộ phận hướng dẫn nhà sản xuất nhỏ làm thế nào để đáp ứng tiêu chuẩn.
“Chính vì thế mới sinh ra các cửa hàng gắn nhãn sản phẩm sạch, về giá cả, nếu sử dụng đúng yêu cầu pháp luật thì đâu có thể lợi dụng thị trường để nâng giá như vậy? Tiêu chuẩn thực phẩm an toàn không liên quan gì đến sự đắt rẻ, chỉ là do người kinh doanh khai thác nỗi sợ hãi của người tiêu dùng để trục lợi thôi. Giá đắt gấp ba, gấp 4 lần là phi lý, chỉ có thực phẩm hữu cơ thì có thể đắt hơn. Nhưng thực sự ngay thực phẩm gọi là hữu cơ họ cũng dùng lén phân hóa học! Nhiều tổ chức cấp giấy chứng nhận tuỳ tiện, gây mất lòng tin nơi người tiêu dùng. Tôi không tin lắm vào thực phẩm hữu cơ thứ thiệt ở Việt Nam, hàng thiệt thì rất ít, hàng lạm dụng chữ hữu cơ để bán giá cao thì nhiều. Nhung cần lưu ý, rau quả củ trồng tuân thủ đúng quy định Pháp luật thì về mặt an toàn cũng như hữu cơ thôi. Thực phẩm hữu cơ có điều tốt là bảo vệ được môi trường, đất đai phục hồi tốt. Nhưng với giá cả hiện nay thì chỉ có nhà giàu mới dùng được, còn nhà nghèo kiếm được rau an toàn là tốt rồi…
Còn nói về VietGAP, thực sự tôi không tin vào chứng nhận VietGAP. Quy định VietGap thì đúng, nhưng không kiểm tra chặt thì người xấu lại ăn gian quy định, cuối cùng người tiêu dùng bị lừa. Đó là chưa kể vụ mua bán chứng nhận VietGAP đăng rộng rãi trên báo chí làm thiệt hại cho người ngay thật biết bao nhiêu. Tóm lại, tôi nghĩ thực phẩm bẩn gây tác hại lớn nhưng tạo lo ngại rồi nâng giá bán thực phẩm (thực sự không sạch) lên gấp ba, gấp bốn lần là vô trách nhiệm với người nghèo. Vì an toàn thực phẩm là trách nhiệm của Nhà nước với người dân. Đừng lạm dụng chữ sạch để trục lợi”. Ông Thành nói
Làm thế nào để có thực phẩm đủ chuẩn hội nhập?
Chuyên gia Vũ Thế Thành cũng giải đáp thêm thắc mắc của nhiều bạn đọc gửi tới các chuyên gia phản ánh về việc thực phẩm gắn mác “thực phẩm sạch” nhưng không rõ nguồn gốc xuất xứ, hay giấy chứng nhận VietGAP có thể mua dễ dàng khiến người tiêu dùng mất niềm tin, cần cơ chế giám sát và chế tài như thế nào? Làm thế nào để có chính sách ưu đãi các doanh nghiệp sản xuất và phân phối thực phẩm sạch?
Chuyên gia Vũ Thế Thành chia sẻ: “Gần đây, cuộc chiến giữa nước mắm công nghiệp và nước mắm truyền thống đã khiến cho người tiêu dùng hoang mang. Thay cho những lời cam kết cảm tính, chỉ nói suông mà không hành động, hay có hành động nhưng khó đo lường, kiểm định… Bộ tiêu chuẩn cơ sở nước mắm truyền thống vừa công bố, nếu được các thành viên CLB Nước mắm truyền thống tuân thủ đúng thì đó là cơ hội giúp cho người tiêu dùng lấy lại niềm tin”.
Bàn về “Bộ tiêu chí Hàng Việt Nam Chất Lượng Cao đạt chuẩn hội nhập- ngành thực phẩm” do Hội doanh nghiệp hàng Việt Nam Chất lượng cao xây dựng, ông Thành cho biết, Bộ tiêu chí này lại là một cấp độ khác. Qua 4 cuộc họp lắng nghe doanh nghiệp từ Hà Nội đến TPHCM, miền Tây Nam Bộ… tiêu chí mới được các doanh nghiệp rất hưởng ứng. Ngoài việc tuân thủ luật an toàn thực phẩm của Nhà nước, được người tiêu dùng tin cậy, thị trường kiểm định, các loại thực phẩm phải tuân thủ các tiêu chuẩn và hệ thống quản lý an toàn thực phẩm quốc tế như FDA của Hoa Kỳ, BRC của Hiệp hội bán lẻ Anh Quốc, IFS của Hiệp hội thực phẩm Đức và Pháp… và hiện nay, có thêm các tiêu chuẩn về trách nhiệm xã hội, bảo vệ môi trường, phải truy xuất được nguồn gốc đối với nguyên liệu và sản phẩm…đặt ra cho doanh nghiệp.
Kiểm soát sản phẩm đầu cuối là quan trọng nhưng không quan trọng bằng kiểm soát từng công đoạn, truy xuất nguồn gốc của nguyên liệu, phát hiện những công đoạn có nguy cơ gây ô nhiễm, để bảo đảm sản phẩm sau cùng đạt chuẩn. Những nhà sản xuất nước ngoài đều đòi hỏi kiểm soát mọi khâu như thế. Thực phẩm là ngành bị rủi ro cao, gây hại không chừa quốc gia nào.
Trước tình trạng một số doanh nghiệp nhỏ và vừa từng đạt giải Hàng Việt Nam chất lượng cao tỏ ra lo ngại trước tiêu chuẩn khá ngặt nghèo của Bộ tiêu chí này, ông Thành chia sẻ: “Mấy anh em doanh nghiệp nhỏ thì 'ngán' vì không quen với việc ghi chép hồ sơ để chứng minh sự tuân thủ quy định. Chúng tôi sẽ tư vấn, giúp cho họ về kỹ thuật để cải tiến và kiểm soát chất lượng. Nếu làm được, vấn đề an toàn thực phẩm của toàn xã hội sẽ được cải thiện rất nhiều. Chuẩn hội nhập là phải đánh giá toàn bộ quy trình chuẩn, cần sự hợp tác, kiên nhẫn, nỗ lực của cả đôi bên, để hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa có cơ hội xuất hàng ra thế giới”.

KIM YẾN - THẢO CHI

Bảng giáThị trường

VN-Index 768.97 ▲ 1.38 (0.18%)

 
VN-Index 768.97 1.38 0.18%
HNX-Index 100.83 0.34 0.34%
UPCOM 54.52 -0.12 -0.23%
DJIA 21,750.73 -274.14 -1.26%
Nasdaq 6,221.91 -123.19 -1.98%
Nikkei 225 19,470.41 -232.22 -1.19%
FTSE 100 7,317.68 -70.19 -0.96%