Đại biểu Quốc hội: Hàng loạt vụ thâu tóm, ngậm ngùi nhìn người Việt mua hàng ngoại

N.Mạnh

15:18 09/06/2017

BizLIVE - "Chúng ta phải ngậm ngùi nhìn người Việt mua hàng ngoại và doanh nghiệp ngoại mua doanh nghiệp Việt", đại biểu Phạm Trọng Nhân (Bình Dương) bày tỏ lo ngại trước hàng loạt các vụ thâu tóm của doanh nghiệp ngoại trong lĩnh vực bán lẻ.

Đại biểu Quốc hội: Hàng loạt vụ thâu tóm, ngậm ngùi nhìn người Việt mua hàng ngoại

Đại biểu Phạm Trọng Nhân.

Ồ ạt các vụ sáp nhập, thâu tóm
Thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội sáng 9/6, đại biểu Phạm Trọng Nhân (Bình Dương) lo ngại trước hàng loạt các vụ thâu tóm của doanh nghiệp ngoại trong lĩnh vực bán lẻ.
Cụ thể, theo đại biểu Nhân, trong khi Quốc hội đang chuẩn bị thông qua Luật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa thì trên thương trường vẫn tiếp tục diễn ra một cách ồ ạt các thương vụ mua bán, sáp nhập, thâu tóm trong thị trường bán lẻ.
“Hiện tượng này đang gây ra nhiều nguy cơ cho khu vực doanh nghiệp trong nước, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, các sản phẩm của họ vơi dần sau khi siêu thị rơi vào tay chủ ngoại”, ông Nhân nói.
Vị này cũng lo ngại, các start up được kỳ vọng khai sinh từ Luật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng sẽ có nguy cơ “chết từ trong trứng nước”. 
Năm 2017, Việt Nam tăng 5 bậc lên vị trí thứ 6 về chỉ số bán lẻ toàn cầu. Năm 2016, tổng doanh số bán lẻ cả nước đạt hơn 118 tỷ USD, tăng 10,2% so với năm 2015. Theo đại biểu Nhân, điều này cho thấy thị trường bán lẻ Việt Nam đang hấp dẫn trở lại.
Chính sự hấp dẫn này, theo ông Nhân đã biến Việt Nam là một thị trường béo bở mà các ông trùm bán lẻ thế giới liên tục nhòm ngó. Tháng 4 năm 2014, khi Việt Nam chưa mở cửa hoàn toàn thị trường bán lẻ với nhà đầu tư nước ngoài thì đã có 3 tập đoàn đặt chân vào.
Thứ nhất, đó là AEON Nhật Bản với chiến lược mở rộng thị phần đến năm 2020 sẽ có 20 trung tâm mua sắm quy mô lớn với vốn đầu tư 1,5 tỷ USD. 
Lotte Hàn Quốc cũng với chiến lược đến năm 2020 sẽ có 60 trung tâm thương mại dải khắp cả nước với tổng số vốn đầu tư là 3,2 tỷ USD.
Berli Jucker của Thái Lan đã chi ra 655 triệu euro thâu tóm toàn bộ chủ bán lẻ của Metro. Năm 2015 - 2016 thị trường bán lẻ Việt Nam đã chứng kiến nhiều vụ thâu tóm từ phía khu vực FDI, Central Group của Thái Lan đã mua lại 49% cổ phần của công ty sở hữu chuỗi siêu thị điện máy Nguyễn Kim. 
Vào tháng 5 năm 2016, Central Group tiếp tục gây sốc khi thông báo đã thôn tính thành công toàn bộ chuỗi siêu thị BigC với giá trị lớn đến 1 tỷ euro và hàng trăm vụ thâu tóm đình đám khác. 
Chỉ trong 3 năm, khu vực FDI đã chiếm 70% thị phần bán lẻ qua cửa hàng tiện lợi, 17% qua trung tâm thương mại siêu thị, 50% thị phần bán lẻ trực tuyến. 
“Đến nay thị phần và doanh số khu vực này vẫn không ngừng tăng lên, đây là những con số rất đáng để chúng ta suy nghĩ. Nhiều nhà đầu tư nước ngoài không chỉ đẩy khai thác khâu phân phối bán lẻ mà đang lấn sân vào cả khâu sản xuất, điển hình phải kể đến trường hợp của công ty CP Thái Lan đến nay đã chiếm trên 50% thị phần trứng, 30% thị phần gà thịt, 7% thị phần thức ăn chăn nuôi”, đại biểu Nhân nói. 
Cũng theo đại biểu này, thế mạnh của họ không chỉ về vốn, công nghệ, kinh nghiệm, trình độ quản trị hiện đại mà bên cạnh đó họ còn nhận được sự hỗ trợ rất lớn từ Chính phủ của họ trong các chương trình phát triển hệ thống từ sản xuất đến phân phối tiêu dùng nội địa và bành chướng thị trường xuất khẩu.
Trong khi đó, các doanh nghiệp trong nước vẫn đang loay hoay tìm hướng đi cho mình, do đó việc để mất thị trường vào tay các nhà bán lẻ nước ngoài là một nguy cơ không quá khó để có thể nhìn thấy, ông Nhân nhận định.
Hàng Việt từng bước bị từ chối
Đáng lưu ý, theo đại biểu Phạm Trọng Nhân, sau thâu tóm phương thức và quy trình mua của họ hoàn toàn thay đổi các chương trình xúc tiến chỉ dành cho hàng chính quốc, hàng Việt Nam từng bước bị từ chối và vô hiệu bằng hàng rào kỹ thuật, tăng chiết khấu, chiếm dụng vốn của nhà cung cấp, o ép phí mở cửa hàng, phí hỗ trợ chương trình, hỗ trợ khuyến mại, bảo hành...
"Sự kiện 22 cửa hàng Thế giới Di động bị hất chân khỏi hệ thống BigC, Minh Long 1 tuyên bố rút khỏi hệ thống Metro là điển hình và đó chỉ là màn khởi đầu cho những lời cảnh báo", ông Nhân nói.
Theo ông Nhân, những hiện tượng trên chắc chắn không dừng lại ở đó, một thị trường hơn 90 triệu dân với phần lớn dân số trẻ nền kinh tế đang tiếp tục phát triển, đời sống thu nhập của người dân không ngừng cải thiện.
"Chúng ta phải ngậm ngùi nhìn người Việt mua hàng ngoại và doanh nghiệp ngoại mua doanh nghiệp Việt", ông Nhân nhấn mạnh.
Cũng theo đại biểu Nhân, một khi tập đoàn bán lẻ nước ngoài thống trị thị trường nội địa thông qua hệ thống các kênh phân phối và bán lẻ thì chắc chắn sẽ tạo ra một hệ lụy các ngành sản xuất nội địa, cũng như rủi ro về giá cả cho người tiêu dùng. 
Lẽ tất yếu, khi doanh nghiệp nước ngoài đã đầu tư phải có chính sách ưu tiên cho nguồn hàng đến từ đất nước của họ và các doanh nghiệp Việt tất nhiên phải cố gắng nỗ lực đổi mới nâng cao về năng lực cạnh tranh trong sân chơi sòng phẳng này, nhưng xem ra quá khó để các doanh nghiệp tự cứu mình trước "những gã khổng lồ", ông Nhân nhận định.

N.MẠNH

Bảng giáThị trường

VN-Index 761.26 ▼ -7.53 (-0.99%)

 
VN-Index 761.26 -7.53 -0.99%
HNX-Index 100.87 -0.26 -0.26%
UPCOM 54.13 -0.13 -0.25%
DJIA 21,674.51 -76.22 -0.35%
Nasdaq 6,216.53 -5.39 -0.09%
Nikkei 225 19,393.13 -77.28 -0.4%
FTSE 100 7,329.99 6.01 0.08%