Doanh nghiệp lại lỗ vì tỷ giá

Mỹ Lê

07:38 14/05/2015

Mặc dù việc điều chỉnh giá điện và tỷ giá theo đúng xu thế thị trường là điều tất yếu phải xảy ra. Song nhiều DN điện vẫn khó tránh thua lỗ thê thảm bởi tác động của điều chỉnh.

Doanh nghiệp lại lỗ vì tỷ giá

Rút roto máy phát điện tại CTCP Nhiệt điện Bà Rịa (Ảnh minh họa)

Trường hợp thua lỗ lên tới 126 tỷ đồng, gấp 21 lần mức lãi cùng kì (6 tỷ đồng) của CTCP Nhiệt điện Bà Rịa (BTP-HoSE) là một ví dụ.

Cười trước...

Theo báo cáo tài chính của BTP năm 2014, Công ty này có kết quả kinh doanh khá tốt. Cụ thể, doanh thu đạt 2.116 tỷ đồng, tăng 87% so với cùng kì và vượt 38,7% so với kế hoạch. Doanh thu tăng chủ yếu do sản lượng điện phát 2014 tăng. Doanh thu này thậm chí còn chưa tính giá bán điện điều chỉnh tăng được áp dụng cho 2014.

Một điểm khiến ban điều hành và các cổ đông của BTP cũng có thể cười tươi ở năm 2014, là công ty đã được hưởng lợi tới khoảng 13 tỷ đồng (tương đương lợi nhuận sau thuế năm 2014 của cả một nhà băng quy mô nhỏ là ngân hàng Phương Nam) từ chênh lệch tỷ giá.

Báo cáo tài chính BTP tiếp tục cho thấy: Lợi nhuận thuần từ hoạt động tài chính của Công ty đạt 72 tỷ đồng, tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, lãi nhờ chênh lệch tỷ giá trong năm 2014 khoảng 13 tỷ đồng. Tính đến cuối 2014, BTP có tổng nợ vay khoảng 611 tỷ đồng, trong đó có 32,5 tỷ Won (576 tỷ đồng) và 1,6 triệu đô (34,8 tỷ đồng). Lãi tiền gửi của BTP đạt 65 tỷ đồng trong khi chi phí lãi vay giảm 20%, ghi nhận ở mức 20 tỷ đồng. Như vậy, BTP đã có một năm kinh doanh điện “hời” và gặt lãi tỷ giá đáng kể.

Khóc sau...

Bước sang năm 2015, lợi thế cũ của BTP về mặt giá điện chưa kịp hạch toán, thì DN đã bị “dội bom” lỗ tỷ giá. BTP phải đánh giá lãi gốc vay ngoại tệ trong chế độ kế toán theo quy định Thông tư 200/2014/TT/BTC ngày 22/12/2014. Khoản đánh giá mang đến khoản lỗ do chênh lệch tỷ giá 125,74 tỷ đồng cho DN. Đây là mức lỗ cao nhất của BTP kể từ quý IV/2011.

Sự “phập phù” lên xuống trong kết quả kinh doanh của DN điện, không chỉ phụ thuộc “mẹ” EVN, còn phụ thuộc “mẹ kế” ngành than, và phụ thuộc cả tỷ giá ngoài tầm chủ động.

Mức lỗ này gợi nhớ hình ảnh thua lỗ liên tục của BTP trước 2012, khi DN phải hạch toán khoản vay 50 tỷ Won (Krw) đầu tư cho dự án Đuôi Hơi 306-2 Nhà máy Nhiệt Điện Bà Rịa, từ nguồn vốn vay quỹ hợp tác phát triển kinh tế Hàn Quốc – EDCF, theo hình thức tỷ giá xuất nhập khẩu.

Do ít được giao dịch trên thị trường, đồng Krw chênh lệch khá cao so với tỷ giá thực tế tại NHTM, mỗi năm BTP đã phải ghi nhận một khoản không nhỏ lỗ từ chênh lệch tỷ giá . Đến khi áp dụng Thông tư 179/2012/TT-BTC quy định lại về việc ghi nhận, đánh giá, xử lý các khoản chênh lệch tỷ giá hối đoái, BTP mới ra khỏi cơn ác mộng tỷ giá này, thay vì phải hạch toán số dư ngoại tệ của khoản vay đồng Won theo tỷ giá xuất nhập khẩu (khoảng 19.41 VNĐ/Won), chỉ phải hạch toán theo tỷ giá mua tại NHTM (khoảng 17.740 VNĐ/Won). Trùng với một thời điểm tỷ giá đồng Won ít biến động, Công ty đã tiết giảm được chi phí tài chính, chi phí lãi vay và thậm chí có lãi chênh lệch.

Với Thông tư 200, đánh giá chênh lệch tỷ giá vốn vay có gốc ngoại tệ cuối quý theo tỷ giá bán ra của NHTM, tức tỷ giá xuất nhập khẩu 21.61đ/krw, theo đó với 32,5 triệu krw, BTP đang nợ vay tương ứng đồng VN là 702, 02 tỷ đồng. Tức vốn vay dài hạn của BTP đã tăng lên khoảng 200 tỷ đồng nếu quy đổi ngoại tệ ra đồng VN theo tỷ giá xuất nhập khẩu trong khi gốc vay ngoại tệ không đổi. BTP lại trở về với cơn ác mộng của ba năm trước.

Trường hợp của BTP khiến chúng ta nhớ lại Nhiệt điện Phả Lại với những năm DN này lãi cả nghìn tỷ đồng và cũng có những năm lỗ cả nghìn tỷ đồng vì chênh tỷ giá. Như vậy, sự “phập phù” lên xuống trong kết quả kinh doanh của DN điện, không chỉ phụ thuộc “mẹ” EVN, còn phụ thuộc “mẹ kế” ngành than, và phụ thuộc cả tỷ giá ngoài tầm chủ động. Và BTP không là một ngoại lệ mặc dù DN này hiện không còn thuộc EVN.

Điều có thể nhận thấy là phần lớn các DN kinh doanh điện đang niêm yết này, đều “chuộng” vay ngoại tệ với đồng JPY hoặc KWR, do các nguồn ODA hoặc các tổ chức tài chính quốc tế khu vực này thường dễ giải ngân, cho vay lãi thấp đối với lĩnh vực kinh doanh phát triển năng lượng ở VN hơn nhiều, so với các nguồn tài trợ vốn ở khu vực khác. Trên thế giới, JPY hay KRW năm 2015 vẫn đang có xu hướng giảm giá. Việc ghi nhận lãi kì vọng do chênh lệch giảm giá của các đồng tiền theo đó nếu có, vẫn phải chờ DN bù đắp lỗ vì chế độ hoạch toán kế toán mới...

Theo Báo Diễn đàn Doanh nghiệp

Bảng giáThị trường

VN-Index 743.41 ▲ 1.5 (0.2%)

 
VN-Index 743.41 1.5 0.2%
HNX-Index 93.69 0.22 0.23%
UPCOM 57.64 0.25 0.43%
DJIA 16,038.48 11.43 0.07%
Nasdaq 4,286.74 2.99 0.07%
Nikkei 225 16,122.71 -881.59 -5.47%
FTSE 100 5,632.19 -57.17 -1.02%

BizLIVE - Gặp gỡ